• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.7°C / 17.9°C
    1 BF
    67%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.5°C / 16.3°C
    0 BF
    72%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.4°C / 19.0°C
    2 BF
    65%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 13.1°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 14.6°C
    2 BF
    71%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.1°C / 15.7°C
    2 BF
    74%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 9.1°C / 11.4°C
    2 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.7°C / 18.6°C
    1 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.2°C
    4 BF
    75%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 14.9°C / 17.9°C
    4 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.1°C / 19.6°C
    4 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 16.6°C
    2 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    19°C 15.9°C / 18.9°C
    2 BF
    72%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.5°C / 12.5°C
    2 BF
    75%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 12.5°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.8°C / 21.8°C
    3 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.3°C / 18.1°C
    2 BF
    73%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.1°C / 15.5°C
    1 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.2°C / 16.4°C
    1 BF
    68%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    69%

Ο βαρύτονος Δημήτρης Τηλιακός και οι «Ex Silentio»

Βάσια Αναγνωστοπούλου
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το τραγούδι σαν άλλη πνοή από τη Δύση στην Ανατολή

  • A-
  • A+

Στις 24, 26 και 27/7/2021, στο πλαίσιο του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών, το ελληνικό σύνολο παλιάς μουσικής «Ex Silentio» και ο Ελληνας βαρύτονος Δημήτρης Τηλιακός παρουσίασαν στο αίθριο του ΜΙΕΤ στην Πλάκα μια ανθολογία τραγουδιών και έντεχνων σκοπών με χαρακτήρα μουσικού ταξιδιού.

Η συναυλία έφερε τον τίτλο «Incanto», «Το τραγούδι σαν άλλη πνοή από τη Δύση στην Ανατολή». Αναπαράγοντας από απόσταση τη λογική της διαπολιτισμικής μουσικής ανθολογίας που με τόση προσοχή, επιτυχία και ευαισθησία απέναντι στο αυθεντικό έχει καθιερώσει ο Σαβάλ, το ρεπερτόριο της βραδιάς ξεκίνησε γεωγραφικά από την Ευρώπη –Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία– και απλώθηκε προς την Ανατολική Μεσόγειο: Ελλάδα, Συρία, Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Χρονολογικά εκτάθηκε από τον κεντροευρωπαϊκό ύστερο Μεσαίωνα, με το αφηγηματικό τραγούδι του Γερμανού ποιητή και περιπλανώμενου ιππότη Οσκαρ φον Βόλκενσταϊν (1376-1445), έως τις παρυφές της νεωτερικότητας, με ένα οργανικό κομμάτι του Μολδαβού πρίγκιπα Δημήτρη Καντεμίρη (1673-1723).

Οσον αφορά το είδος, ενόργανες και φωνητικές μουσικές αντλήθηκαν από τα χωρο-χρονολογικώς περιχαρακωμένα περιβάλλοντα των αυλικών πολιτισμών της εποχής (Γαλλία, Γερμανία), από το ρεπερτόριο των προφορικών, δίχως συγκεκριμένες χρονολογήσεις, παραδοσιακών μουσικών πολιτισμών (Κρήτη, Θράκη, Συρία, Σεφαραδίτες Εβραίοι) και από την έντεχνη μουσική του 16ου και του 17ου αιώνα (Μπαλάρ, Κατσίνι, Πιτσίνι, Μοντεβέρντι), πεδίο στο οποίο άγγιξαν τη νεογέννητη όπερα (Μοντεβέρντι). Φέρνοντας σε δημιουργικό διάλογο έντεχνα ρεπερτόρια και παραδοσιακά ακούσματα ίδιων περίπου εποχών, η συναυλία υπήρξε πνευματικά ερεθιστική και άφησε γενικά πολύ καλές εντυπώσεις.

Τι συμβαίνει, όμως, όταν ένας και μόνο ερμηνευτής προσεγγίζει όλες αυτές τις φωνητικές μουσικές; Εν προκειμένω, ο έμπειρος βαρύτονος Δημήτρης Τηλιακός συγκαταλέγεται στους λιγοστούς κορυφαίους Ελληνες μονωδούς με πλούσια, αληθινά διεθνή σταδιοδρομία.

Το φωνητικά και εκφραστικά εντυπωσιακό εύρος των ερμηνευτικών επιδόσεών του έχουμε επανειλημμένα απολαύσει σε παραστάσεις όπερας στην ΕΛΣ και σε DVD από παραγωγές στο εξωτερικό, καθώς επίσης σε βραδιές λιντ στο κρατικό Μέγαρο Μουσικής.

Στη συναυλία με τους «Ex Silentio», κινούμενος με αυτοπεποίθηση και εκφραστική ειλικρίνεια έξω από το πεδίο αυτό, απέδωσε επίσης ελληνικά, σεφαραδίτικα και συριακά παραδοσιακά τραγούδια. Η προσέγγιση αυτών των μουσικών με φωνή τοποθετημένη, διαμορφωμένη και εθισμένη να λειτουργεί με την τεχνική και το ερμηνευτικό ήθος της όπερας θα λέγαμε –σχίζοντας τρίχες!– ότι εισήγαγε στην εκφορά τους ένα στοιχείο έντεχνα διαμεσολαβημένης εκφραστικής εκζήτησης, ξένο προς το πρωτότυπο, μη-έντεχνο ήθος τους.

Στο youtube ταξιδεύουν αναρίθμητες αυθεντικές, νεοπαραδοσιακές, ελεύθερα παλίμψηστες, υβριδικές έως και απερίφραστα νόθες ερμηνείες προερχόμενες από ευρύτατο φάσμα ερμηνευτών: γνήσιους παραδοσιακούς, νεοπαραδοσιακούς, αλλά και νεότερους, επαγγελματίες της μουσικής διασκέδασης. Το πεδίο είναι ανοιχτό, ελεύθερο, αλλά και ανυπεράσπιστο σε οικειοποιήσεις· το ποτάμι της Παράδοσης ούτε ακινητοποιείται ούτε γυρίζει πίσω.

Στα κρητικά «Σε ψηλό βουνό» και «Γίνου στον κάμπο λεμονιά», στο θρακιώτικο «Μαύρο μου χελιδόνι» και στο συριακό «Αυτή η μελαχρινή» η γλυκιά, απαλή χροιά της φωνής, το εξευγενισμένο πάθος και η άκρα προσοχή στην εκφορά λειτούργησαν διαθλαστικά, μετατοπίζοντας την πρόσληψη στο έντεχνο. Εξαιρετικός ήταν ο Τηλιακός στις ταιριαστά στιλιζαρισμένες ερμηνείες των τραγουδιών της παλιάς μουσικής και ιδιαίτερα στον «Θρήνο του Ορφέα» από την ομώνυμη όπερα του Μοντεβέρντι.

Γενικώς, τόσο οι επιμέρους ερμηνείες ενόργανων και φωνητικών κομματιών όσο και η προσεκτικά οργανωμένη διαδοχή τραγουδιών, σκοπών και χορών υλοποιήθηκαν με ιδιαίτερη φροντίδα και μουσική ευαισθησία, νοηματοδοτώντας έξυπνα τις μεταπτώσεις. Εξαιρετικές ήσαν οι επιδόσεις των οργανοπαικτών που ερμήνευσαν έντεχνα και παραδοσιακά κομμάτια προσαρμόζοντας κατάλληλα το παίξιμό τους.

Βέβαια, η χρήση οργάνων στις εκτελέσεις των διαφόρων μουσικών από τους «Ex Silentio», π.χ. η χρήση της άρπας –μεσαιωνικής ή νεότερης– αντί για κανονάκι στα κομμάτια της παραδοσιακής μουσικής, ήχησε σαφώς περίεργα.

Απολαυστικά –τόσο που θα ευχόταν κανείς να διαρκούσαν πολύ περισσότερο!– ήσαν τα εκτεταμένα, κατανυκτικά σολαρίσματα στο ούτι από τον Θύμιο Ατζακά, το γεμάτο ψαγμένες διανθίσεις παίξιμο της βιολίστριας Φανής Βοβώνη, τα αιθέρια, λυρικά σολαρίσματα του Κούντουρα στα μεσαιωνικά φλάουτα/φλογέρες, οι άρπες της Φλώρας Παπαδοπούλου, τα διονυσιακά κρουστά του Νίκου Βαρελά, η βιόλα-ντα-γκάμπα της Ηλέκτρας Μηλιάδου.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ρεσιτάλ Μπουνιατισβίλι και Πογκορέλιτς
Σατί, Σοπέν, Μπαχ, Σούμπερτ, Σούμπερτ-Λιστ, Κουπρέν, Μπαχ-Λιστ και Λιστ ερμήνευσε η Γεωργιανή Κάτια Μπουνιατισβίλι, ενώ ο Γιουγκοσλάβος/Κροάτης Ιβο Πογκορέλιτς εστίασε αποκλειστικά στον Σοπέν.
Ρεσιτάλ Μπουνιατισβίλι και Πογκορέλιτς
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ο Γιόνας Κάουφμαν επιτέλους στο Ηρώδειο!
Ο πλέον προβεβλημένος λυρικός τραγουδιστής του παρόντος με μακρά σταδιοδρομία Γιόνας Κάουφμαν ερμήνευσε ένα ρεπερτόριο με άριες από όπερες των Πουτσίνι, Βέρντι, Μασκάνι, Τζορντάνο και Μπιζέ.
Ο Γιόνας Κάουφμαν επιτέλους στο Ηρώδειο!
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αθήνα όπως Βιέννη και Παρίσι, η Αννα Νετρέμπκο τραγουδά για μας
Η 49χρονη Νετρέμπκο, εντυπωσίασε ως Λαίδη Μάκβεθ, ρόλο με τον οποίο ξαναλάνσαρε επιτυχώς τον εαυτό της ως δραματική πλέον υψίφωνο.
Αθήνα όπως Βιέννη και Παρίσι, η Αννα Νετρέμπκο τραγουδά για μας
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Δύο αντιθετικές (ανα)παραστάσεις του έθνους στη μουσική
Το πρόγραμμα περιλάμβανε το «Συμφωνικό κοντσέρτο για πιάνο» του Μανώλη Καλομοίρη και μια επιλογή πέντε από τους «36 Ελληνικούς Χορούς» του Νίκου Σκαλκώτα.
Δύο αντιθετικές (ανα)παραστάσεις του έθνους στη μουσική

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας