• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.9°C / 30.2°C
    2 BF
    51%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.2°C / 26.9°C
    1 BF
    69%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.6°C / 28.7°C
    0 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    1 BF
    68%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    0 BF
    83%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.5°C / 27.7°C
    1 BF
    81%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.1°C / 22.0°C
    1 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 27.4°C
    1 BF
    61%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 28.8°C
    4 BF
    55%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 25.7°C
    1 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 26.4°C
    2 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 27.3°C
    2 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    2 BF
    83%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 26.8°C
    0 BF
    61%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.5°C / 27.8°C
    1 BF
    61%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 25.8°C
    3 BF
    51%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.1°C / 30.4°C
    0 BF
    36%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.3°C / 24.9°C
    0 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.2°C / 25.6°C
    2 BF
    92%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    0 BF
    77%

«Χορευτική πανούκλα»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Χορός μέχρι τελικής πτώσεως

  • A-
  • A+
Ο Κωνσταντίνος Μάρκελλος εντυπωσιάστηκε διαβάζοντας για την παράξενη ασθένεια που επισημάνθηκε τον 16ο αιώνα, με σύμπτωμα τον ακατάπαυστο χορό μέχρι θανάτου και μετουσίωσε τις πληροφορίες και το αίσθημα σε μια σύγχρονη θεατρική αλληγορία που παρουσιάζεται στον Πειραιά

Ότι ο συνεχής χορός ήταν ένας τρόπος εξαγνισμού είναι γνωστό: η τελετουργική ταραντέλα στη Ν. Ιταλία, οι διονυσιακοί χοροί στην αρχαία Ελλάδα κατά τις μυστηριακές γιορτές, καθώς και επαναλαμβανόμενες σωματικές/χορευτικές κινήσεις ιθαγενών ανά τον κόσμο στις δικές τους τελετές ήταν ένας τρόπος να αποδεσμευτείς από το σώμα σου και να ενωθείς με υπέρτερες δυνάμεις της φύσης και του σύμπαντος. Ωστόσο δεν είναι καθόλου γνωστό ότι ο χορός έχει καταγραφεί ως «ασθένεια» και μάλιστα με θύματα. «Το έμαθα και ήταν στον νου μου για χρόνια», μας λέει ο ηθοποιός, θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Μάρκελλος, που ανεβάζει αυτές τις μέρες τη «Χορευτική πανούκλα» στη σκηνή «Ωμέγα» του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, έργο που έχει γράψει ο ίδιος.

Το ιστορικό-ιατρικό πλαίσιο

Ο τίτλος του μόνο μεταφορικός δεν είναι. Σύμφωνα με ιστορικές καταγραφές, τον Ιούλιο του 1518, στο Στρασβούργο, η μαντάμ Τροφί άρχισε ξαφνικά και δίχως συγκεκριμένη αιτία (ούτε μουσική) να χορεύει ανεξέλεγκτα στον δρόμο της πόλης. Χόρευε για ώρες, δίχως να την ενδιαφέρουν τα βλέμματα των περαστικών, μέχρι τελικής εξάντλησης. Μέσα σε λίγες μόλις μέρες, ο αριθμός των ανθρώπων που έκαναν ακριβώς το ίδιο αυξανόταν, λαμβάνοντας ανησυχητικές διαστάσεις, με αρκετούς από αυτούς να πεθαίνουν από καρδιακή προσβολή, αφυδάτωση ή έντονη σωματική καταπόνηση. Έχουν διασωθεί, μάλιστα, αρχεία (δημόσια έγγραφα, εκκλησιαστικά, ιατρικές σημειώσεις κ.ά.) που αποδεικνύουν τις προσπάθειες, τόσο του Κλήρου όσο και των γιατρών τότε, να σταματήσουν τη «χορευτική πανούκλα», είτε με σκληρά μέτρα (απομόνωση, βασανιστήρια κ.λπ.) είτε μέσω αφαιμάξεων. Όμως, τίποτε από τα παραπάνω δεν είχε αποτέλεσμα. Στο τέλος, απλά άφηναν τους «ασθενείς» να «βγάλουν τον χορό από μέσα τους», έως την τελική, πολλές φορές, κατάρρευση. Το φαινόμενο σταμάτησε το ίδιο ξαφνικά όπως άρχισε.

Όλα τα παραπάνω θα μπορούσαν να αποτελούν απλά μια ενδιαφέρουσα ιστορική αφήγηση ή ένα άλυτο επιστημονικό και κοινωνιολογικό μυστήριο. Ωστόσο, η ιστορία του τότε μετουσιώνεται δημιουργικά στο κείμενο του Κ. Μάρκελλου, λαμβάνοντας νέες διαστάσεις που μας επαναφέρουν, μπρεχτικά σχεδόν, στο σήμερα. Ο ίδιος επέλεξε έξι ηθοποιούς επί σκηνής, καθώς και τον ίδιο και δύο μουσικούς. Και πέτυχε κάτι αρκετά περίτεχνο: να αναδείξει πόσο πιο δύσκολο είναι το να κινητοποιήσεις την ακινησία (σωματική, ψυχική, πνευματική), από το να σταματήσεις την κίνηση. Και όλο αυτό κάνοντας σαφείς αναφορές στο τώρα: μιλάει για πανδημία, εγκλεισμό, απομόνωση, λίστες, Εκκλησία, ιατρική, καταγραφή ασθενών, ατομική ευθύνη, χρησιμοποιεί ευρηματικά διάφορους υποτιθέμενους θεσμούς, όπως το ΕΣΕΙΣ (Επιχειρησιακό Συμβούλιο Ετοιμότατων Ιατρών Στρασβούργου) ή φορείς όπως οι ΔιΘΕΝ (Διάφανοι Θάλαμοι Επανόρθωσης Νοοτροπιών), περνάει από τη Εκκλησία στην Ιατρική και μετά στο άσυλο και τη φυλακή, κάνει λόγο για «ασθενείς, αμαρτωλούς και ανεπιθύμητους» και όλα αυτά ακριβώς για να σατιρίσει αφενός μια ήδη βιωμένη από τους θεατές πραγματικότητα, αφετέρου να φανερώσει το πραγματικό, γκροτέσκο της πρόσωπο.

Η Ιστορία επαναλαμβάνεται;

Η ιστορική αλήθεια τον βοήθησε. Πράγματι, ο 16ος αιώνας ήταν η εποχή που η διαφθορά κυριαρχούσε στα ανώτερα και ανώτατα κλιμάκια της παπικής Εκκλησίας, συνδυασμένη με το χαμηλό πνευματικό επίπεδο και την αδιαφορία του κατώτερου κλήρου να εκπληρώσει ακόμα και τα στοιχειώδη πνευματικά και ποιμενικά του καθήκοντα. Η «χορευτική πανούκλα» εκδηλώνεται το 1518, μόλις έναν χρόνο μετά τη Θρησκευτική Μεταρρύθμιση του Λούθηρου (1517). Παράλληλα, είναι η εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων, της ολοένα και ισχυρότερης ανόδου του εμπορικού καπιταλισμού και της δημιουργίας αποικιών, της κορύφωσης της Αναγέννησης, της σταδιακής ανόδου της επιστήμης και, τέλος, του σταδιακού μετασχηματισμού των βασιλείων σε κρατικές οντότητες, σε τέτοιο βαθμό, ώστε να τίθεται ανοιχτά πλέον το ζήτημα της χειραφέτησης της πολιτικής από την εκκλησιαστική εξουσία, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την εκκοσμίκευση του κράτους. Τέλος, ούτε καν ο τόπος όπου παρατηρήθηκε τόσο έντονα η «χορευτική πανούκλα» είναι τυχαίος, καθώς το Στρασβούργο είναι σήμερα η «καρδιά» της Ε.Ε. (ως επίσημη έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου!).

Όλα τα παραπάνω «ακούγονται» στο έργο. Ένα έργο-αλληγορία πάνω στα όρια της ανθρώπινης φύσης και τις ανεπάρκειες της εκάστοτε εξουσίας. «Η παράστασή μας διατρέχει ουσιαστικά όλους τους αιώνες μέχρι και τον 20ό, ακριβώς γιατί αναδεικνύει μια γενεαλογία μεθόδων επιτήρησης και ελέγχου την οποία έχουν εφαρμόσει οι εξουσίες από τον Μεσαίωνα έως και λίγα χρόνια πριν», μας λέει ο Κ. Μάρκελλος. «Πλέον, έχουμε δεχτεί πως δε χρειαζόμαστε εξωτερικό έλεγχο, καθώς τον φέρουμε μέσα μας. Αυτός ο “έλεγχος” που έχει εσωτερικευθεί, μας ακινητοποιεί, καθώς αναπτύσσει αυτοανασταλτικούς μηχανισμούς», σχολιάζει, κάνοντας άμεση αναφορά στο τώρα και στην κοινωνική (και πολιτική) τοπική, ίσως και παγκόσμια «ακινησία».

Μια ιαματική διαδικασία

«Είμαι πολύ χαρούμενος για τη συμμετοχή μου στην πρωτότυπη αυτή παράσταση, παρά τις αυξημένες απαιτήσεις της», μας λέει ο ηθοποιός Σταύρος Ζαφείρης, που μας κέρδισε με την ερμηνεία του, καθώς ούτε το αναπηρικό αμαξίδιο δεν ήταν ικανό να ανακόψει το ταλέντο του, ακόμα και στον χορό. Ο ίδιος μόλις τελείωσε τα γυρίσματα της ταινίας «Touched», ξένης παραγωγής, που θα προβληθεί του χρόνου στις Κάνες: «Μέχρι και το 2017 δεν επιτρεπόταν με νόμο, ανάπηρα άτομα να μπουν σε δραματικές σχολές. Οπότε το να είμαι εδώ σήμερα, πάνω σ’ αυτή τη σκηνή, μαζί με αυτή την υπέροχη ομάδα, δε συνιστά κάτι το αυτονόητο», μας λέει σοβαρά.

Ο Ίλια Αλγκάερ, με τη σειρά του, συμμετέχει στην παράσταση ως ηθοποιός και μουσικός. Ο ίδιος είναι από τη Ρωσία. Στο προφίλ του στα κοινωνικά δίκτυα έχει μόνο μαύρο: «Είναι γιατί η χώρα μου εισέβαλε στην Ουκρανία», μας λέει με φανερή πικρία. «Η “θεατρική πανούκλα” με λυτρώνει κάπως από το σοκ της πραγματικότητας. Α, ρε Ντοστογιέφσκι, που μας περιέγραψες προτού καν γεννηθούμε...», καταλήγει. Και πόσο δίκιο έχει.


INFO Κάθε Δευτ., Τετ. στις 21.00, Σάββ. στις 18.00 στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (σκηνή «Ωμέγα»).

Έως 4/6 (μακάρι να πάρει παράταση, καθώς η παράσταση αξίζει).

Εισιτήρια: Ticketservices.gr.

Πρωταγωνιστούν οι: Ελένη Στεργίου, Γιάννης Μαστρογιάννης, Χρήστος Παπαδόπουλος, Ιλία Αλγκάερ, Μυρτώ Παπά, Σταύρος Ζαφείρης, Λευτέρης Βενιάδης (συνέθεσε και την πρωτότυπη μουσική της παράστασης) και ο Κωνσταντίνος Μάρκελλος.

[email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΘΕΑΤΡΟ
Το «Μπλε» στο Bios
Το ΜΠΛΕ είναι μία περφόρμανς που πραγματεύεται το ενδογενές και εξωγενές άγχος, τα ψυχοσωματικά συμπτώματά του και την ευαλωτότητα του ατόμου.
Το «Μπλε» στο Bios
ΘΕΑΤΡΟ
Παιδιά της διπλανής πόρτας στους «Νόμους της Έλξης»
Ο Γιώργος Κατσιφής γράφει, σκηνοθετεί και κάνει όνειρα, όπως κάθε νέος της ηλικίας του παλεύοντας με «πίστη και σκληρή δουλειά», όπως λέει, για να δει τα έργα του να ζωντανεύουν επί σκηνής.
Παιδιά της διπλανής πόρτας στους «Νόμους της Έλξης»
ΘΕΑΤΡΟ
«Το Μαράκι έκλασε» στο Faust Bar Theatre Arts
Η παράσταση της ομάδας Seven Sisters κάνει πρεμιέρα τη Δευτέρα 8 Νοεμβρίου, στις 20.00. Επτά γυναίκες επί σκηνής αφηγούνται πέντε κωμικοτραγικές ιστορίες, δια χειρός Λένας Κιτσοπούλου.
«Το Μαράκι έκλασε» στο Faust Bar Theatre Arts
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Βαγκνερικός θρίαμβος και μάθημα μαζί
Απόλυτος θρίαμβος υπήρξε η παρουσίαση της όπερας «Τριστάνος και Ιζόλδη», σε πρώτο ανέβασμα και πρώτη ελληνική παραγωγή από την ΕΛΣ. Κομβικό για την ύστερη εξέλιξη της μουσικής του ρομαντισμού, το αριστούργημα...
Βαγκνερικός θρίαμβος και μάθημα μαζί
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κηδεία μετά μουσικής της Μεταπολίτευσης
Ρεμπέτικα, σκυλάδικα, παρωδίες Χατζιδάκι-Θεοδωράκη και φυσικά Γωγιός και Βάγκνερ. Η πρόταση των Αλέξανδρου Ευκλείδη - Χαράλαμπου Γωγιού, δεν ήταν απλώς αυθάδης και δηλητηριώδης, ήταν ολοκληρωμένη τεχνικά και...
Κηδεία μετά μουσικής της Μεταπολίτευσης
ΘΕΑΤΡΟ
Βραβεία Tony 2022
Στο Radio City Music Hall της Νέας Υόρκης, οικοδέσποινα των βραβείων ήταν η αφροαμερικανή (με ρίζες και απ' το Πουέρτο Ρίκο) Οσκαρική ηθοποιός Αριάνα Ντεμπόζ, πρωταγωνίστρια του West Side Story.
Βραβεία Tony 2022

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας