Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια «Νυχτερίδα» στον Αστέρα Βουλιαγμένης
Valeria Isaeva
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια «Νυχτερίδα» στον Αστέρα Βουλιαγμένης

  • A-
  • A+
Ο σκηνοθέτης της παράστασης Αλέξανδρος Ευκλείδης μεταφέρει τη δράση από τα βιεννέζικα σαλόνια στην παραμονή της 21ης Απριλίου και ο μαέστρος Γιώργος Ζιάβρας εξηγεί τι κάνει τόσο αγαπητό το έργο του Γιόχαν Στράους τoυ νεότερου.

Τα αστικά σαλόνια της Αθήνας και οι καμπάνες του Αστέρα Βουλιαγμένης, όπως τα έζησαν οι θαμώνες της δεκαετίας του ’60. Φάρσες που καταλήγουν στα δικαστήρια, πρωταγωνιστές τοποθετημένοι σε ένα γνώριμο κάδρο κι ένα πασίγνωστο έργο του ελαφρού μουσικού θεάτρου γεμάτο -στα χέρια ενός ταλαντούχου σκηνοθέτη- ελληνικές αναφορές. Ο Αλέξανδρος Ευκλείδης μεταφέρει ένα εμβληματικό βιεννέζικο έργο στα «καθ’ ημάς» (δηλαδή την παραμονή του στρατιωτικού πραξικοπήματος του 1967), ξανακοιτά τη «Νυχτερίδα» του Γιόχαν Στράους τoυ νεότερου, που είχε πρωτοανεβάσει το 2014 στο «Ολύμπια», και την παρουσιάζει εδώ και μερικές μέρες στην Κεντρική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Παρά το γεγονός ότι η «Νυχτερίδα» θεωρείται η αντιπροσωπευτικότερη και διασημότερη βιεννέζικη οπερέτα, στην πραγματικότητα υπερβαίνει τα στερεότυπα του είδους, δηλαδή δεν αποτελεί ακόμα μία συρραφή από βαλς, μαζούρκες και πόλκες –τις οποίες μάλιστα ο Στράους έγραφε με χαρακτηριστική άνεση–, αλλά κατόρθωσε να αναπτύξει δομές ικανές να στηρίξουν μια κωμική όπερα.

Υπέροχα μουσικά θέματα επανέρχονται σε κομβικά σημεία του έργου δίνοντας ενότητα στο σύνολο, όπως άλλωστε και η διάθεση καρναβαλιού. «Η μεγαλύτερη δυσκολία του έργου είναι και η μεγάλη του γοητεία: Είναι η προσπάθεια να ισορροπήσεις την κάθετη κλασικιστική δομή της μουσικής με την ανάλαφρη αέρινη ελευθεριότητά της, να συνδυάσεις επιτυχώς τις αναλογικές σχέσεις των tempi με την ανάλαφρη sprezzatura των μελωδικών γραμμών. Είναι δύσκολο, αλλά και πολύ απολαυστικό», παραδέχεται ο μαέστρος της παράστασης, Γιώργος Ζιάβρας.

Η «Νυχτερίδα», όμως, είναι κι από τα έργα που βρίσκονται στον γενετικό κώδικα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής εξ ου και με αυτό ετοιμάζεται ο οργανισμός να γιορτάσει τη συμπλήρωση των 80 ετών του (την 5η Μαρτίου), σε μια βραδιά με πολλές εκπλήξεις. Επίσης, σε αυτή τη μακρά πορεία, την έχουν ερμηνεύσει μερικοί από τους σημαντικότερους πρωταγωνιστές της και έχει αγαπηθεί από το κοινό.

Τι συναισθήματα δημιουργεί το γεγονός αυτό σε έναν νέο μαέστρο; «Σίγουρα είναι μια μεγάλη ευθύνη και ακόμα μεγαλύτερη χαρά να διευθύνω ένα έργο που έχει συνδεθεί τόσο πολύ με την ιστορία της ΕΛΣ. Αυτό όμως που περισσότερο με εξιτάρει είναι το γεγονός ότι ακριβώς επειδή έχει παιχτεί τόσες φορές, επειδή είναι τόσο γνωστό και αγαπητό και επειδή μεγάλο μέρος του κοινού έχει άποψη για το πώς πρέπει να ερμηνευθεί, εγώ θα προτείνω τη δική μου ερμηνεία με ακόμα μεγαλύτερο ενθουσιασμό και χωρίς φόβο. Υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον παιχνίδι μεταξύ του καλλιτέχνη και του κοινού για τα έργα που έχουν παιχτεί χιλιάδες φορές και αυτό εμένα με ενδιαφέρει πολύ», συμπληρώνει ο Γ. Ζιάβρας.

Για την υπόθεση όλα ξεκινούν από μια φάρσα που είχε γίνει στο παρελθόν: ύστερα από αποκριάτικο χορό ο δρ Φάλκε βρέθηκε να τριγυρνά στους δρόμους, μέρα μεσημέρι, μασκαρεμένος με κοστούμι νυχτερίδας. Υπεύθυνος ήταν ο Γκάμπριελ φον Αϊζενσταϊν, στον οποίο ο Φάλκε αποφασίζει να ανταποδώσει τα ίσα κατά τη διάρκεια χορού που παραθέτει ο Ρώσος πρίγκιπας Ορλόφσκι. Αφθονη σαμπάνια και μάσκες φροντίζουν για κέφι, παρασύροντας τους πρωταγωνιστές σε σειρά παρεξηγήσεων. Για διαφορετικούς λόγους όλοι καταλήγουν στη φυλακή, όπου τελικά αποκαλύπτεται η πραγματικότητα.

Στην παράσταση όλη αυτή η περιπέτεια διαδραματίζεται μεταξύ 20ής και 21ης Απριλίου 1967. Γιατί; «Η ιδέα για την παράσταση αυτή διαμορφώθηκε μέσα από κάποιους αυθαίρετους συνειρμούς: τη συγγένεια των λέξεων “πραξικόπημα” και “οπερέτα”, την ιδιομορφία του έργου, το οποίο περιγράφει μια ιστορία που ξεκινάει το απόγευμα σε ένα αστικό σαλόνι και καταλήγει το ξημέρωμα σε μια φυλακή, το μυστηριώδες πρόσωπο του Ορλόφσκι, το οποίο με δελέασε να προβάλω πάνω του το σοβιετικό φαντασιακό και, κυρίως, από την προσωπική μου εμμονή για εκδοχές έργων του μουσικού θεάτρου που θα αντλήσουν έμπνευση από κομβικές στιγμές της ελληνικής ιστορίας».

Το γεγονός ότι ο σκηνοθέτης έχει επιλέξει να φέρει την υπόθεση της οπερέτας στο σήμερα, δίνει και στον μαέστρο μια αίσθηση ελευθερίας; «Δεν ξέρω αν η επιλογή αυτή μού δίνει ελευθερία. Αλλωστε, για να κάνει ένας σκηνοθέτης μια τέτοια μεταφορά απαιτείται απόλυτη γνώση του έργου και όχι απαραίτητα ελευθερία. Η δική μου επιθυμία είναι αφ' ενός να μείνω πιστός στη μουσική δραματουργία, αλλά και να ενσωματώσω τα στοιχεία της νέας σκηνικής δραματουργίας που προτείνει η σκηνοθεσία. Αυτό θεωρώ ότι θα είναι η επιτυχία αυτής της μεταφοράς».


Ιnfo: Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ΚΠΙΣΝ. Παραστάσεις: 16, 19, 22, 23 Φεβρουαρίου, 5 Μαρτίου. Ωρα έναρξης: 20.00 (Κυριακές: 18.30. Στις 5/3 στις 19.00). Τραγουδούν: Δημήτρης Πακσόγλου, Νίκος Κοτενίδης, Αννα Στυλιανάκη, Αρτεμη Μπόγρη, Ταξιαρχούλα Κανάτη, Βασιλική Καραγιάννη, Μαριλένα Στριφτόμπολα, Βασίλης Καβάγια κ.ά. Μετάφραση λιμπρέτου στα ελληνικά: Δημήτρης Δημόπουλος. Σκηνικά: Σωτήρης Στέλιος. Κοστούμια: Αλεξία Θεοδωράκη. Χορογραφία: Μαρία Κουσουνή. Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
80 χρόνια, 500 τίτλοι, 3.000 παραστάσεις
Ο κορυφαίος οργανισμός έχει κλείσει το παρελθόν και την ιστορία του, τις κατακτήσεις και την εξέλιξή του σε μια επετειακή έκδοση, το εξαιρετικό λεύκωμα «1940-2020, 80 Χρόνια Εθνική Λυρική Σκηνή» και κοιτά με...
80 χρόνια, 500 τίτλοι, 3.000 παραστάσεις
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ενας απαγορευμένος έρωτας αναμετριέται με τον θάνατο
Δύο σπουδαίες οικογένειες ευγενών χωρίζονται από θανάσιμο μίσος. Μέλη των δύο αυτών σογιών είναι ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα, δύο νέα παιδιά που συνδέονται με παράφορο έρωτα. Εναν έρωτα απαγορευμένο που...
Ενας απαγορευμένος έρωτας αναμετριέται με τον θάνατο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Στην όπερα είμαι αουτσάιντερ»
Φανί Αρντάν: Σκηνοθετεί πρώτη φορά όπερα στην Αθήνα την αυτοκαταστροφική «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ» και με την ευκαιρία αυτή μας μιλά για τα δικά της πάθη, την τόλμη στην τέχνη, την απόγνωση στον έρωτα.
«Στην όπερα είμαι αουτσάιντερ»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μια Κάρμεν για το σήμερα
Η εκρηκτική «Κάρμεν» του Ζορζ Μπιζέ είναι η δεύτερη μεγάλη καλοκαιρινή παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Κάνει πρεμιέρα αύριο στο Ηρώδειο -στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών- σε μουσική διεύθυνση Λουκά...
Μια Κάρμεν για το σήμερα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Λουτσία» βαμμένη με αίμα
Πυροδότησε άπειρα δημοσιεύματα με το που ανακοινώθηκε. Προκάλεσε την περιέργεια του παγκόσμιου οπερατικού κοινού πριν καν ξεκινήσει. Μούδιασε τον κόσμο που παρακολούθησε την πρεμιέρα. Και τώρα που καταλαγιάζει...
«Λουτσία» βαμμένη με αίμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας