• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.2°C / 34.0°C
    4 BF
    40%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.6°C / 34.2°C
    2 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    34°C 32.0°C / 35.4°C
    2 BF
    43%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 28.6°C
    1 BF
    42%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 31.9°C
    3 BF
    51%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.0°C / 34.4°C
    2 BF
    50%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 27.3°C
    1 BF
    50%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    36°C 35.6°C / 35.6°C
    1 BF
    26%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 32.7°C
    4 BF
    50%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 29.6°C
    4 BF
    54%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 29.4°C
    5 BF
    48%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.7°C / 29.6°C
    2 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    0 BF
    58%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 29.0°C
    0 BF
    45%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    32°C 28.9°C / 32.2°C
    2 BF
    39%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 29.8°C
    3 BF
    49%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.4°C / 33.1°C
    3 BF
    31%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.3°C / 28.3°C
    3 BF
    69%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 28.7°C / 31.7°C
    3 BF
    36%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 26.9°C
    1 BF
    57%
Φωτ.: Ιωάννης Καμπάνης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τότε που ήμασταν «νέοι, τυχεροί και αφελείς»

  • A-
  • A+
Κινηματογραφική αποτυχία όταν πρωτοβγήκε η ταινία «Φτηνά τσιγάρα» του Ρένου Χαραλαμπίδη, γνώρισε αφάνταστη επιτυχία με τα χρόνια, έγινε αστικός μύθος και από μεθαύριο ανεβαίνει με τη μορφή «ρομαντικής οπερέτας» στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής με 19 τραγούδια (και καινούργια ανάμεσά τους) για ανεκπλήρωτους έρωτες, συλλέκτες στιγμών, φιλιά που δεν βρήκαν τον δρόμο τους και για μια Αθήνα που δεν υπάρχει πια.

Αύγουστος 1999, λίγο πριν από την έναρξη της νέας χιλιετίας. Με φόντο την έρημη Αθήνα ο Ρένος Χαραλαμπίδης γυρίζει τη δεύτερη κινηματογραφική ταινία του, τα «Φτηνά τσιγάρα».

Οι ήρωές του, η Σοφία και ο Νίκος, ερωτεύονται, βρίζουν, φιλοσοφούν, συνθλίβουν τις βεβαιότητές τους, διεκδικούν τον ρομαντισμό και ικανοποιούνται με τα ελάχιστα, καπνίζοντας πάντα φτηνά τσιγάρα.

Στο «φόντο» και η Ελλη Πασπαλά, με μια συγκλονιστική ερμηνεία ψιθυρίζει το «Summertime in Prague» του Παναγιώτη Καλαντζόπουλου.

Και κάπως έτσι ολοκληρώνεται ένας φόρος τιμής στο κέντρο της Αθήνας και στον ανεκπλήρωτο έρωτα, στον αστικό ρομαντισμό και τη νυχτερινή αίσθηση.

Είκοσι τρία χρόνια μετά η νουάρ αίσθηση, οι ήχοι, οι ιστορίες, η απομόνωση της νύχτας μετατρέπονται σε μια «ρομαντική οπερέτα» με 34 σκηνές και 19 τραγούδια για ανεκπλήρωτους έρωτες, συλλέκτες στιγμών και φιλιά που δεν βρήκαν τον δρόμο τους. Ως μιούζικαλ πια τα «Φτηνά τσιγάρα» ανεβαίνουν μεθαύριο, Τετάρτη 16 Φεβρουαρίου, στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Γνώριμες φράσεις της ταινίας, όπως το «Είμαι συλλέκτης. Μαζεύω το πιο σκληρό και άγριο πράγμα του κόσμου: στιγμές» ή το «Η ζωή ξέρει κι εγώ την εμπιστεύομαι» μαζί με νέα τραγούδια που έγραψε ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος, το προκλητικό λιμπρέτο του Πέτρου Βουνισέα, την ατμοσφαιρική σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Ρήγου και τον Ρένο Χαραλαμπίδη στον ρόλο του αφηγητή, αποδίδουν στη σκηνή τον αισθησιακό πυρήνα αυτής της sui generis περιπλάνησης.

Λόγια, βωμολοχίες, παρτιτούρες συντρόφευαν τον συνθέτη Παναγιώτη Καλαντζόπουλο στη διάρκεια της πανδημίας. Και σήμερα που όλοι οι συντελεστές μαζεμένοι στη σκηνή της Εναλλακτικής ξεφυλλίζουν το άλμπουμ εκείνου του Αυγούστου αναζητώντας πόση πια αθωότητα αναγνωρίζουμε στους σημερινούς μας εαυτούς, η διαδικασία της δημιουργίας μοιάζει περισσότερο με ταξίδι αυτογνωσίας.

Το αποχαιρετιστήριο άσμα σε μια Αθήνα που δεν υπάρχει πια είναι έτοιμο να διασταυρωθεί με την πολυσύνθετη τέχνη του μουσικού θεάτρου.

«Είμαστε δέκα μέρες πριν από τη γέννα. Δεν ξέρω αν το παιδί θα είναι καλά, αν θα είναι αγόρι ή κορίτσι, αν θα είναι βλαμμένο ή ιδιοφυΐα, αν θα το συμπαθήσουν οι άλλοι, αν θα πλακωθώ με τον γιατρό, αν θα έχω επιλόχεια κατάθλιψη η οποία πάντα με ακολουθεί μετά τις πρεμιέρες. Δεν μιλιέμαι» μας λέει ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος σε ένα διάλειμμα από τις πρόβες.

«Τα τραγούδια άλλοτε θυμίζουν ρομαντική οπερέτα κι άλλοτε ένα love story με αρκετή βωμολοχία. Προσπάθησα να είναι όσο γίνεται πιο συγκινητικά και γοητευτικά. Χωρίς πολλές πόζες και εφέ. Σαν καλά παλαιά, ωραία στηριγμένα και με νόημα κομμάτια».

● Γιατί διαχρονικά επιμένεις ότι το παλιό είναι καλύτερο;

Με γοητεύει αυτό που γοητεύει όλους όσοι πάμε στις βιολογικές λαϊκές και ψωνίζουμε λαχανικά: αυτό που η σύγχρονη ζωή αποκαλεί πρόοδο συνδέεται με μια επιστροφή στον παλιό κόσμο.

Είτε αφορά το βαμβάκι, είτε τις τροφές, είτε την αντιμετώπιση του πλανήτη, είτε την τέχνη, οτιδήποτε καθορίζει την ποιότητα του παρόντος και του μέλλοντος συνίσταται στο χθες. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει και με τα τραγούδια. Δες αυτά που έγραψε ο Καλδάρας, η Ευτυχία, ο Ζαμπέτας, ο Τσιτσάνης πόση ανθεκτικότητα έχουν. Κι έλα μετά σε εμάς να δεις πώς είναι ένα τραγούδι με ημερομηνία λήξης.

● Είναι μια στάση πάντως στην οποία παραμένεις συνεπής μέσα στα χρόνια.

Δεν το κάνω ούτε από ευφυΐα, ούτε γιατί είμαι καλύτερος, αλλά γιατί είναι το μόνο πράγμα που ξέρω να κάνω. Τον αγάπησα αυτόν τον δρόμο γιατί τα μοντέλα μου ήταν ο Παπαϊωάννου, ο Καλδάρας, ο Μακάρτνεϊ, ο οποίος ακόμα και στα τρυφερά 78 του επιμένει στην ίδια συνταγή: στήνει τραγούδια με αρχή, μέση και τέλος. Αυτό με έκανε μουσικό, αυτό μου δίνει ακόμα την πιθανότητα να γράψω ξανά ένα «Summertime in Prague» ή κάτι ανάλογο με τα «Μάτια κλειστά».

● Η κινηματογραφική απεικόνιση της πόλης -επίσης χαρακτηριστικό της ταινίας- δεν χάνεται στη σκηνική μεταφορά της;

Πράγματι δεν έχουμε το φυσικό σκηνικό της πόλης, ωστόσο μπορείς καμιά φορά να ξεκλέψεις την αίσθηση επιστρατεύοντας τη γλώσσα της εποχής, τις αναφορές (όπως τα ξεχασμένα κόκκινα τηλέφωνα ή το παλιό τρόλεϊ) και τους ήχους από αντικείμενα μιας άλλης περιόδου (όπως ο ήχος από τις τηλεκάρτες που μένουν από μονάδες).

● Μια και φτάσαμε στους ήχους, τι έκανε τόσο επιτυχημένο και με διάρκεια το σάουντρακ της ταινίας;

Δεν έχω ιδέα. Αν ήξερα, θα το επαναλάμβανα. Σήμερα κοιτώντας τη μουσική των «Φτηνών τσιγάρων» είναι σαν να βλέπω έναν παλιό μου φίλο που έκανε πολλά λάθη, αλλά έκανε και μερικά σωστά. Δεν τον ξέρω εκείνον τον Παναγιώτη. Δεν είναι πια εκείνος ούτε εγώ, ούτε η νοοτροπία, οι βεβαιότητες, οι ανασφάλειές μου.

● Από την άλλη τα νιάτα δεν είναι από μόνα τους μια μεγάλη δύναμη;

Είναι ένα σημαντικό αντίβαρο. Με αυτή τη φόρα άλλωστε κάναμε τότε τα «Φτηνά τσιγάρα». Το «Summertime in Prague» γράφτηκε δυο μήνες μετά την ταινία, επειδή δεν υπήρχαν λεφτά για να αγοράσει ο Ρένος τα δικαιώματα για ένα νυχτερινό τζαζ τραγούδι που του άρεσε. Θυμάμαι οδηγούσα στο Σύνταγμα όταν μου τηλεφώνησε προσπαθώντας να μου εξηγήσει τι ακριβώς ήθελε. Του είπα: «Δώσ’ μου μία βδομάδα, κάτι θα σκαρώσω».

Στην ίδια διαδρομή άρχισε να τριγυρνά στο κεφάλι μου η μελωδία. Κατέληξα στη φράση Summertime in... κι έπειτα άρχισα να δοκιμάζω διάφορες δισύλλαβες πόλεις. Κατέληξα στην Πράγα, στην οποία δεν είχα πάει ποτέ. Επειτα σκέφτηκα τη Μαριάν Φέιθφουλ, που πάντοτε αγαπούσα, και αναρωτήθηκα τι θα σκεφτόταν για έναν παλιό της έρωτα στην Πράγα. Ντοπαρίστηκα από εκείνη τη φανταστική ιστορία και έτσι προέκυψε αυτό το τραγούδι. Νέοι, τυχεροί και αφελείς μαζί.

● Σήμερα που τα νιάτα και η αφέλεια ξεθώριασαν, την επιστροφή των «Φτηνών τσιγάρων» στη σκηνή σε ποιους τελικά τη χρωστάμε;

Στους νέους και πάλι. Στην ουσία στην Εναλλακτική μας έφερε η ανακάλυψη της ταινίας από τη νεολαία αρχικά στα βιντεοκλάμπ και έπειτα στο διαδίκτυο. Είναι φοβερό ότι 22 χρόνια μετά την κυκλοφορία της και μετά την παταγώδη εμπορική αποτυχία της φτάσαμε σε μια τεράστια επιτυχία με εκατομμύρια views στο διαδίκτυο και αποθέωση σε κάθε προβολή στα θερινά σινεμά.

Οι άνθρωποι αγάπησαν την ταινία με τα χρόνια. Σήμερα ψαγμένοι πιτσιρικάδες φωνάζουν το υποψήφιο κορίτσι τους στο σπίτι και θεωρούν πως με ένα μπουκάλι κρασί και τα «Φτηνά τσιγάρα» θα την καταφέρουν. Ξέρω ιστορίες νέων ανθρώπων που γνωρίστηκαν, ερωτεύτηκαν και παντρεύτηκαν με αυτήν την ταινία.

● Τότε όμως ήταν μια μεγάλη απογοήτευση.

Τότε είχε πάει δραματικά άπατη. Ισως τελικά το κλίμα της δεκαετίας του ’90, της Ελλάδας του Σημίτη και της ΓΣΕΕ να μη μας σήκωνε. Η απογοήτευση από εκείνη τη συντριβή έστειλε τον Ρένο, λαβωμένο και πληγωμένο, στο τρικάμερο των τηλεοπτικών σίριαλ κι εμένα στην αγκαλιά της διαφήμισης γιατί κάπως έπρεπε να μεγαλώσω τα παιδιά μου.

● Ο Νίκος, πρωταγωνιστής της ταινίας, είναι ένας άνθρωπος με βεβαιότητες, που νομίζει ότι έχει βρει αυτό που θέλει. Σήμερα έχουμε περισσότερες βεβαιότητες ή μεγαλύτερη ανασφάλεια;

Πιο ασταθή εποχή από αυτά τα χρόνια που ζω δεν έχω γνωρίσει. Πέρα από το κακό που μας βρήκε με τον ιό, είναι ασταθής οικονομικά και κυρίως είναι ασταθής διανοητικά. Πριν από 20-30 χρόνια υπήρχε ο Αϊ-Γιώργης και ο Αϊ-Γιάννης, σήμερα υπάρχει ο iPad και ο iPhone. Αυτή η θρησκειοποίηση της τεχνολογίας, όπου ένα κινητό ορίζει το αν θα υπάρχεις ή αν τελειώνει η ύπαρξή σου, είναι τρομακτική.

● Δεν μπορεί να μην αναγνωρίζεις την ευκολία στην εξέλιξη.

Στη δουλειά μου στο όνομα αυτής της ευκολίας καταστράφηκαν όλα: η δισκογραφία, τα στούντιο, το ομαδικό παίξιμο των μουσικών, η συνύπαρξη. Είμαστε ο καθένας μόνος του στο σπίτι με μία κάρτα μνήμης και δυο μικρόφωνα. Η δισκογραφία και οι ηχογραφήσεις ζουν τη δική τους πανδημία και καραντίνα εδώ και πολλά χρόνια.

Προσπαθώ με όλη μου την αγάπη, τα καλά μου μικρόφωνα και τα προσεγμένα ηχεία μου να φτιάξω έναν ωραίο ήχο κι όταν το στέλνω σε έναν σκηνοθέτη ή έναν συνεργάτη το ξεπετάει ακούγοντάς το από ένα κινητό τηλέφωνο. Η ευκολία είναι ότι δεν χάνω χρόνο, δεν ταλαιπωρούμαι για να του το δώσω. Αρα η ταχύτητα είναι πρόοδος. Ξέρουμε όμως τι να κάνουμε τον χρόνο;

Ο Τσάρλι Τσάπλιν στην αυτοβιογραφία του λέει κάποια στιγμή ότι η πυρηνική ενέργεια είναι σαν να χάρισε κάποιος στους πολιτικούς ένα παιχνίδι, όπως είναι να χαρίζεις ένα βενζινοπρίονο σε ένα 10χρονο παιδάκι. Η επιστήμη χαρίζει στον άνθρωπο πράγματα που μπορεί να τον καταστρέψουν γιατί δεν ξέρει πώς να τα αξιοποιήσει. Είμαστε σαν μια τρελή αγελάδα που τρώει τα σωθικά της. Δεν είμαι εναντίον του κόσμου που αλλάζει, διότι αυτό συνέβαινε πάντα. Ας σκεφτόμαστε απλώς πόσο γρήγορα αντέχουμε να αλλάξουμε.

● Τι νιώθεις όταν γλιτώνεις από την τεχνολογία;

Οταν πέφτει η μπαταρία και μένω κανα-δυο ώρες χωρίς κινητό γυρνάω στη δεκαετία του ’80 και μου αρέσει που έχω χρόνο να παρατηρώ, που δεν μπορεί κανείς να με βρει. Νιώθω μια άγρια χαρά.

● Στον έρωτα δίνουμε τον ίδιο χώρο;

Ακούω διάφορα τρελά για τον τρόπο που ερωτεύονται οι νέοι σήμερα. Εγώ θα επιμείνω σε αυτό που λένε οι Ιταλοί: για να υπάρξει έρωτας χρειάζονται τέσσερα μάτια. Οπως και στο τραγούδι, έτσι και στον έρωτα είμαι παλαιάς κοπής. Δεν τον καταλαβαίνω αλλιώς. Πιστεύω στο εφήμερο για πάντα.

● Η πανδημία πώς επηρέασε όλα τα παραπάνω;

Ο άνθρωπος δεν αλλάζει. Οταν όλο αυτό τελειώσει θα γυρίσουμε στον γνώριμο, παρανοϊκό ρυθμό ζωής. Αυτό που έκανε η πανδημία είναι μια απότομη επιβράδυνση. Στα ζευγάρια και τις οικογένειες που τα πράγματα ήταν από πριν καλά έφερε μια ωραία ηρεμία. Ομως στις σχέσεις που τα πράγματα δεν ήταν λειτουργικά η κατάσταση έγινε πολύ άγρια.

Συγχρόνως η πανδημία έφερε μια αποθέωση και μια αμφισβήτηση της επιστήμης. Οι επιστήμονες διαχωρίστηκαν με εμφυλιοπολεμικό τρόπο στους υπέρ και στους κατά. Από τη μία υπάρχει ένα κομμάτι της κοινωνίας που αποθεώνει τη δύναμή της και από την άλλη παρατηρώ την επιστήμη να εκφυλίζεται στα χάλια της πολιτικής και διχαστικά να απομονώνονται και να ρίχνονται στον Καιάδα όσοι διαφωνούν.


? INFO: Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ. Από 16/2. Ακολουθούν παραστάσεις 17-20, 23-27 Φεβρουαρίου και 2-6, 9-13 Μαρτίου.
Στίχοι: Π. Καλαντζόπουλος, Π. Βουνισέας, Μ. Γκανάς, Ελ. Ζιώγα.
Σκηνοθεσία, κινησιολογία, σκηνικό: Κωνσταντίνος Ρήγος.
Κοστούμια: Απόστολος Μητρόπουλος. Φωτισμοί: Περικλής Μαθιέλλης.
Ερμηνεύουν: Θάνος Λέκκας, Χριστίνα Στεφανίδη, Κωνσταντίνος Μπιμπής, Σοφία Κουρτίδου, Πάρις Θωμόπουλος, Ιαν Στρατής, Τάκης Βαμβακίδης, Idra Kayne κ.ά.
Μουσικοί: Σταύρος Λάντσιας, Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, Χρήστος Ραφαηλίδης, Γιώργος Παλαμιώτης, Θανάσης Τσακιράκης / Χρήστος Βίγκος, Παναγιώτης Καλαντζόπουλος.
Τιμές εισιτηρίων: 10- 20€ , τηλ.: 213-0885700.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Παιδιά από τις προσφυγικές δομές στη σκηνή της Λυρικής
Το πρόγραμμα Co-OPERAtive φέρνει την όπερα κοντά στο νεανικό κοινό, αναδεικνύοντας παράλληλα τη διαπολιτισμική ποικιλομορφία της σύγχρονης Αθήνας και τη σπουδαιότητα της κοινωνικής συνοχής.
Παιδιά από τις προσφυγικές δομές στη σκηνή της Λυρικής
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Οταν ο πήχης μπαίνει ακόμα ψηλότερα
Δέκα νέες παραγωγές όπερας και μπαλέτου, ένα νέο έργο όπερας, πέντε αναβιώσεις παλαιότερων παραγωγών, συναυλίες, σπουδαίες συμπαραγωγές με τα κορυφαία λυρικά θέατρα του κόσμου περιλαμβάνει το φετινό πρόγραμμα...
Οταν ο πήχης μπαίνει ακόμα ψηλότερα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Οι νέοι ρόλοι μού πολλαπλασιάζουν την αδρεναλίνη»
Ο διεθνώς αναγνωρισμένος Αργεντινός τενόρος κάνει το ντεμπούτο του στον πρωταγωνιστικό ρόλο της εμβληματικής όπερας του Ουμπέρτο Τζορντάνο, όπως την ανεβάζει από σήμερα η Λυρική Σκηνή.
«Οι νέοι ρόλοι μού πολλαπλασιάζουν την αδρεναλίνη»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η ελληνική «περιπέτεια» του λόρδου Βύρωνα
Το αφιέρωμα της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στον λόρδο Μπάιρον ολοκληρώνεται με την παρουσίαση του νέου μουσικοθεατρικού έργου που έχει τίτλο «Ο αέρας της Ελλάδας».
Η ελληνική «περιπέτεια» του λόρδου Βύρωνα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Συνομιλώντας» με την έννοια της Επανάστασης
To έργο «Synthesis» δημιουργήθηκε μέσα από ιστορική και καλλιτεχνική έρευνα πολλών μηνών και παρουσιάζεται στη διάρκεια τριών ημερών που παραπέμπουν εννοιολογικά στα τρία στάδια της Επανάστασης.
«Συνομιλώντας» με την έννοια της Επανάστασης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας