Αθήνα, 30°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
30°C
30.6° 28.6°
2 BF
32%
Θεσσαλονίκη
Αυξημένες νεφώσεις
26°C
26.6° 24.3°
2 BF
59%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
27°C
27.6° 26.6°
2 BF
66%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
19.9° 19.9°
1 BF
94%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
27°C
28.5° 26.9°
0 BF
57%
Βέροια
Αυξημένες νεφώσεις
23°C
24.0° 22.0°
2 BF
74%
Κοζάνη
Αραιές νεφώσεις
18°C
18.4° 18.4°
2 BF
88%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
22°C
22.4° 22.4°
2 BF
73%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
28°C
28.8° 27.7°
3 BF
55%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
28°C
28.3° 27.3°
4 BF
60%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
29°C
29.4° 28.8°
4 BF
42%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
28.7° 26.8°
2 BF
61%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
27.9° 27.9°
4 BF
74%
Λάρισα
Σποραδικές νεφώσεις
24°C
26.3° 23.9°
0 BF
83%
Λαμία
Αραιές νεφώσεις
28°C
27.7° 25.5°
2 BF
58%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
28°C
27.7° 26.8°
4 BF
75%
Χαλκίδα
Αραιές νεφώσεις
29°C
30.3° 27.9°
3 BF
28%
Καβάλα
Ασθενείς βροχοπτώσεις
25°C
27.3° 25.5°
3 BF
70%
Κατερίνη
Αυξημένες νεφώσεις
25°C
24.7° 24.7°
2 BF
68%
Καστοριά
Αραιές νεφώσεις
19°C
19.0° 19.0°
1 BF
87%
ΜΕΝΟΥ
Πέμπτη, 25 Ιουλίου, 2024
violi
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Dreamstime.com

«Ιστορία της μουσικής στη νεώτερη Ελλάδα» από το Ωδείο Αθηνών

Στον Β’ Τόμο του έργου, που συνοδεύεται κι από δύο CD με αντιπροσωπευτικά μουσικά παραδείγματα, προτείνεται σύνολο εκτενών, θεματικά εστιασμένων δοκιμίων που φέρουν τις υπογραφές εξειδικευμένων επιστημόνων.

Μέχρι πολύ πρόσφατα, σχεδόν δύο αιώνες από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, η απουσία επιστημονικά θεμελιωμένης ιστορίας της κλασικής μουσικής στην Ελλάδα φωτογράφιζε μια από τις μεγάλες πολιτισμικές μας υστερήσεις. Το κενό αναπλήρωναν συμβιβαστικά ξεπερασμένες, αποσπασματικές ή γενικόλογες αφηγήσεις, είτε ή παραρτήματα γραμμένα από Ελληνες σε μεταφράσεις ξενόγλωσσων ιστοριών της κλασικής μουσικής στη Δύση. Ελειπαν βάθος, ένταση και έκταση της έρευνας, τεκμηρίωση και επεξεργασία. Το έλλειμμα καλύπτει με δικαιολογημένη αυτοπεποίθηση η νέα, εκτεταμένη, τρίτομη, συλλογική έκδοση του Ωδείου Αθηνών με τίτλο «Ιστορία της μουσικής στη νεώτερη Ελλάδα». Ο Α’ Τόμος, με υπότιτλο «Από την Αλωση της Πόλης έως την έξωση του Οθωνα» κυκλοφόρησε το 2022. Φέτος τον Ιούνιο, ύστερα από μακρά κυοφορία, κυκλοφόρησε και ο Β’ Τόμος με υπότιτλο «Από τη βασιλεία του Γεωργίου έως το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου». Παραλαμβάνοντας τη σκυτάλη από τον προηγούμενο, καλύπτει την περίοδο από το 1864 έως τις παραμονές της Μικρασιατικής Καταστροφής (1919). Σύλληψη και έργο ζωής «under construction» του πρόσφατα εκλιπόντα Χάρη Ξανθουδάκη (1950-2023), το όλον υλοποιείται με οικονομική αρωγή του «Κοινωφελούς Ιδρύματος Κοινωνικού και Πολιτιστικού Εργου» (ΚΙΚΠΕ) κατόπιν παρέμβασης της «Πρωτοβουλίας 1821-2021». Αφορμή για την έκδοση υπήρξε η επέτειος των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 αλλά και η ταυτόχρονη συμπλήρωση 150 χρόνων από την ίδρυση του Ωδείου Αθηνών.

Το 953 σελίδων κείμενο δεν συνιστά γραμμικό ιστορικό ενιαίας αφήγησης ή οπτικής. Κάτι τέτοιο, σε συνδυασμό με αξιοποιούμενες αρχειακές πηγές, ενδεχομένως να καταστεί εφικτό –αν στο μεταξύ δεν έχει ξεπεραστεί!- στο μέλλον, αφού αφομοιωθεί ευρέως η πληροφορία και ωριμάσουν οι συζητήσεις που θα προκαλέσει η ολοκλήρωση της παρούσας έκδοσης. Στον Β’ Τόμο προτείνεται σύνολο εκτενών, θεματικά εστιασμένων δοκιμίων που φέρουν τις υπογραφές εξειδικευμένων επιστημόνων. Αμιγώς επιστημονικά (δηλαδή τεκμηριωμένα), μεστά πληροφορίας και ορθολογικά οργανωμένα, τα κείμενα διαβάζονται άνετα, ανανεώνοντας συνεχώς το ενδιαφέρον του μέσου, μορφωμένου φιλόμουσου. Πρόκειται για ώριμους καρπούς μακρόχρονης ενασχόλησης με το εκάστοτε θέμα, εμβριθούς μουσικολογικής επεξεργασίας και κοπιώδους, εξειδικευμένης αρχειακής έρευνας. Και καθώς η μουσική προϋποθέτει ακουστική αισθητηριακή πρόσληψη, η εικονογραφημένη έκδοση περιλαμβάνει και δύο CD με αντιπροσωπευτικά μουσικά παραδείγματα.

Μουσική κίνηση, ιδεολογικά και αισθητικά ρεύματα

Τα δώδεκα δοκίμια χωρίζονται πραγματιστικά σε δύο ενότητες. Η πρώτη, με τίτλο «Η μουσική κίνηση», ξεκινά με τη βαρύνουσα παρουσία της όπερας στην εγχώρια μουσική ζωή (παραστασιογραφίες, πρόσληψη, επιχειρησιακές δομές, θέατρα, άνθρωποι) στα χρόνια του Γεωργίου Α’: «Επικράτηση της όπερας στα ελληνικά αστικά κέντρα» (Στέλλα Κουρμπανά), «Ιταλικές μελοδραματικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα» (Κωνσταντίνος Σαμπάνης), «Παραστάσεις όπερας και οπερέτας στην Αθήνα» (Κ. Σαμπάνης), «Η μουσική στο ελληνικό θέατρο» (Μανώλης Σειραγάκης), «Τα πρώτα ελληνικά μελοδραματικά σχήματα» (Στ. Κουρμπανά). Ακολουθούν κεφάλαια με κοινωνιολογικό και μουσικολογικό ενδιαφέρον: «Μουσική παιδεία και ζωή στην Αθήνα» (Στ. Κουρμπανά), «Θεωρητικά εγχειρίδια και μουσικοί νεολογισμοί» (Χάρης Ξανθουδάκης). Την πρώτη ενότητα ολοκληρώνουν εκτενείς, περιεκτικές επισκοπήσεις της μουσικής ζωής σε Ερμούπολη (Στ. Κουρμπανά), Πάτρα, Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις της υπό επέκταση ελληνικής επικράτειας (Στ. Κουρμπανά, Κ. Σαμπάνης). Η δεύτερη ενότητα, με τίτλο «Ιδεολογικά και αισθητικά ρεύματα – Μουσική Δημιουργία», ξεκινά με μουσικολογικά θέματα που, όμως, διαθέτουν κοινωνιολογικές και άλλες προεκτάσεις: «Συνθέτες και δημιουργικές τάσεις / Εθνικές και διεθνικές αναγνώσεις» (Κωνσταντίνος Καρδάμης), «Η εκκλησιαστική μουσική αλλάζει πρόσημο» και «Από τη θρησκεία στο έθνος» (Χ. Ξανθουδάκης). Ακολουθούν δοκίμια που σκιαγραφούν επιδράσεις, τριβές και επικονιάσεις ανάμεσα στο εγχώριο πεδίο της μουσικής και τη Δύση εκατέρωθεν του 1900: «Καταγραφές και εναρμονίσεις» (Πάνος Βλαγκόπουλος), «Μεταμορφώσεις του φολκλορισμού στη μουσική δημιουργία» (Χ. Ξανθουδάκης), «Ο Καλομοίρης στην περίοδο του Ωδείου Αθηνών» (Μύρτω Οικονομίδου) και «Ελληνικός βαγκνερισμός» (Στ. Κουρμπανά).

Καθώς διανύουμε τη θερμή περίοδο συγκρότησης του ελληνικού εθνικισμού, οι αναγνώσεις ερεθίζουν και εκπλήσσουν. Φωτίζουν αχανή, ξεχασμένα κεφάλαια μουσικής ζωής και περιπετειώδεις, συγκρουσιακές διαδρομές θεσμών και ιδεών, καθώς επίσης λανθάνουσες αλλά κρίσιμες ιστορικές και πολιτικές συνάφειες. Ανατρέπουν ατεκμηρίωτες απαξιώσεις, ρηχές, απλουστευτικές αφηγήσεις και στρεβλές πεποιθήσεις, θέτουν άβολα θέματα προς διερεύνηση και εγείρουν αξιώσεις επιτακτικών αναθεωρήσεων... Ο,τι ακριβώς έχει ανάγκη ο μέσος, φιλέρευνος φιλόμουσος για να υπερασπιστεί όση εθνική πολιτιστική ταυτότητα του έχει απομείνει.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
«Ιστορία της μουσικής στη νεώτερη Ελλάδα» από το Ωδείο Αθηνών

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας