• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    31°C 28.5°C / 34.5°C
    2 BF
    42%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    29°C 25.6°C / 31.2°C
    2 BF
    54%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 30.0°C / 34.4°C
    3 BF
    56%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 32.0°C
    2 BF
    25%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 27.4°C
    3 BF
    53%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 25.0°C / 32.0°C
    2 BF
    24%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 28.4°C / 28.4°C
    0 BF
    24%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    30°C 28.6°C / 34.0°C
    2 BF
    23%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 29.9°C
    3 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 27.9°C
    1 BF
    50%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.1°C / 30.8°C
    2 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.6°C / 27.6°C
    2 BF
    53%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 29.9°C
    0 BF
    74%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    32°C 27.5°C / 31.9°C
    0 BF
    33%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 27.5°C / 27.5°C
    1 BF
    23%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.2°C / 31.8°C
    2 BF
    33%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    33°C 28.8°C / 34.7°C
    2 BF
    27%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 26.3°C
    1 BF
    62%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.7°C / 33.3°C
    3 BF
    75%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    4 BF
    20%

Στιγμιότυπα από το επετειακό ανέβασμα της «Δέσπως» του Καρρέρ από την ΕΛΣ

Ανδρέας Σιμόπουλος
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

1821 και όπερα: η ώρα της δύσκολης συνάντησης

  • A-
  • A+
Η σκηνοθεσία ήταν του Γιώργου Νανούρη, σκηνικά και κοστούμια υπέγραψε ο Αγγελος Μέντης και τους υποβλητικούς θεατρικούς φωτισμούς ο Αλέκος Γιάνναρος.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Την όπερα «Δέσπω» του Επτανήσιου Παύλου Καρρέρ και καινούργιες χορογραφήσεις σύγχρονων διασκευών κάποιων από τους «36 Ελληνικούς Χορούς» του Σκαλκώτα επέλεξε να προσφέρει η ΕΛΣ ως πρώτη της συνεισφορά, αποκλειστικά με δικές της δυνάμεις, στην επέτειο των 200 χρόνων από την έναρξη του Αγώνα της Ανεξαρτησίας το 1821.

Λόγω των απαγορευτικών υγειονομικών περιορισμών της πανδημίας, όπερα και μπαλέτο δεν παρουσιάστηκαν ζωντανά ενώπιον κοινού, αλλά μαγνητοσκοπήθηκαν και διατίθενται με εισιτήριο μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας GNO TV (17/5-14/7/2021). Η παραγωγή υλοποιήθηκε μέσω της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για τη στήριξη του επετειακού προγράμματος της ΕΛΣ και τέθηκε υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου.

Η «Δέσπω» έχει παρουσιαστεί συναυλιακά από την ΕΛΣ το 1974 και το 2008, συνεπώς το τωρινό ανέβασμα είναι το πρώτο σκηνικό. Ο Καρρέρ συνέθεσε αυτή την ημίωρης διάρκειας όπερα το 1875, σε λιμπρέτο του Αντώνιου Μανούσου, καθηγητή υποκριτικής στο Ωδείο Αθηνών, ο οποίος είχε περιλάβει το γνωστό δημοτικό τραγούδι «Της Δέσπως» στη «Συλλογή δημοτικών ασμάτων» που εξέδωσε στην Κέρκυρα το 1850.

Την προόριζε να ανεβεί από σπουδαστές και καθηγητές του νεοϊδρυθέντος Ωδείου. Ωστόσο, λόγω οικονομικής και καλλιτεχνικής ανεπάρκειας των σπουδαστών, αυτή πρωτοπαρουσιάστηκε τελικά από ιταλικό θίασο, στα ιταλικά, στο νεόδμητο Θέατρο «Απόλλων» της Πάτρας το 1883. Τις δυνάμεις της ΕΛΣ στην παράσταση που παρακολουθήσαμε στην GNO TV διηύθυνε ο Γιώργος Ζιάβρας υποστηρίζοντας θαυμάσια τόσο τις λυρικές δημοτικοφανείς μελωδίες όσο και την α λα πρώιμο Βέρντι ηρωική ρητορεία του Καρρέρ. Την επιμέλεια του μουσικού κειμένου έκανε ο Γιάννης Σαμπροβαλάκης.

Η σκηνοθεσία ήταν του Γιώργου Νανούρη, σκηνικά και κοστούμια υπέγραψε ο Αγγελος Μέντης και τους υποβλητικούς θεατρικούς φωτισμούς ο Αλέκος Γιάνναρος. Παρεξηγώντας ή υποτιμώντας(;) τον χρηστικό προορισμό του έργου, το θέαμα κινήθηκε μεταξύ φολκλορικής ψευδοακρίβειας και αμήχανης αφαίρεσης: αρθρώθηκε με στατικότητα και μετωπικότητα, κατέφυγε σε άνευ νοήματος έντονα γραμμική κίνηση, επέμεινε πολύ και αδικαιολόγητα στο σκοτάδι…

Τα «βυζαντινά» βουνά του Μέντη ενέγραψαν εύστοχα το ηρωικό φινάλε στην αγιογραφική εθνική μυθολογία. Τον ηρωικό επώνυμο ρόλο σίγουρα θα απέδιδε καλύτερα μια μεγαλύτερη και βαρύτερη φωνή από αυτήν που διαθέτει η Αρτεμις Μπόγρη η οποία, ωστόσο, υποστήριξε την παρτιτούρα της με αφειδώλευτη αφιέρωση. Καλοί ήσαν οι συμπρωταγωνιστές της Δημήτρης Πακσόγλου, Διαμάντη Κριτσωτάκη και Γιάννης Σελητσανιώτης, ακριβείς και σωστές η Χορωδία και η Ορχήστρα της ΕΛΣ.

Ο δεδομένος και δηλωμένος συσχετισμός με τη μείζονα εθνική επέτειο φόρτισε προκαταβολικά το ανέβασμα της «Δέσπως» με υψηλές προσδοκίες, κυρίως λόγω της ατελούς αντιμετώπισης του εθνικού ιστορικού ρεπερτορίου (Επτανήσιοι, Εθνική Σχολή) στα πεδία της όπερας αλλά και του χοροδράματος. Το δύσκολο ερώτημα του πώς το μοναδικό λυρικό θέατρο της χώρας διαχειρίζεται σήμερα τις όπερες των Καρρέρ, Λαυράγκα, Καλομοίρη και άλλων παραμένει αναπάντητο. Μιλάμε για μια αντιμετώπιση που να διέπεται από σοβαρότητα, ευρεία ιστορική γνώση/συναίσθηση και ειλικρίνεια˙ δηλαδή που να μην είναι ούτε διεκπεραιωτική, ούτε αβασάνιστης ευκολίας.

Προφανώς αυτό δεν είναι άσχετο και με την αμήχανη εγχώρια πρόσληψη και διαχείριση της όπερας γενικότερα στον μουσικό πολιτισμό της Μεταπολίτευσης. Ακόμη βαθύτερα, το θέμα εμπλέκεται με το περίφημο διακύβευμα της «ελληνικότητας» και τις αγωνιώδεις προσπάθειες του ελληνικού Μεσοπολέμου να συνάψει (και) στο πεδίο του μουσικού πολιτισμού μια λειτουργική σύνθεση της εθνικής ταυτότητας με τον εκσυγχρονιστικό μοντερνισμό. Σε κάθε περίπτωση η σχέση του σημερινού Ελληνα με την ιστορική κληρονομιά της εγχώριας σοβαρής μουσικής, δηλαδή το ιστορικό των διαδοχικών (μουσικών) διαχειρίσεων του παραπάνω διακυβεύματος, παραμένει αδιέξοδα παγιδευμένη στην απώθηση, την απουσία γνώσης και εξοικείωσης και στην εμπλοκή σε στρεβλώσεις που έρχονται από τη σφαίρα της πολιτικής διαμάχης.

ΥΓ.: Εξορισμένος στο περιθώριο μας περιμένει όλους –ΕΛΣ, τραγουδιστές, σκηνοθέτες, μουσικολόγους, οπερόφιλο κοινό, δισκογραφία- η μέγιστη πανελλήνια επιτυχία του Μεσοπολέμου, ο ηρωικός «Μάρκος Μπότσαρης». Μουσική γεμάτη αυτοπεποίθηση, δραματουργία κατ’ ευθείαν από θερμό πυρήνα της Ιστορίας, με δυνατές προκλήσεις για ένα σύγχρονο ανέβασμα και απαιτήσεις να αναμετρηθούμε μαζί της συναισθηματικά αλλά και όσον αφορά το ποιοι είμαστε και από πού ερχόμαστε.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τα πάθη της πατριώτισσας κυρα-Δομνίτσας
Το έργο είναι καρπός συνεργασίας μιας γυναικείας δημιουργικής ομάδας αποτελούμενης από τη δημοσιογράφο-συγγραφέα Μάρω Βασιλειάδου (κείμενο), τη συνθέτρια Μάρθα Μαυροειδή (μουσική) και τη σκηνοθέτρια Μαρία...
Τα πάθη της πατριώτισσας κυρα-Δομνίτσας
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Αντρέα Σενιέ» είκοσι χρόνια μετά
Την όπερα «Αντρέα Σενιέ» σε αναβίωση παραγωγής που είχε πρωτοπαρουσιαστεί την καλλιτεχνική περίοδο 2000/01 πρότεινε μεταξύ άλλων η ΕΛΣ για τη φετινή επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση.
«Αντρέα Σενιέ» είκοσι χρόνια μετά
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Δύο αντιθετικές (ανα)παραστάσεις του έθνους στη μουσική
Το πρόγραμμα περιλάμβανε το «Συμφωνικό κοντσέρτο για πιάνο» του Μανώλη Καλομοίρη και μια επιλογή πέντε από τους «36 Ελληνικούς Χορούς» του Νίκου Σκαλκώτα.
Δύο αντιθετικές (ανα)παραστάσεις του έθνους στη μουσική
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ερχεται η Αννα Νετρέμπκο
Στις 10 Ιουλίου το κοινό της όπερας θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει στο Καλλιμάρμαρο την κορυφαία σοπράνο Αννα Νετρέμπκο σε ένα All Star Γκαλά Βέρντι.
Ερχεται η Αννα Νετρέμπκο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Ντον Τζοβάνι» στην εποχή του «MeToo»
Διαδικτυακά στην πλατφόρμα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής η όπερα του Μότσαρτ «Ντον Τζοβάνι» υπό τον Αυστραλό αρχιμουσικό Ντάνιελ Σμιθ και σε σκηνοθεσία του Αγγλου Τζον Φούλτζεϊμς.
«Ντον Τζοβάνι» στην εποχή του «MeToo»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας