Αθήνα, 19°C
Αθήνα
Σποραδικές νεφώσεις
19°C
20.2° 17.4°
3 BF
61%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
17°C
18.1° 15.9°
3 BF
59%
Πάτρα
Ελαφρές νεφώσεις
18°C
18.0° 16.6°
3 BF
63%
Ιωάννινα
Αυξημένες νεφώσεις
12°C
11.9° 11.9°
1 BF
87%
Αλεξανδρούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
16°C
16.3° 15.9°
3 BF
82%
Βέροια
Αραιές νεφώσεις
16°C
17.0° 13.5°
2 BF
69%
Κοζάνη
Αυξημένες νεφώσεις
13°C
13.4° 12.3°
3 BF
47%
Αγρίνιο
Σποραδικές νεφώσεις
14°C
14.1° 14.1°
3 BF
69%
Ηράκλειο
Ασθενείς βροχοπτώσεις
17°C
17.8° 16.9°
3 BF
64%
Μυτιλήνη
Σποραδικές νεφώσεις
15°C
17.9° 14.9°
5 BF
77%
Ερμούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
18°C
18.4° 17.7°
4 BF
68%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
19°C
18.7° 17.3°
2 BF
68%
Κεφαλονιά
Αραιές νεφώσεις
17°C
16.9° 16.9°
4 BF
82%
Λάρισα
Αραιές νεφώσεις
19°C
18.9° 18.4°
3 BF
45%
Λαμία
Σποραδικές νεφώσεις
18°C
18.8° 16.7°
1 BF
57%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
19°C
18.8° 17.8°
2 BF
58%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
20.3° 17.9°
4 BF
40%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
17.3° 14.9°
2 BF
80%
Κατερίνη
Ελαφρές νεφώσεις
14°C
17.7° 14.2°
2 BF
79%
Καστοριά
Αυξημένες νεφώσεις
11°C
10.7° 10.7°
2 BF
73%
ΜΕΝΟΥ
Παρασκευή, 23 Φεβρουαρίου, 2024
parastasi-astrapes
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Στιγμιότυπα από το ανέβασμα στην ΕΛΣ της όπερας του Φιλίπ Ερσάν «Οι αστραπές» | Φωτ.: Ανδρέας Σιμόπουλους

«Αστραπές» από την Κωμική Οπερα στην ΕΛΣ

Οι επιλεκτικές, ποικίλες καταβολές της μουσικής γλώσσας του 75χρονου Ερσάν γίνονταν αντιληπτές σε διάφορες εκφάνσεις.

Στις 21/11/2023 παρακολουθήσαμε την πρώτη ελληνική παρουσίαση της όπερας του Γάλλου συνθέτη Φιλίπ Ερσάν «Οι αστραπές» («Les Éclairs»). Το έργο ήταν παραγγελία της Κωμικής Οπερας του Παρισιού και υλοποιήθηκε ως συμπαραγωγή του γαλλικού λυρικού θεάτρου με τη δική μας Εθνική Λυρική Σκηνή. Ο Ερσάν μελοποιεί λιμπρέτο του συγγραφέα Ζαν Εσνόζ, που βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του ιδίου με θέμα τον ελεύθερα αναπλασμένο, περιπετειώδη βίο του διάσημου Σερβοαμερικανού εφευρέτη Νικολά Τέσλα (1856-1943). Η καινούργια όπερα ανέβηκε για πρώτη φορά τον Νοέμβριο του 2021 στην παριζιάνικη Αίθουσα Φαβάρ, ιστορική έδρα της Κωμικής Οπερας, αποσπώντας ενθουσιώδεις κριτικές. Μετά το εκπληκτικό «Ταξίδι στη Σελήνη» του Οφενμπαχ, που απολαύσαμε τον περασμένο Ιούλιο, αυτή ήταν η δεύτερη συμπαραγωγή μεταξύ Κωμικής Οπερας και ΕΛΣ που παρουσιάστηκε στην Αθήνα. Η παράσταση άφησε συνολικά πολύ καλές εντυπώσεις.

Ασφαλώς, δύσκολα κανείς αποκομίζει ακριβείς και, κυρίως, κατασταλαγμένες εντυπώσεις όταν παρακολουθεί μια καινούργια όπερα. Τούτου λεχθέντος, το πρώτο που πιστώνουμε στο νέο έργο είναι ασφαλώς η εξαιρετική ποιότητα επεξεργασίας της γραφής (χαρακτήρας, ενορχήστρωση, αρμοί, μεταπτώσεις, λεπτομέρεια, θεατρικότητα).

Οι επιλεκτικές, ποικίλες καταβολές της μουσικής γλώσσας του 75χρονου Ερσάν γίνονταν αντιληπτές σε διάφορες εκφάνσεις. Δύο ήσαν τα κυρίαρχα στίγματα της μουσικής των «Αστραπών». Πρώτον, ο επιγονικά μινιμαλιστικός χαρακτήρας της (επαναληπτικότητα, στατικότητα, έμφαση στις χροιές και τις ρυθμικές δομές) αναπαράγει, τρόπον τινά, τις τεχνικές/στρατηγικές συγκρότησης του μουσικού ειρμού ενός Τζον Ανταμς ή ενός Φίλιπ Γκλας αλλ’ ενίοτε φαίνεται να αντλεί κατ’ επιλογήν και από παλαιότερους, όπως αίφνης ο Ορφ. Συχνά, επίσης, προσφέρει υποβλητικές μουσικές εικόνες τόπων και καταστάσεων, εμπλουτισμένες και ενισχυμένες με έμμεσες και άμεσες αναφορές σε σκόπιμα μουσικά τσιτάτα, αλλότρια ακούσματα, μελωδίες, ύφη κ.λπ. Από την άλλη η φωνητική γραφή εκτυλίσσεται κυρίως ως τραγουδιστή ομιλία («parlando»), σερφάροντας στον συμφωνικό ήχο, δίδοντας φανερή προτεραιότητα στην παρακολούθηση της δράσης μέσω του λόγου, και μόνο σε συγκινησιακά κορυφωματικές στιγμές μεταπίπτει σε ηδονικά μελωδικό «arioso».

Η ορχηστρική συνοδεία λειτουργεί σχεδόν συνέχεια υποστηρικτικά, ως υπόκρουση ή συμπληρωματικά, αποσαφηνίζοντας μέσω της ηχητικής δραματουργίας ή/και της ενορχήστρωσης τον χαρακτήρα συγκεκριμένων σκηνών, π.χ. ως μουσική παρωδία, ως διακωμωδούμενο στόμφο, ως πεδίο/στιγμή ονειροπόλησης κ.λπ. Με άλλα λόγια το όλον τείνει περισσότερο προς το μουσικό θέατρο, καθώς, ειδικά στη φωνητική γραφή, η λειτουργία της μουσικής δραματουργίας ήταν ισχνή: αντίθετα απ’ ό,τι στην όπερα καταλάβαινες ό,τι καταλάβαινες κυρίως από τα λόγια και όχι από τη μουσική. Τη γενικώς ισορροπημένη, πολυπληθή διανομή στελέχωσε η ΕΛΣ με Ελληνες μονωδούς που ανταποκρίθηκαν μουσικά και σκηνικά από άριστα έως απλά αξιοπρεπώς. Τον πρωταγωνιστικό ρόλο ενσάρκωσε με φανερή προσήλωση και επαγγελματισμό ο βαρύτονος Χάρης Αδριανός. Ωστόσο, για την πληρότητα της ερμηνείας της αναμφισβήτητα ξεχώρισε η μεσόφωνος Νεφέλη Κωτσέλη στον ρόλο της Εθελ Αξελροντ. Ο αρχιμουσικός Ηλίας Βουδούρης διηύθυνε την Ορχήστρα και τη Χορωδία της ΕΛΣ με ρυθμική ακρίβεια και φροντίδα στη λεπτομέρεια διάπλασης της φραστικής, υποστηρίζοντας διακριτικά τους μονωδούς.

Από σκηνική άποψη η παράσταση ήταν εξαιρετική: ονειρικά καλαίσθητη, εικαστικά ακριβής στην εποχή, πειστικά υποστηρικτική στο έργο. Η σπιντάτη, αριστοτεχνικά αβαρής, ισορροπημένα αφαιρετική σκηνοθεσία του Κλεμάν Ερβιέ-Λεζέ (αναβίωση Κλερ Πασκιέ) είχε εγγενή στη σύλληψή της τη διάσταση του κινηματογραφικού ειρμού: πολλές σκηνές, γοργή εξέλιξη με άλματα, γρήγορες ανεπαίσθητα υλοποιούμενες εναλλαγές κ.λπ. Στην προσέγγισή του ο Γάλλος σκηνοθέτης είχε πρόθυμους αρωγούς τα αποσπασματικά, ελαφρά, κινούμενα σκηνικά της Ορελί Μαέστρ, τα κοστούμια εποχής της Καρολίν ντε Βιβέζ και τους ατμοσφαιρικούς φωτισμούς του Μπερτράν Κουντέρ, οι γκρίζοι/σέπια τόνοι των οποίων θύμιζαν φωτογραφίες του 1900. Συγκροτημένο αποσπασματικά με λογική συμπυκνωμένων εικόνων ενός καλού κόμικ, στηριγμένο από οπτικές/εικαστικές αναφορές στην περίοδο του έργου (π.χ. φωτογραφίες των Stieglitz, Finke κ.λπ.), το αποτέλεσμα ήταν ένα εκπληκτικά ρευστό αλλά, ταυτόχρονα, πειστικό οπτικό αφήγημα με φόντο το σύμπαν της αμερικανικής Νέας Υόρκης στη μυθική (για εμάς σήμερα) αυγή του εκσυγχρονιστικού μοντερνισμού. Συγκεφαλαιωτικά: Μια απόλυτα ευπρόσδεκτη προσθήκη στις ισχνές, ρηχές προσλήψεις μας για τη σύγχρονη όπερα, στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
«Αστραπές» από την Κωμική Οπερα στην ΕΛΣ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας