Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η βία στους Παλαιστίνιους είναι μέρος του σώματός μου

Το «Archive», του Ισραηλινού Αρκάντι Ζάιντες

JEAN COUTURIER

Η βία στους Παλαιστίνιους είναι μέρος του σώματός μου

  • A-
  • A+

Οταν ο ισραηλινός οργανισμός B’ Tselem, στρατευμένος στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις κατεχόμενες περιοχές, μοίρασε στους Παλαιστίνιους μικρές οικιακές βιντεοκάμερες για να καταγράφουν την καθημερινή ρουτίνα βίας και παρενοχλήσεων από τους φονταμενταλιστές εποίκους, φυσικά δεν είχε φανταστεί πως αυτό το υλικό από το πρότζεκτ «Armed With Cameras» θα γεννούσε μια χορευτική παράσταση.

Το «Archive», του Ισραηλινού Αρκάντι Ζάιντες. Αφού έκανε πρεμιέρα το 2014 στην Αβινιόν και ενθουσίασε, συμμετέχει τώρα στο τόσο ενδιαφέρον Fast Forward Festival της Στέγης.

Ο γεννημένος στη Λευκορωσία Αρκάντι χορεύει ολομόναχος μπροστά σε μια οθόνη, όπου προβάλλονται αποσπάσματα από τα ντοκουμέντα βίας. Του ζητήσαμε να μας εξηγήσει το «Archive», γιατί είχαμε πολλές απορίες.

• Δεν θυμάμαι άλλη τόσο ευθέως πολιτική παράσταση σύγχρονου χορού από το Ισραήλ.

Θα συμφωνούσα. Οχι ότι ο σύγχρονος χορός στο Ισραήλ είναι απολίτικος, απλώς δεν χρησιμοποιεί τόσο άμεσες και συγκεκριμένες πολιτικές αναφορές. Ο κάθε χορογράφος έχει τη δική του στάση απέναντι στην τέχνη του. Εγώ προσπαθώ πάντα να αντιμετωπίζω τον εαυτόν μου, κυρίως ως μέλος μιας συγκεκριμένης κοινωνίας, αφού μέσα σ’ αυτήν αναγκαστικά θα λειτουργήσω. Με ενδιαφέρει να ψάξω τα όρια και τη συμπεριφορά της τέχνης μέσα σε ένα πολιτικό περιβάλλον, σε οποιοδήποτε, όχι μόνο της Μέσης Ανατολής.

Δεν είναι η πρώτη δουλειά μου με αυτό το στίγμα. Το 2002 ή 2003 παρουσίασα στην Αθήνα το έργο μου «Quiet», που ήταν επίσης πολιτικά στρατευμένο. Είχα χρησιμοποιήσει μαζί Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους χορευτές. Το «Archive» είναι αρκετά διαφορετικό, γιατί αυτή τη φορά εστιάζω στη δικιά μου κοινότητα, τους Ισραηλινούς. Υπάρχουν, βέβαια, και οι Παλαιστίνιοι, διότι αυτοί είναι που κρατάνε τις κάμερες. Τα ντοκουμέντα, όμως, που διάλεξα να προβάλλω στην οθόνη πίσω μου, παρουσιάζουν μόνο Ισραηλινούς.

• Είχα την αίσθηση ότι παρακολουθούμε στην οθόνη σκηνές βίας -από Ισραηλινούς σε Παλαιστίνιους-, αλλά πάντως και με τους δύο μαζί στο πλάνο.

Στο υλικό, που συγκεντρώνει η οργάνωση B’ Tselem, φυσικά και βλέπουμε Παλαιστίνιους. Εγώ διάλεξα να μην τους δείξω. Κράτησα μόνο αυτά που συμβαίνουν πριν και μετά από την πράξη της βίας. Δεν βλέπεις, δηλαδή, την ίδια την παρενόχληση, αλλά τις προετοιμασίες και το τι ακολουθεί.

Είναι το αρχειακό υλικό από μια διαφορετική γωνία, ματιά, κατεύθυνση. Νομίζω ότι τα μίντια είναι υπερβολικά γεμάτα από φωτογραφίες σωμάτων Παλαιστινίων και Ισραηλινών που συγκρούονται. Εγώ προσπαθώ να δω τι συμβαίνει στη δικιά μου κοινότητα. Στο σώμα της δικής μου κοινότητας. Θέτω σε αμφισβήτηση και αναρωτιέμαι πάνω στις δικές της πράξεις.

• Και πώς νιώθετε με τους συμπατριώτες σας που ασκούν βία στους Παλαιστίνιους; Αυτό χορεύετε στη σκηνή;

Οχι. Παίζω τον ρόλο ενός Ισραηλινού που κοιτάζει Ισραηλινούς. Γι’ αυτό και ό,τι κάνουν αυτοί, είμαι υποχρεωμένος να το κάνω κι εγώ. Αν ρίχνουν πέτρες, κάνω κι εγώ την ίδια κίνηση. Αν σκοπεύουν κάποιον με όπλο, τους μιμούμαι. Δεν βγάζω τον εαυτό μου απέξω. Είμαι μέρος της συνθήκης, του λεξιλογίου της βίας, και με αυτόν τον τρόπο μπορώ και να το κρίνω. Επαναλαμβάνοντας, μιμούμενος, αναπαράγοντας τις δικές τους κινήσεις αναρωτιέμαι: «Μπορώ να δεχτώ ότι αυτές οι πράξεις είναι μέρος και του δικού μου σώματός;»

• Δεν υπάρχουν καθόλου αυτόνομες κινήσεις, μια δική σας αντίδραση πάνω στο αρχειακό υλικό, ένα σχόλιο, ίσως;

Ελάχιστο. Μένω πολύ πιστός στις πληροφορίες του υλικού. Δεν κάνω καμιά απόπειρα να το μεταπλάσω. Το αναπαράγω, ξανά και ξανά. Ακόμα κι όταν, όπως συμβαίνει κάποιες φορές, σβήσει η οθόνη, εγώ επαναλαμβάνω τις ίδιες κινήσεις. Χωρίς ποτέ να προσπαθώ να σχολιάσω. Σε κάποια σημεία της παράστασης συμβαίνει μια συσσώρευση εικόνων αλλά και ήχων, κι εκεί μπορεί κανείς να πει ότι βρίσκομαι σε ένα είδος καταληψίας, έκστασης. Είναι αυτό ένα σχόλιο; Μπορεί και να ’ναι.

• Δεν ήταν δύσκολο να κρατηθείτε εκφραστικά «μακριά» από το υλικό σας;

Ναι, βέβαια, συναισθηματικά μου ήταν δύσκολο να παραμένω... στεγνός. Αλλά προσπαθώ να κρατήσω μια απόσταση ανάμεσα σε μένα και τη βίαιη χειρονομία. Αν δεν το κάνω, δεν μπορώ να σκεφτώ πάνω σε αυτήν, να αναρωτηθώ πόσο με αγγίζει.

• Είναι τελικά πολύ πιο σύνθετο το «Archive» από μια απλή καταγγελία της βίας;

Οταν αποφασίζεις να εκθέσεις στη σκηνή ένα τέτοιο υλικό, παίρνεις μεγάλη ευθύνη. Δεν σου επιτρέπεται να είσαι απλοϊκός. Ειδικά όταν το μέσο για να το εκφράσεις είναι το ίδιο σου το σώμα.

• Πώς δέχτηκε το κοινό του Ισραήλ το «Archive»; Είχατε, ίσως, κάποια προβλήματα;

Συνάντησα μεγάλη υποστήριξη από την Αριστερά, υπήρξαν και προσπάθειες από τη Δεξιά να σταματήσει η παράσταση, ακόμα και να μειωθούν οι επιχορηγήσεις, γιατί είχα και κρατική.

• Πώς εξηγείτε την άνθηση του σύγχρονου χορού στο Ισραήλ;

Δεν θα ’λεγα ότι είμαστε σε καλύτερη κατάσταση από το Βέλγιο ή τη Γαλλία. Αλλά ίσως μας έχει βοηθήσει ότι είμαστε μια νέα χώρα και πρέπει να εφεύρουμε τα πάντα από την αρχή, μένοντας ανοιχτοί σε κάθε επιρροή από τα έξω. Ο Οχάντ Ναχαρίν, για παράδειγμα, γεννήθηκε σε ένα κιμπούτζ, αλλά σπούδασε στη Νέα Υόρκη, στο Τζούλιαρντ. Φυσικά παίζει μεγάλο ρόλο και η εκρηκτική κατάσταση που μας περιβάλλει. Βοηθάει την τέχνη.

• Θα γίνει ποτέ ειρήνη στη χώρα σας;

Νομίζω πια ότι σ’ αυτήν την ερώτηση πρέπει να συμπεριλάβουμε και την Ευρώπη και τη δική της εσωτερική κατάσταση. Δεν υπάρχει πια μόνο η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, υπάρχει η Συρία, αυτά που συμβαίνουν στις ακτές της Λέσβου. Ολος ο κόσμος καίγεται για τους ίδιους λόγους που καίγεται η Μέση Ανατολή.

Ακόμα και ο ΙSIS, που τώρα άρχισε η Ευρώπη να φοβάται, είναι αποτέλεσμα της πολιτικής των ΗΠΑ στο Ιράκ, δεν μπορείς να τον απομονώσεις. Ούτε η Ευρώπη είναι η αγνή και καθαρή, που ξαφνικά δέχεται επίθεση. Ολα έχουν συνέπειες. Ολα συνδέονται. Γι’ αυτό και στο «Archive» κοιτάζω σε μένα και στην κοινότητά μου. Εκεί βρίσκεται το κρίσιμο και αποφασιστικό σημείο.

info: Σήμερα και αύριο, στις 9 μ.μ., Μικρή Σκηνή, εισιτήρια 10 ευρώ, μειωμένο 5.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κινέζοι μοναχοί-πολεμιστές χορεύουν με πνεύμα
Το «Sutra», ανανεωμένο, ξαναδουλεμένο, πιο πυκνό, μόλις μία ώρα διάρκεια, και με τον ίδιο τον 43χρονο Τσερκάουι να ανεβαίνει ξανά στη σκηνή για να χορέψει, παρουσιάζεται σήμερα και αύριο στις 9 μ.μ., στο...
Κινέζοι μοναχοί-πολεμιστές χορεύουν με πνεύμα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Φυλακισμένος στον ίδιο του τον εαυτό
Μεθαύριο Τετάρτη, 21 Μαρτίου, κλείνει τα 93 του χρόνια. «Ολοι μού ζητάνε να μιλήσω για τη ζωή μου και οι εφημερίδες ετοιμάζουν αφιερώματα», σχολιάζει εκνευρισμένος. Εχει άλλη, καλύτερη δουλειά να κάνει ο Πίτερ...
Φυλακισμένος στον ίδιο του τον εαυτό
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ο χορός νίκησε τον κορονοϊό
26ο Διεθνές Φεστιβάλ Καλαμάτας (21-30 Αυγούστου) Θα ήταν θαυμάσια είδηση ακόμα κι αν γινόταν για λίγες μόνο μέρες. Ακόμα κι αν είχε αποκλειστικά...
Ο χορός νίκησε τον κορονοϊό
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Συνέχεια με Σάιμον Ρατλ, Ζούμπιν Μέτα και «Αΐντα»
Η αυλαία της δεύτερης σειράς των αναμεταδόσεων, τις οποίες έχουν παρακολουθήσει χιλιάδες επισκέπτες, ανοίγει απόψε με την όπερα «Τουραντότ», το κύκνειο άσμα του Πουτσίνι, όπως παρουσιάστηκε το 2003.
Συνέχεια με Σάιμον Ρατλ, Ζούμπιν Μέτα και «Αΐντα»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αριάν Μνουσκίν και Μαγκί Μαρέν υπέρ Γιώργου Λούκου
Δύο κορυφαίες προσωπικότητες της γαλλικής τέχνης, η σκηνοθέτις Αριάν Μνουσκίν του «Θεάτρου του Ηλιου» και η χορογράφος Μαγκί Μαρέν, με κείμενο που έγραψαν ζητούν από τη Διοίκηση του Μπαλέτου της Οπερας της...
Αριάν Μνουσκίν και Μαγκί Μαρέν υπέρ Γιώργου Λούκου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας