Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σοσιαλισμός και τσα-τσα-τσα

Τα μέλη του Κουβανικού Ινστιτούτου Κινηματογράφου χορεύουν και η σκηνοθέτις Σαρίτα Γκόμες φορά στρατιωτική στολή, 1963

Agnès Varda, Centre Pompidou

Σοσιαλισμός και τσα-τσα-τσα

  • A-
  • A+

Εκπληκτικές φωτογραφίες της Ανιές Βαρντά από την επίσκεψή της τον Δεκέμβριο του 1962 στην Κούβα παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε μια σημαντική έκθεση-αφιέρωμα στην «Γκαλερί Φωτογραφίας» του Κέντρου Πομπιντού. Μαζί τους κι ένα ντοκιμαντέρ που δημιούργησε η καλλιτέχνις για να εκφράσει την εμπειρία της από τη διαμονή της στην Αβάνα.

Η Ανιές Βαρντά, 87 χρόνων σήμερα, αλλά πάντα δημιουργική, επισημαίνει συχνά ότι έχει τρεις ζωές: «φωτογράφος, σκηνοθέτις, εικαστική καλλιτέχνις». Οι βιογράφοι της τονίζουν ότι από αυτές τις τρεις ζωές, η πρώτη είναι λιγότερο γνωστή.

Το ταξίδι της στην Κούβα εγγράφεται στην κινητοποίηση των Γάλλων καλλιτεχνών και διανοουμένων, που επισκέφτηκαν τότε το νησί. Ο Ζαν-Πολ Σαρτρ, η Σιμόν ντε Μποβουάρ, ο Ζεράρ Φιλίπ, ο Κρις Μαρκέρ, ο Ανρί Καρτιέ-Μπρεσόν, ο Ρενέ Μπoυρί, η Μαργκερίτ Ντιράς και άλλες προοδευτικές προσωπικότητες ταξίδεψαν στην Αβάνα και έδωσαν τη μαρτυρία τους για τα ιστορικά γεγονότα της δεκαετίας του 1960.

Στο νησί της Καραϊβικής, η Βαρντά γοητεύεται από την ορμή της λαϊκής κινητοποίησης που οδήγησε σε επανάσταση. Αλλά δεν έχει αυταπάτες, διατηρεί κριτική στάση απέναντι στα αδιέξοδα και τις αντιφάσεις που διαπιστώνει. Εχουν περάσει τέσσερα χρόνια από τότε που ο Φιντέλ Κάστρο και το κίνημα του Movimiento ανέτρεψαν τον υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ δικτάτορα Φουλχένσιο Μπατίστα.

Μετά την αποτυχημένη απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων, τη δημιουργία του οικονομικού εμπάργκο και την κρίση των πυραύλων, η ένταση με τις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκεται στο αποκορύφωμά της. Τον Οκτώβριο του 1962 οι φωτογραφίες που πάρθηκαν από αναγνωριστικό αεροσκάφος των ΗΠΑ δείχνουν ότι οι Σοβιετικοί κατασκευάζουν στο νησί ράμπες για την εκτόξευση πυρηνικών κεφαλών.

Μόνο οι εντατικές διεθνείς διαπραγματεύσεις επιτρέπουν να αποφευχθεί μια αιφνίδια «αναζωπύρωση» του Ψυχρού Πολέμου στην καρδιά της Καραϊβικής, που θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια σύρραξη.

Στην Αβάνα και στα περίχωρα η Ανιές Βαρντά ανακαλύπτει ένα εκπληκτικό κοκτέιλ από την πανταχού παρούσα πολιτική και την αχαλίνωτη φιληδονία. Η Κούβα αντιπροσωπεύει στα μάτια της την πρωτοφανή συνάντηση «του σοσιαλισμού και του χορού τσα-τσα-τσα».

Τραβάει χιλιάδες φωτογραφίες για να τις χρησιμοποιήσει σε ένα ντοκιμαντέρ. Απεικονίζει τη νευρική ατμόσφαιρα της πόλης, το λικνιστικό βάδισμα των γυναικών, την κοπή του ζαχαροκάλαμου, τους αυτοσχέδιους χορούς του δρόμου και τις ατελείωτες ομιλίες του Κάστρο εμπρός στο πλήθος, που έχει ήδη κατακτήσει. Οι φωτογραφίες παίζουν με τη σύνθεση του πρώτου πλάνου και του βάθους του πεδίου. Τα στιγμιότυπα έχουν την ποιότητα του διεισδυτικού βλέμματος, αλλά και μια διαρκή κινητικότητα.

Επιστρέφοντας στο Παρίσι, η σκηνοθέτις κινηματογραφεί μια σειρά φωτογραφιών. Δημιουργεί συνεχή ροή εικόνων στην οθόνη. Διαβάζονται επεξηγηματικά κείμενα από τον Μισέλ Πικολί και από την ίδια. Γεννιέται μια ταινία τριάντα λεπτών, που κυκλοφόρησε το Μάιο του 1964 με τον τίτλο «Γεια σας Κουβανοί» και βραβεύτηκε με το χάλκινο μετάλλιο στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Βενετίας.

Οι επιλογές των εικόνων, η καινοτομία του στιλ, η αυθεντική έκφραση μιας γυναίκας καλλιτέχνιδας, η πολιτική οξυδέρκεια της Βαρντά κάνουν το φιλμ ένα από τα πιο σημαντικά ντοκιμαντέρ της δεκαετίας.

Σε όλη τη διάρκεια της έκθεσης γίνονται εκδηλώσεις, με συμμετοχή της ίδιας της Ανιές Βαρντά, η οποία εξηγεί τα ανέκδοτα μέχρι τώρα κινηματογραφικά της ντοκουμέντα, την αλληλουχία της φωτογραφικής και της κινηματογραφικής της έκφρασης.

Το έργο της είναι πολυδιάστατο. Γεννήθηκε στο Βέλγιο το 1928 και μεγάλωσε στις Βρυξέλλες πριν μετακομίσει στο Παρίσι για σπουδές. Θεωρείται μία από τις μεγάλες μορφές του ανεξάρτητου κινηματογράφου στη Γαλλία («H Κλεό από τις 5 ώς τις 7», «Jane B par Agnes V», «Δίχως στέγη, δίχως νόμο», «Kung Fu Master»). Συνεργάστηκε με τους Ζαν Βιλάρ, Ζεράρ Φιλίπ, Μαρία Καζαρές, Αλέν Ρενέ, Σίλβια Μονφόρ, Φιλίπ Νουαρέ.

Συνδέθηκε με το «Νέο Κύμα», το φεμινιστικό κίνημα και την έκφραση των χίπις. Hταν παντρεμένη επί πολλά χρόνια, μέχρι τον θάνατό του το 1990, με τον θρυλικό σκηνοθέτη Ζακ Ντεμί («Οι ομπρέλες του Χερβούργου»). Τα δέκα τελευταία χρόνια εκφράζεται και ως εικαστική καλλιτέχνις συνδυάζοντας φωτογραφίες και βίντεο με τις εγκαταστάσεις της.

info:

Διάρκεια μέχρι 1η Φεβρουαρίου.

  

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κάρλος Ακόστα: «Δεν οφείλω τίποτα στην Κούβα, αλλά νιώθω ευθύνη να βοηθήσω τους επόμενους»
Ο Κάρλος Ακόστα είχε ώς τώρα μια ζωή και μια καριέρα «βγαλμένη από ταινία»: η ταινία αυτή λοιπόν έγινε και ο Κουβανός χορευτής, από τους σημαντικότερους της δικής μας εποχής καλλιτεχνικά και πολιτικά, βρέθηκε...
Κάρλος Ακόστα: «Δεν οφείλω τίποτα στην Κούβα, αλλά νιώθω ευθύνη να βοηθήσω τους επόμενους»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ο επαναστάτης του χορού στις Νύχτες Πρεμιέρας
Κακό παιδί ή Τζέιμς Ντιν του χορού; Ροκ σταρ του μπαλέτου ή απλώς ένα αυτοκαταστροφικό αλλά και τεράστιο ταλέντο; Γεμάτος τατουάζ, σέξι, νευρώδης, αφόρητα επαναστάτης για το κατεστημένο του κλασικού χορού,...
Ο επαναστάτης του χορού στις Νύχτες Πρεμιέρας
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
London Calling... 40 χρόνια μετά
Φωτογραφίες, κοστούμια, σημειώσεις, προσωπικά αντικείμενα, ανέκδοτο υλικό και άφθονη μουσική αναβιώνουν την ιστορία του θρυλικού άλμπουμ και του πανκ ροκ συγκροτήματος Clash που καθόρισε τον ήχο μιας γενιάς
London Calling... 40 χρόνια μετά
ART - ΝΕΑ
Νύχτες με «Αιδώ»
Το δια-καλλιτεχνικό φεστιβάλ Open Nights παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Αθήνα στο Βοοze Cooperativa, έχει θέμα την «Αιδώ» και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, ομαδική εικαστική και φωτογραφική έκθεση,...
Νύχτες με «Αιδώ»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Περπατώντας στην «έρημη χώρα»
Ο γνωστός φωτογράφος επιστρέφει στο Μάτι, στον καμένο πλέον τόπο της παιδικής του ηλικίας, και διασώζει με τον φακό του σκιές αγαπημένων απόντων και σπαράγματα οικείων αντικειμένων
Περπατώντας στην «έρημη χώρα»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τα χαρούμενα μαντολίνα του μπαρόκ
Μια μοναδική συναυλία μουσικής μπαρόκ απολαύσαμε τις προάλλες στην καταπράσινη αυλή του Μουσείου Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στους πρόποδες της Ακρόπολης.
Τα χαρούμενα μαντολίνα του μπαρόκ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας