Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μπετόβεν σε εκδοχή… μπονσάι

Οι «Compagnia di Punto» ηχογραφούν την «Ηρωική»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μπετόβεν σε εκδοχή… μπονσάι

  • A-
  • A+

Στην εποχή της υψηλής τεχνολογίας και των ψηφιακών πολυμέσων που ζούμε εμείς σήμερα είναι αδύνατον να φανταστεί κάποιος -ειδικά οι νεότεροι- τη ζωή δίχως τα διάφορα μέσα αναπαραγωγής ήχου.

Ομως αυτός ήταν ο κανόνας για τον κόσμο ολόκληρο μέχρι την εφεύρεση και τη διάδοση του γραμμοφώνου γύρω στα 1900 και του ραδιοφώνου στον Μεσοπόλεμο. Νωρίτερα, μοναδικός τρόπος να ακούσει κανείς μουσική ήταν ζωντανά, δηλαδή παίζοντας κάποιο όργανο ή/και τραγουδώντας.

Γι’ αυτό, άλλωστε, και, μέχρι τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, ο περισσότερος κόσμος έπαιζε ακόμη ερασιτεχνικά κάποιο όργανο.

Η άνοδος της αστικής τάξης στις πόλεις της πρωτοβιομηχανικής κεντρικής Ευρώπης του 19ου αιώνα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ιδιωτική ζωή και, βοηθούσης και της εξέλιξης των μουσικών οργάνων, έδωσε ιδιαίτερη ώθηση στην παρουσίαση ζωντανής μουσικής κατ’ οίκον.

Αυτό, σε συνδυασμό με την έξοδο της μουσικής ζωής από το κλειστό περιβάλλον της αριστοκρατίας σε αυτό των δημόσιων αιθουσών συναυλιών, προκάλεσε παραγωγή μεταγραφών συμφωνικών έργων για σύνολα δωματίου: πιάνο, κουαρτέτο εγχόρδων ή και μεγαλύτερα σχήματα.

Συχνά οι ίδιοι οι συνθέτες παρήγαν ή επέβλεπαν τις μεταγραφές αυτές αποβλέποντας στην ευρύτερη διάδοση των έργων τους στο μουσικά μορφωμένο αστικό κοινό. Τέτοια ακριβώς ισχύουν και στην περίπτωση του διάσημου Μπετόβεν.

Οι εξαιρετικές ηχογραφήσεις των τριών πρώτων Συμφωνιών του από το σύνολο δωματίου «Compagnia di Punto», που έγιναν με αφορμή τη φετινή επέτειο 250 χρόνων από τη γέννηση του Μπετόβεν, δίνουν τη δυνατότητα να απολαύσουμε τέτοιες μεταγραφές σε ιδανικές ερμηνείες. Το σύνολο ιδρύθηκε το 2010 από μουσικούς που προέρχονται από τις τέσσερις γωνιές του πλανήτη.

Το εξώφυλλο της έκδοσης

Ολοι τους μοιράζονται την κοινή εμπειρία συναυλιών παλιάς μουσικής στη μουσική ζωή της Κολονίας και, φυσικά, την πίστη στις αξίες της ιστορικής ερμηνευτικής την οποία υπηρετούν παίζοντας έργα από το μπαρόκ μέχρι τον πρώιμο ρομαντισμό. Ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για άγνωστα ή σπάνια παιζόμενα έργα με περιορισμένη ενορχήστρωση.

Οι μεταγραφές των μπετοβενικών Συμφωνιών που περιλαμβάνονται στο διπλό CD των «Compagnia di Punto» της εταιρείας Deutsche Harmonia Mundi έγιναν με βάση τις αρχικές εκδόσεις που φυλάσσονται στο Αρχείο του «Beethovenhauss» της Βόνης και φέρουν τις υπογραφές συνθετών της εποχής.

Οι ενορχηστρώσεις τους είναι για τέσσερα έως έξι έγχορδα, κλαρινέτο, κόρνο και φλάουτο. Οι «Compagnia di Punto» επενέβησαν με πολλή προσοχή και στις τρεις εισάγοντας στις παρτιτούρες και στις εκτελέσεις εκλεπτύνσεις στίξης, δυναμικής και εμπλουτισμού αρμονιών.

Ο Καρλ Φρίντριχ Εμπερς (1770-1836), που υπογράφει αυτές της «Συμφωνίας αρ. 1» και της «Ηρωικής», υπήρξε ένας μάλλον άσημος συνθέτης. Παρ’ όλα ταύτα, οι μεταγραφές του για οκτέτο και νονέτο όργανα αντίστοιχα αποδεικνύονται πολύ επιτυχημένες, καθώς αυτός αξιοποιεί ευφάνταστα τις δυνατότητες κάθε οργάνου, τα ηχοχρώματα και τις ιδιαιτερότητες στο πεδίο της φραστικής.

Ο Φέρντιναντ Ρις (1784-1838), που μετέγραψε τη «Συμφωνία αρ. 2», υπήρξε επίσης συνθέτης -και δη παραγωγικότατος- αλλά και στενός φίλος, μαθητής και γραμματέας του Μπετόβεν, τη μουσική του οποίου γνώριζε πολύ καλά. Ωστόσο η μεταγραφή του πάσχει από υπερβολικό… σεβασμό στο πρωτότυπο και γι’ αυτό οι «Compagnia di Punto» τη βελτίωσαν σημαντικά.

Αυτονόητα συντονισμένο με τις επιταγές της ιστορικής ερμηνευτικής, το αποτέλεσμα προβάλλει αισθητικά αυτόνομο από το πρωτότυπο αλλά λειτουργεί και ως διάφανη ακτινογραφία του: κάτι σαν αρίστης ποιότητας χαρακτικό που αναπαράγει μια γνωστή ελαιογραφία.

Ταυτόχρονα, η στιλιστική ακρίβεια, η ευγενής μουσικότητα και η κομψότητα των εκτελέσεων προσφέρουν μια πνευματικά ερεθιστική εμπειρία… μουσικής αρχαιολογίας, επιτρέποντάς μας να αφουγκραστούμε τη μουσική αισθητική της εποχής και το πώς γνώρισαν πολλοί φιλόμουσοι αστοί του 19ου αιώνα τις Συμφωνίες του Μπετόβεν.

Το γενναιόδωρα πολυσέλιδο, δίγλωσσο συνοδευτικό φυλλάδιο της έκδοσης είναι συναρπαστικά ενδιαφέρον και ενημερωτικό όσον αφορά τα νεωτεριστικά στοιχεία της γραφής του συνθέτη της «Ηρωικής», τα δεδομένα της μουσικής ζωής της Βιέννης της εποχής, τις ίδιες τις μεταγραφές αλλά και την κριτική επεξεργασία που προηγήθηκε των ηχογραφήσεων.


 

 


 

 


 

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ο Χέρμαν Σέρχεν διευθύνει τις εννιά Συμφωνίες του Μπετόβεν
Το όνομα του Γερμανού αρχιμουσικού Χέρμαν Σέρχεν (1891-1966) είναι γνωστό στους ενημερωμένους φίλους της κλασικής μουσικής, καθώς συσχετίζεται στενά με την προώθηση της σύγχρονης εργογραφίας.
Ο Χέρμαν Σέρχεν διευθύνει τις εννιά Συμφωνίες του Μπετόβεν
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η σοπράνο Μαρίνα Ρεμπέκα τραγουδά γαλλική όπερα
Μία από τις ωραιότερες φωνές των τελευταίων ετών είναι αυτή της Λετονής υψιφώνου Μαρίνας Ρεμπέκα. Μυώδης, ρωμαλέα, πλούσια και αισθησιακή, δίχως ασυνέχειες, με βελούδινο ηχόχρωμα, η φωνή της συνδυάζεται με ένα...
Η σοπράνο Μαρίνα Ρεμπέκα τραγουδά γαλλική όπερα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ο Μπετόβεν, η βασίλισσα Αμαλία και οι ναζί
Τα πορτρέτα του Μπετόβεν, αναπαραγμένα μέχρι κατάχρησης σε δημοσιεύσεις, εξώφυλλα δίσκων, αφίσες, παιδικά βιβλία, κόμικς κ.λπ., είναι σήμερα προσβάσιμα με ένα κλικ στην Wikipedia, ελεύθερα δικαιωμάτων.
Ο Μπετόβεν, η βασίλισσα Αμαλία και οι ναζί
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μουσικές εικόνες της σιωπής των αστικών τοπίων
Επί ένα δίμηνο, εκεί όπου πριν κυριαρχούσαν ο αδιάκοπος χείμαρρος των αυτοκινήτων και η βιαστική ροή ανθρώπων, αντικρίζαμε ήσυχες λεωφόρους και έρημα πεζοδρόμια σαν να ’ταν Δεκαπενταύγουστος.
Μουσικές εικόνες της σιωπής των αστικών τοπίων
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Γιατί μας ενδιαφέρει ακόμη και σήμερα ο Μπετόβεν
Οσοι δεν είναι πιστοί θιασώτες της κλασικής μουσικής, σίγουρα αναγνωρίζουν την «Ωδή στη χαρά« ως ύμνο του Συμβουλίου της Ευρώπης αλλά και στις άπειρες διασκευές της από «Το κουρδιστό πορτοκάλι» του Κιούμπρικ...
Γιατί μας ενδιαφέρει ακόμη και σήμερα ο Μπετόβεν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας