Αν χρειαζόταν να δώσουμε μια γενική περιγραφή για το παγκόσμιο μουσικό τοπίο της εποχής μας, ίσως θα μας ξάφνιαζε το ότι δεν υπάρχει μια αυστηρή και απόλυτη κατηγοριοποίηση ειδών μουσικής και μουσικών, όπως παλιότερα. Το ένα είδος διεισδύει στο άλλο, δημιουργώντας κάτι καινούργιο, με σαφείς συχνά αναφορές στις καταγωγές του, παρ’ όλα αυτά όμως φρέσκο. Κι όλο αυτό συμβαίνει χωρίς καμία διάθεση μίμησης, χωρίς την αγωνία της επιτυχίας αλλά περισσότερο μοιάζει να γίνεται με την πρόθεση της ένωσης μουσικών στοιχείων, με σκοπό την ίδια την ένωση, που τελικά οδηγεί σε ένα νέο άνοιγμα.
Η ηλεκτρονική μουσική σαφώς έπαιξε τον ρόλο της σ’ αυτό. Οι πιο αφοσιωμένοι και εμπνευσμένοι συνθέτες της αυτό το άνοιγμα όπου όλα μοιάζουν να είναι ένα -φόρμες, ιδέες, φιλοσοφίες, τόποι, χρόνοι κι ό,τι άλλο θέλει να προσθέσει κανείς-, το έκαναν μουσική που «κοιτάει» ψηλά και πέρα από τα όρια του ουρανού. Κοιτάει προς το σύμπαν.
Ο Olafur Arnalds συγκαταλέγεται μέσα σ’ αυτές τις περιπτώσεις συνθετών. Μιλήσαμε μαζί του με αφορμή την προγραμματισμένη συναυλία του στο Ηρώδειο, για τις 15 Ιουλίου.
• Παρ’ όλο που η Ισλανδία είναι μια χώρα που διαχειρίστηκε με επιτυχία το θέμα της πανδημίας, ο ιός αυτός έφερε τα πάνω κάτω στον πλανήτη, στις προσωπικές μας ζωές και στην κοινή ζωή μας. Ποιες είναι οι σκέψεις σας για την Covid εποχή;
Είναι ενδιαφέρον να δούμε πώς διαχειριζόμαστε την ένωση του κόσμου ξανά. Είμαι βέβαια αρκετά αισιόδοξος, αλλά η κοινωνία στην οποία θα επιστρέψουμε μοιάζει να είναι μια διαφορετική. Αν κάνουμε σωστά τη δουλειά μας, αν έχουμε διδαχθεί κάτι, θα είναι καλύτερα από πριν. Νομίζω ότι η μουσική και η τέχνη γενικότερα είναι πολύ πιο σημαντική σε στιγμές σαν κι αυτή. Η μουσική, αυτό τον καιρό, μας υπενθυμίζει την κοινότητα και την ένωση των ανθρώπων. Βρίσκουμε παρηγοριά στη μουσική και μας βοηθάει σαν γιατρικό.
• Ερχεστε σε μια χώρα που το lockdown διήρκεσε αρκετούς μήνες. Τι θα παρουσιάσετε σε ένα διψασμένο κοινό για μουσική, για συναυλίες που για πάρα πολύ καιρό παρακολουθούσε αναγκαστικά μόνο μέσω live streaming;
Αυτή θα είναι η δεύτερη συναυλία μου μέσα σε δύο χρόνια. Είμαι το ίδιο ενθουσιασμένος και τρομοκρατημένος! Κυρίως θα παίξουμε μουσική από το «Some kind of piece», κάποια από τα οποία δεν έχουν παρουσιαστεί ποτέ σε συναυλία μέχρι τώρα, καθώς και παλιότερο υλικό.
• Ποια είναι η βασική ιδέα που θέλετε να περάσετε στον κόσμο μέσα από τη μουσική σας;
Η κοινότητα. Σκέφτομαι τις συναυλίες μου σαν μια εξάσκηση στην οικειότητα, σαν έναν τόπο όπου καθένας μπορεί να μοιράζεται την ευαλωτότητά του μέσα από τη μουσική.
• Και τι σημαίνει η μουσική για σας;
Είναι μέρος τής κάθε στιγμής της ζωής μου. Γεννήθηκα για να κάνω μουσική. Είμαι ευγνώμων και θυμίζω στον εαυτό μου πόσο τυχερός είμαι που μπορώ να ζω από αυτήν.
• Φαίνεται να εμπνέεστε από την κλασική μουσική ίσως περισσότερο από κάθε άλλο είδος. Ποια είναι η πρόθεσή σας, όταν εργάζεστε πάνω σε έναν συνθέτη όπως ο Σοπέν, όπου κάνατε ένα ολοκληρωμένο άλμπουμ, ή απλά όταν περνάτε στοιχεία της μέσα σε δικές σας συνθέσεις;
Βασικά, δεν ακούω τόσο κλασική μουσική όσο ηλεκτρονική, hip hop και εναλλακτική μουσική και ένα μεγάλο μέρος της δημιουργικής μου εξέλιξης, τα τελευταία χρόνια, προέκυψε κυρίως μέσα από αυτές τις επιρροές. Η σχέση μου με τον Σοπέν είναι ειδική και ξεχωριστή περίπτωση, που σχετίζεται με την παιδική μου ηλικία. Δεν νομίζω ότι υπάρχει κανένας άλλος συνθέτης της κλασικής μουσικής για τον οποίο θα έκανα κάποιο ανάλογο project.
• Υπάρχει η σκέψη ίσως για ένα έργο μεγάλης φόρμας κάποια στιγμή;
Οχι, αυτή τη στιγμή. Τώρα συγκεντρώνομαι στην αναζήτηση νέων τρόπων, για να κάνω γνωστές αυτές τις επιρροές.
• Το stratus piano που δημιουργήσατε εσείς, προσωπικά το αισθάνομαι σαν ένα όργανο που παίζει με ποικίλους τρόπους, συλλαβίζει τη λέξη «ευαισθησία». Τι σημαίνει για σας η λέξη αυτή και ποια είναι η εξελικτική σχέση σας με το stratus τώρα πια;
Το stratus είναι ένα software που φτιάξαμε με τον φίλο μου Halldór Eldjárn και μας πήρε δύο χρόνια να το αναπτύξουμε. Ουσιαστικά, είναι ένα πρόγραμμα που ελέγχει δύο πιάνα που αντιδρούν στο τι παίζω σε ένα τρίτο πιάνο. Προέκυψε από τις σημειώσεις που κρατούσα όταν έκανα το «Remember». Ηταν ένας τρόπος μου να δημιουργήσω κάτι τόσο οικείο όσο το πιάνο και ταυτόχρονα νέο και συναρπαστικό. Οταν τα πιάνα αντιδρούν στο παίξιμό σου, αλλάζουν και οι ιδέες σου για το πού θα πας μετά κι είναι σαν να έρχονται κάποιες δυνάμεις με νέες ιδέες και παύεις να βασίζεσαι στα «τρικ» σου.
• Πώς αρχίζετε μια σύνθεση;
Είναι διαφορετικά κάθε φορά, κυρίως όμως οι ιδέες μου έρχονται στο πιάνο. Απλά παίζω, πειραματίζομαι, ανακαλύπτω μέχρι να αισθανθώ ότι κάτι είναι καλό…
