• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    23°C 19.5°C / 25.6°C
    2 BF
    57%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    22°C 18.6°C / 22.7°C
    2 BF
    75%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    1 BF
    44%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 18.1°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 18.5°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.4°C / 22.0°C
    1 BF
    67%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.0°C / 18.4°C
    2 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.6°C / 19.6°C
    2 BF
    37%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.8°C / 25.5°C
    3 BF
    40%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 19.6°C / 22.9°C
    1 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.9°C / 20.8°C
    2 BF
    71%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.2°C / 21.2°C
    3 BF
    88%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    2 BF
    49%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    21°C 17.9°C / 23.3°C
    0 BF
    63%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 16.5°C / 24.5°C
    0 BF
    67%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    3 BF
    49%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.7°C / 23.8°C
    2 BF
    63%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.7°C / 18.7°C
    2 BF
    80%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.7°C / 22.2°C
    2 BF
    82%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 17.4°C / 17.4°C
    0 BF
    71%

Στιγμιότυπο από την όπερα του Γιώργου Κουρουπού «Ελπίς Πατρίδος» 

Φωτ.: Χάρης Ακριβιάδης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Γιώργος Κουρουπός συναντά τον Κάλβο και το 1821

  • A-
  • A+
Αποφασιστικά θετική για τη σκηνική/θεατρική ισορροπία του όλου ήταν η όψη της παράστασης με τη σκηνοθεσία και τη σκηνική δράση.

Δανεισμένος από τη φερώνυμη, πρώιμη ωδή του Ανδρέα Κάλβου ήταν ο τίτλος της σύνθεσης του Γιώργου Κουρουπού «Ελπίς Πατρίδος». Το νέο έργο σε λιμπρέτο της ποιήτριας Ιουλίτας Ηλιοπούλου ήταν ανάθεση του κρατικού Μεγάρου Μουσικής για την επέτειο του 1821.

Η πρώτη σκηνική παρουσίαση άφησε άνισες εντυπώσεις (αίθουσα «Τριάντη», 8/12/2021). Με όχημα τη φανταστική ιστορία μιας οικογένειας Σμυρνιών αστών στις αρχές του 19ου αιώνα, οι δυο δημιουργοί επιχείρησαν μέσω λόγου και μουσικής μια στοχευμένα περιεκτική παρουσίαση των ιδεολογικών καταβολών και των γεγονότων της Επανάστασης μέχρι και τη δημιουργία του πρώτου ελληνικού κράτους.

Ο συνθέτης αποκάλεσε το έργο του όπερα. Ομως η δραματουργία του «Ελπίς Πατρίδος» εκδιπλώθηκε κυρίως με λόγο πυκνό σε ιστορική πληροφορία, ενώ, γενικότερα, στην παρακολούθηση βάρυναν περισσότερο τα θεατρικά μέσα (λόγος, κίνηση κ.λπ.) παρά η μουσική. Τονική στις αρμονίες της, η τελευταία υπήρξε άλλοτε στενά υποστηρικτική της ρεαλιστικής ή συμβολικής σκηνικής δράσης και άλλοτε απέδιδε συναισθήματα ή διαθέσεις. Οταν, περιστασιακά, αυτονομούνταν σε μελωδία αυτό γινόταν ως απλό τραγούδι, όχι όπως στο περιβάλλον μιας όπερας.

Αποφασιστικά θετική για τη σκηνική/θεατρική ισορροπία του όλου ήταν η όψη της παράστασης. Ο σκηνοθέτης Θάνος Παπακωνσταντίνου χειρίστηκε ευφυώς το φιλόδοξο, πλατύ ιστορικό πανόραμα, επικοινωνώντας όσο το δυνατόν περισσότερο νόημα μέσα από σκηνική εικόνα και δράση, μετακινώντας βάρος από το κείμενο σε κατευθυνόμενους εικαστικούς συνειρμούς και οπτική πληροφορία.

Με τη σύμπραξη της Αμαλίας Κοσμά στην κίνηση, χορογράφησε τα διαδοχικά ή επάλληλα επεισόδια, έτσι ώστε στα αφηγηματικά εδάφια δράσης εντός (ιστορικής) πραγματικότητας να αντιπαρατίθενται ή να τρέχουν παράλληλα συμβολικές επισχολιαστικές δράσεις/αναπαραστάσεις (ημιαφαιρετικές παντομίμες σαστίσματος, μάχης, συστράτευσης κ.λπ.). Οι δεύτερες υλοποιήθηκαν κυρίως από «χορό» κομπάρσων/χορωδών, μέσα από χειρονομίες, πόζες, στάσεις, κινήσεις και αντιδράσεις. Επιπροσθέτως αξιοποιήθηκαν το «θέατρο εντός θεάτρου» και οικείες αναφορές πατριωτικής εικονογραφίας (π.χ. «Ελλάς/Ελευθερία» ως λευκοντυμένη, δαφνοστεφάνωτη κόρη κ.λπ.).

Το αριστοτεχνικό μακιγιάζ (Λιανού, Κατσιμίχα), οι κομμώσεις (Κολιούσης, Γιώτη), τα καλαίσθητα ιστορικά κοστούμια εποχής και το ευέλικτο μονοτοπικό σκηνικό της Νίκης Ψυχογιού (οχυρό από σανό στο βάθος, σκόρπια δεμάτια, ένα μακρύ τραπέζι, μεταλλικά πετάσματα στα πλάγια) όρισαν υπαινικτικά αλλά ευανάγνωστα τόπους και καταστάσεις.

Τους 34 ρόλους μοιράστηκε δωδεκαμελής διανομή Ελλήνων μονωδών: Χριστογιαννόπουλος (Πέτρος), Μπόγρη (Ελευθερία/Ελλάς), Καβάγιας (Ανδρέας), Καλύβας (Ρήγας, Πρίγκιψ κ.λπ.), Αποστόλου (Πατέρας), Καράγιαννη (Κυριακή), Μπάκα (Λευθερίνα), Μαγουλάς (Καποδίστριας, Παπαφλέσσας κ.λπ.) κ.ά. Συμμετείχαν επίσης η ΚΟΑ και η Μικτή Χορωδία της ΕΡΤ υπό τον Μίλτο Λογιάδη.

Συγκεφαλαιωτικά το σκηνικό έργο «Ελπίς Πατρίδος», παρά τον σίγουρα εύστοχο, συνεκτικά αρθρωμένο στον χειρισμό της βαριάς ιστορικής του θεματικής, και παρά το καλαίσθητο, ιδιαίτερα υποστηρικτικό σκηνικό ανέβασμα, υπήρξε μάλλον αδύναμο μουσικά, ένθεν και η περίπου δίωρης διάρκειας παρακολούθησή του υπονόμευσε μερικώς την απήχησή του.

Καλλιόπη Τσουπάκη: «Καποδίστριας - Μονόδραμα μιας μυστικής ζωής»

Συναφές ως προς τις μάλλον δυσλειτουργικές ισορροπίες λόγου, μουσικής και σκηνικής δράσης ήταν το κομμάτι μουσικού θεάτρου «Καποδίστριας - Μονόδραμα μιας μυστικής ζωής» της Καλλιόπης Τσουπάκη (ΚΠΙΣΝ, 1/10/2021). Παραγγελία της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ για την επέτειο του ’21, το έργο εστίασε στενά στον κρυφό, ανεκπλήρωτο έρωτα του Καποδίστρια προς την Ρωξάνδρα Στούρτζα, που συνθλίφτηκε αμείλικτα στο ακατανίκητο βαρυτικό πεδίο ανώτερων πολιτικών σκοπιμοτήτων και ιστορικών γεγονότων.

Φωτ.: Ανδρέας Σιμόπουλος

Η συνθέτρια βάσισε την απήχησή του σε μια έντονα εσωστρεφή γραφή, ιδιαίτερα προσεγμένη μεν, πλην ελάχιστα λειτουργική για την πρόσληψη από τον ακροατή: μουσικά υπερεξεζητημένη, επινοηματοδοτούμενη με κρυπτικές μουσικές αναφορές σε μείζονες συνθέτες (Μπετόβεν, Πέρσελ, Σοστακόβιτς), μελωδικά και δραματουργικά αδρανής. Το αποτέλεσμα ήταν ένα αποπνικτικό, θλιμμένο ακρόαμα, με ελάχιστα σημεία νοηματικής στήριξης, που, αν κάπως διασώθηκε, το οφείλει στην ονειρική όψη που προσέδωσε η Αλεξία Θεοδωράκη (σκηνικό, κοστούμια) και στη χειρουργικής ευαισθησίας σκηνοθεσία του Θέμελη Γλυνάτση.

Δίχως να υποκλέψει τον πρώτο λόγο από τη συνθέτρια/λιμπρετίστα, ο τελευταίος μετέφρασε σε κινησιολογικά χορογραφημένη σκηνική δράση όσα αυτή δημιούργησε εξασφαλίζοντας διακριτικά άξονα παρακολούθησης. Το επταμελές ενόργανο σύνολο διηύθυνε με ιδιαίτερη φροντίδα ο Νίκος Βασιλείου, ενώ τους δυο πρωταγωνιστές ενσάρκωσαν ο μπασοβαρύτονος Τίμος Σιρλαντζής (Καποδίστριας) και η ηθοποιός Μαριλένα Γερμανού (Στούρτζα).

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η «Συμφωνία των θλιμμένων ασμάτων» του Γκούρετσκι, από τον Γιώργο Πέτρου
Την περίφημη «Συμφωνία αρ.3, των θλιμμένων ασμάτων» του Πολωνού Χένρικ Γκούρετσκι επέλεξαν ως κεντρικό έργο της φετινής πασχαλινής συναυλίας τους η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ και ο καλλιτεχνικός της...
Η «Συμφωνία των θλιμμένων ασμάτων» του Γκούρετσκι, από τον Γιώργο Πέτρου
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Επαναπροσέγγιση του κοντσέρτου αλλιώς....
Το «Κοντσέρτο αρ. 4 για πιάνο, κουαρτέτο σαξοφώνων και ορχήστρα εγχόρδων» με την επωνυμία «Το ισοκράτημα ενός μεσήλικα» (2009) του Γιώργου Κουμεντάκη ερμηνεύτηκε από τον Γιώργο-Εμμμανουήλ Λαζαρίδη.
Επαναπροσέγγιση του κοντσέρτου αλλιώς....
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η επιστροφή του «Φάουστ»
Η αναβίωσή της όπερας του Γκουνό προσαρμόστηκε δίχως πρόβλημα στην υπερσύγχρονη σκηνή του ΚΠΙΣΝ, αναπτύσσοντας για μία ακόμη φορά αβίαστα το ευφυώς και καλαίσθητα επεξεργασμένο επικοινωνιακό της δυναμικό ως...
Η επιστροφή του «Φάουστ»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Εξαιρετικός μοτσάρτειος «Ιδομενέας»
Ο «Ιδομενέας» είναι μια από τις κομβικές δημιουργίες στην ιστορία της όπερας, όπου ο Μότσαρτ εξελίσσει δυναμικά τις ξεπερασμένες για την εποχή του συμβάσεις του μπαρόκ.
Εξαιρετικός μοτσάρτειος «Ιδομενέας»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας