• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    21°C 18.6°C / 21.9°C
    0 BF
    75%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.8°C / 19.3°C
    1 BF
    77%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.0°C / 21.6°C
    2 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 17.0°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    82%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.0°C / 18.7°C
    1 BF
    79%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.1°C / 16.4°C
    1 BF
    63%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 21.2°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.7°C / 21.4°C
    3 BF
    81%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 15.9°C / 18.9°C
    1 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    21°C 17.7°C / 21.8°C
    1 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.6°C / 17.9°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 19.9°C
    0 BF
    94%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 16.5°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 18.3°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    21°C 16.8°C / 20.8°C
    2 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.3°C / 22.1°C
    0 BF
    68%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.8°C / 17.6°C
    2 BF
    91%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.2°C / 19.4°C
    1 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    1 BF
    72%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Επτά πράγματα που δεν γνωρίζουμε για τον Σκαλκώτα

  • A-
  • A+

Το Σάββατο η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών παρουσιάζει στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού, υπό τη διεύθυνση του αρχιμουσικού Βύρωνα Φιδετζή, τους «36 Ελληνικούς Χορούς» του Νίκου Σκαλκώτα. Στο έργο αυτό, ο Σκαλκώτας χρησιμοποιεί το παραδοσιακό υλικό ελεύθερα, δημιουργώντας ουσιαστικά καινούργιες συνθέσεις. Οι γνώστες αναγνωρίζουν, όπως λένε, «την ιδιάζουσα αρμονική γλώσσα, τις καινοτόμες συνηχήσεις και τα ενορχηστρωτικά ευρήματα».

Με αφορμή λοιπόν τη συναυλία του Σαββάτου ζητήσαμε από τους ανθρώπους της Φιλαρμόνιας να μας πουν, μαζί με την άποψή τους για τον συνθέτη εννοείται, επτά πράγματα που πιθανότατα δεν γνωρίζουμε για τον Νίκο Σκαλκώτα. Ιδού:

1. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Βερολίνο, όπου σπούδαζε κοντά στους μεγαλύτερους δασκάλους της εποχής, έγραψε πάνω από 70 έργα, τα περισσότερα από τα οποία χάθηκαν. Ταξιδεύοντας στην Αθήνα, τον Μάιο του 1933, τα είχε αφήσει ως εγγύηση στη σπιτονοικοκυρά του, επειδή ήταν σίγουρος ότι θα επέστρεφε πολύ σύντομα. Ομως, η άνοδος του ναζισμού στη Γερμανία στάθηκε ένας καθοριστικός παράγοντας που εμπόδισε την επιστροφή του.

2. Εκτός από μουσική, έγραψε και ποιήματα που δημοσιεύτηκαν στο λογοτεχνικό περιοδικό «Νουμάς». Επίσης, αρθρογραφούσε σε περιοδικό του Βερολίνου για θέματα μουσικής, σχολιάζοντας, ενίοτε πολύ απαξιωτικά, τα ελληνικά μουσικά πράγματα. Τη στάση του αυτή δεν την ξέχασαν οι ομότεχνοί του όταν επέστρεψε στην Ελλάδα. Ισως εκεί οφείλεται εν μέρει η δυσπιστία που του έδειξαν αργότερα.

3. Οταν επέστρεψε στην Αθήνα από το Βερολίνο, εργάστηκε παίζοντας βιολί στην Κρατική Ορχήστρα και στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Πέρασε μια μεγάλη περίοδο ψυχικής εσωστρέφειας και απογοήτευσης και αισθανόταν ότι δεν αναγνωρίζεται το ταλέντο του. Ωστόσο, ποτέ δεν εκδήλωσε ρητά αυτή του την απογοήτευση.

4. Ο Σκαλκώτας πέθανε πρόωρα, σε ηλικία μόλις 45 ετών. Οσο ζούσε δεν άκουσε σχεδόν κανένα από τα έργα του να παίζεται, εκτός από ελάχιστες εκτελέσεις των 36 Ελληνικών Χορών. Το πρωτοποριακό συνθετικό ιδίωμα που χρησιμοποίησε σε μεγάλο αριθμό των έργων του δεν βρήκε ανταπόκριση και δεν έγινε εύκολα δεκτό στην Αθήνα της εποχής. Οι ριζοσπαστικές και πρωτότυπες μουσικές προτάσεις και διαδρομές του ήταν ακατανόητες και, ίσως, «απειλητικές» για το μουσικό κατεστημένο της εποχής.

5. Σήμερα, εντούτοις, ο Νίκος Σκαλκώτας θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες του 20ού αιώνα. Ο μουσικολόγος και κριτικός Χανς Κέλερ πλειοδοτεί, και σε ένα κείμενό του αναφέρει ως κορυφαίους συνθέτες του 20ού αιώνα τα τέσσερα «Σ»: Σένμπεργκ, Στραβίνσκι, Σκαλκώτας και Σοστακόβιτς.

6.Η συνθετική του αξία ανακαλύφθηκε μετά τον θάνατό του, χάρη στην πρωτοβουλία φίλων και θαυμαστών του (Γ.Γ. Παπαϊωάννου, Γιώργος Χατζηνίκος κ.ά.), που ίδρυσαν την «Εταιρεία Φίλων Σκαλκώτα» για να διαφυλάξουν και να διαδώσουν τη δημιουργία του, που περιλαμβάνει πάνω από 170 έργα (κοντσέρτα, συμφωνικές σουίτες, μουσική δωματίου, χορούς και τραγούδια).

7. Ωστόσο, δυστυχώς, οι υποστηρικτές του έργου του φώτισαν την προσωπικότητά του μονόπλευρα, προκρίνοντας μόνο το δήθεν πρωτοποριακό, ατονικό μέρος της δημιουργίας του και απορρίπτοντας το υπόλοιπο. Δηλαδή, οι ίδιοι οι φίλοι του απαξίωναν τη μισή σχεδόν δημιουργία του. Ευτυχώς, πολύ αργότερα, η νεότερη γενιά μουσικολόγων και ιστορικών προσπαθεί πλέον να ξεφύγει από τα τετριμμένα σχήματα της «παραγκωνισμένης μεγαλοφυΐας», που δεν ωφελούν σε τίποτα στην αξιολόγηση του έργου του, και να αποκαταστήσει τη σπουδαία αυτή προσωπικότητα στις πραγματικές της διαστάσεις, μελετώντας και αναλύοντας το σύνολο του έργου του.


📍 Info: Ωδείο Ηρώδου Αττικού, 19 Ιουνίου, 21.00. Εισιτήρια από 10 έως 45 ευρώ. ΑμεΑ/Ανέργων/Σπουδαστικό Καλλ. Σχολών 5 ευρώ. Πώληση εισιτηρίων στα aefestival.gr | tickets.aefestival.gr | www.ticketservices.gr, στο 210-7234567, στα κεντρικά εκδοτήρια (Πανεπιστημίου 39) και στα Public.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Το λαϊκό τραγούδι θεραπεύει... και τον κορονοϊό»
Ξεκινά απόψε τις εμφανίσεις του στον Σταυρό του Νότου, με τίτλο «Αν μας σπάσουν το μπουζούκι», ένα πρόγραμμα «διαμαρτυρίας» με αγαπημένα λαϊκά και ρεμπέτικα, αλλά και κομμάτια από την προσωπική του...
«Το λαϊκό τραγούδι θεραπεύει... και τον κορονοϊό»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η Ακαδημία του Αγίου Μαρτίνου των Αγρών συμπράττει με τον Φασίλ Σάι
Μοναδικά απολαυστική ήταν η συναυλία που έδωσαν στο κατάμεστο Μέγαρο Μουσικής τα έγχορδα της Ακαδημίας του Αγίου Μαρτίνου των Αγρών, στο πλαίσιο τρέχουσας ευρωπαϊκής περιοδείας σε Γερμανία, Ολλανδία, Ελλάδα,...
Η Ακαδημία του Αγίου Μαρτίνου των Αγρών συμπράττει με τον Φασίλ Σάι
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Aρνήθηκα να γράψω «κατά παραγγελία» τραγούδια για τις φίρμες της δεκαετίας του 1980
Καθώς ετοιμάζεται για μια μεγάλη, εφ’ όλης της ύλης συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με τον κλασικό πλέον Μανώλη Μητσιά και τη λυρική Θεοδώρα Μπάκα, o Ηλίας Ανδριόπουλος μας μιλάει για τις σπουδαίες...
Aρνήθηκα να γράψω «κατά παραγγελία» τραγούδια για τις φίρμες της δεκαετίας του 1980
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Οπτική μουσική» από τον Μπράιαν Ινο
Οι δύο αυτές εβδομάδες, η προηγούμενη και η τρέχουσα, είναι οι δύο πιο γεμάτες του καλοκαιριού από άποψη συναυλιών. Πριν από τις μουσικές όμως να σας πως για την εγκατάσταση του σπουδαίου Μπράιαν Ινο που...
«Οπτική μουσική» από τον Μπράιαν Ινο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Οι συναυλίες μού κάνουν καλό, μέχρι και ο γιατρός μου το είπε»
Καθώς ετοιμάζεται για το Ηρώδειο στις 29 Ιουνίου, μοιράζεται τις συγκινητικές στιγμές που έχει ζήσει τον τελευταίο καιρό: από το αποθεωτικό 14λεπτο χειροκρότημα στο Μέγαρο μέχρι τα τατουάζ με στίχους του...
«Οι συναυλίες μού κάνουν καλό, μέχρι και ο γιατρός μου το είπε»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Ο Χατζιδάκις μού είχε πει να μην κάνω τραγούδια με τραγουδιστές - σταρ»
Το «Ελληνικό Σχέδιο» παρουσιάζει ένα νέο συμφωνικό έργο του Δημήτρη Παπαδημητρίου, σε σπονδυλωτή μορφή. Πρόκειται για 14 Συμφωνικές Μινιατούρες που παρουσιάζονται ως σύνολο, με τίτλο «Οι πλανόδιοι των...
«Ο Χατζιδάκις μού είχε πει να μην κάνω τραγούδια με τραγουδιστές - σταρ»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας