• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 19.3°C / 22.4°C
    2 BF
    53%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.0°C / 19.9°C
    1 BF
    75%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.5°C / 22.0°C
    1 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.5°C / 17.9°C
    2 BF
    63%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    3 BF
    42%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 16.0°C / 20.0°C
    2 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 17.2°C
    2 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.2°C / 21.6°C
    2 BF
    66%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 18.8°C / 23.2°C
    2 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    3 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.5°C / 22.4°C
    4 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 16.2°C / 19.7°C
    2 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.9°C / 21.9°C
    2 BF
    64%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 19.5°C / 21.9°C
    2 BF
    53%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    18°C 17.8°C / 20.0°C
    2 BF
    67%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.7°C / 23.8°C
    3 BF
    55%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 18.1°C / 23.6°C
    0 BF
    53%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 18.3°C
    0 BF
    80%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 16.1°C / 20.7°C
    2 BF
    66%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    1 BF
    61%

Ολιβιέ Πι

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Βότσεκ είναι έργο μιας ευφυΐας 27 ετών

  • A-
  • A+
Ο κορυφαίος Γάλλος σκηνοθέτης μοιράζεται τις σκέψεις για τον νέο του ήρωα, ο οποίος όπως λέει «δεν είναι ούτε βασιλιάς ούτε θεός, είναι ο ανώνυμος άνθρωπος που δεν είχε αφήγημα». Ο «Βότσεκ», η πρώτη όπερα που έγραψε ο Αυστριακός συνθέτης, κάνει πρεμιέρα στις 19 Ιανουαρίου.

«Mε τον Βότσεκ, για πρώτη φορά στην ιστορία του θεάτρου, ο Μπίχνερ φέρνει στη σκηνή τον κοινό άνθρωπο, το άτομο χωρίς ιδιότητα, τον εκπρόσωπο του λαού. Δεν είναι ούτε βασιλιάς ούτε θεός, είναι ο ανώνυμος, ο άνθρωπος που έως τότε δεν είχε αφήγημα. Οποτε η δραματουργία των προηγούμενων αιώνων παρουσίασε λαϊκές φιγούρες, αυτές ήταν κυρίως δευτερεύοντες κωμικοί ρόλοι για να εξυπηρετήσουν τη δράση. Ποτέ δεν παρουσιάστηκε ο πόνος του κοινού θνητού, ποτέ δεν συγκρίθηκε η ανθρωπότητα ολόκληρη με εκείνον τον χωρίς πρόσωπο εργάτη, εκείνη τη χωρίς φωνή πόρνη, εκείνον τον χαμένο στο πλήθος στρατιωτικό».

Είναι προφανές πως ανάμεσα στον κορυφαίο Γάλλο σκηνοθέτη Ολιβιέ Πι και τον «Βότσεκ» υπάρχει μια σπάνια σχέση. Ο διευθυντής του Φεστιβάλ της Αβινιόν προετοιμάζεται από καιρό για την πρεμιέρα του στην Αθήνα με ένα έργο που δεν έχουμε ξαναδεί από την Εθνική Λυρική Σκηνή. Σύμμαχοί του στην πρόκληση ο σταθερός συνοδοιπόρος του σκηνογράφος-ενδυματολόγος Πιερ-Αντρέ Βάιτς που για άλλη μια φορά έχει σχεδιάσει ένα έξοχο σκηνικό σε διαρκή κίνηση, ο διακεκριμένος αρχιμουσικός Βασίλης Χριστόπουλος που θα καθίσει στο πόντιουμ, ο διεθνώς αναγνωρισμένος βαρύτονος της ΕΛΣ Τάσης Χριστογιαννόπουλος που επωμίζεται τον ομώνυμο ρόλο και η ξεχωριστή Γερμανίδα υψίφωνος Ναντίνε Λένερ στον ρόλο της Μαρί.

Στις 19 Ιανουαρίου κάνει, λοιπόν, πρεμιέρα μια ιστορία για τη βία που υφίσταται από το περιβάλλον του ένας απλός, καθημερινός, φτωχός άνθρωπος, με συνέπεια η σκέψη του να χάνεται σε δαιδαλώδεις διαδρομές. Οταν ο στρατιώτης Βότσεκ συνειδητοποιεί ότι η γυναίκα του Μαρί, η μόνη σταθερή αναφορά στη ζωή του, έχει εραστή, τη σκοτώνει. Αναζητώντας το φονικό μαχαίρι που ο ίδιος πέταξε στη λίμνη, πνίγεται.

«Ο Βότσεκ, αποσπασματικό και ημιτελές έργο μιας ευφυΐας είκοσι επτά ετών, είναι πραγματικά μια τραγωδία. Οι θεοί και η μοίρα αντικαθίστανται από τον κοινωνικό ντετερμινισμό και τη βία της ιεραρχίας. Η ποιητική σύνθεση, η έσχατη συνείδηση αντικαθίστανται από μια προφητική και καθημερινή γλώσσα και τον τρόμο μπροστά στο γεγονός ότι δεν μπορείς να αλλάξεις την αδικία του κόσμου», λέει ο Ολιβιέ Πι, μία από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες του σύγχρονου πολιτισμού της Γαλλίας.

Πρώτη από τις δύο όπερες του Αλμπαν Μπεργκ, ο «Βότσεκ» βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό του Γκέοργκ Μπίχνερ, το οποίο έμεινε ημιτελές και εκδόθηκε το 1879, περισσότερα από σαράντα χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα. Ο Μπεργκ παρακολούθησε το ανέβασμα του θεατρικού στη Βιέννη (1914) και αμέσως αποφάσισε να μετατρέψει το κείμενο σε όπερα. Από τις σκηνές του έργου επέλεξε δεκαπέντε, τις οργάνωσε σε τρεις πράξεις και συνέγραψε ο ίδιος το λιμπρέτο.

«Αν για τον Μπίχνερ ο Βότσεκ είναι το παράδειγμα του ανθρώπου που συνθλίβεται από την κακή κοινωνία, για τον Μπεργκ είναι εμβληματικός της εργατικής τάξης της οποίας η ψυχή καταπίνεται από ένα διεστραμμένο σύστημα. Αν θέλαμε να δώσουμε μια περίληψη του σύντομου αλλά απείρως πολύσημου αυτού έργου, θα μπορούσαμε να το κάνουμε χρησιμοποιώντας τους ίδιους όρους της σύγχρονής μας φρίκης. Με την όπερα αυτή εμφανίζεται η πιθανότητα για μια γενιά να εξοριστεί από την ανθρωπότητα. Η οικολογική ανησυχία, οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις, η άνοδος των εξτρεμισμών, η παραληρηματική ανάδυση του ψέματος και η κατάρρευση των δημοκρατικών δομών μάς προσανατολίζουν σε αυτό το ριζοσπαστικό και σαστισμένο έργο, ένα αριστούργημα του οποίου προφήτης υπήρξε ένας νεαρός άνδρας στα τελευταία του, που βυθίστηκε στα σκοτάδια του ξέφρενου λυρισμού ενός άνδρα που βρισκόταν στον πυρήνα ενός έθνους στις φλόγες. Απομένει για μας να ακούσουμε αυτήν την ξέφρενη αγνότητα που θέλησαν ένας ποιητής κι ένας συνθέτης, ως ισχυρή δυστοπία, για να μας θυμίσουν πως ο άνθρωπος και μόνον αυτός είναι το βαρόμετρο κάθε ηθικού νόμου».

Η σύνθεση της όπερας ξεκίνησε πριν από το ξέσπασμα του Α' Παγκoσμίου Πολέμου και ολοκληρώθηκε μετά το τέλος του. Η εμπειρία του πολέμου μέσα από τη θητεία του στον αυστροουγγρικό στρατό επηρέασε βαθιά τη σύνθεση του «Βότσεκ».

«Υπάρχει κάτι από μένα σε αυτόν τον χαρακτήρα, καθώς πέρασα αυτά τα χρόνια του πολέμου εξίσου εξαρτώμενος από ανθρώπους που μισώ, ήμουν αλυσοδεμένος, άρρωστος. Αιχμάλωτος, παραιτημένος, για την ακρίβεια ταπεινωμένος», έγραφε ο Μπεργκ προς τη γυναίκα του το 1918.

«Πριν από τον Φρόιντ, ο Μπίχνερ αντιλαμβάνεται πως σκοτεινές δυνάμεις στερούν από τον άνθρωπο κάθε “cogito ergo sum” (σκέφτομαι άρα υπάρχω) και πως, από τη στιγμή που ο πόνος αναδεικνύεται σε σύστημα για μια κοινωνία, το ένστικτο του θανάτου παρασέρνει τα πάντα», τονίζει ο Ολιβιέ Πι.

«Ολο το έργο τείνει προς το εκπληκτικό ιντερλούδιο του τέλους που, για τον Μπεργκ, είναι ένα πορτρέτο της ανθρωπότητας που πονά. Είναι δύσκολο να μη δει κανείς εδώ τη φοβερή προαναγγελία όλων των φρικαλεοτήτων που, στο μέσον του αιώνα, παραμόρφωσαν οριστικά τον λόγο και τύφλωσαν την ελπίδα. Με τη μαχαιριά του Βότσεκ ξεκινά το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, το τέλος κάθε ιστορικής προοπτικής στραμμένης προς την κοινωνική δικαιοσύνη. Ο Μπεργκ όχι μόνο ανεγείρει ένα μνημείο προς τιμήν του προλεταριάτου, αλλά δηλώνει επίσης πως ο άνθρωπος δεν θα απελευθερωθεί ποτέ από τα δαιμόνιά του όσο ο ορθολογισμός και το κέρδος θα βαραίνουν πάνω στην ύπαρξη».

📍 Info: Eθνική Λυρική Σκηνή-Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Παραστάσεις 19, 23, 26, 31 Ιανουαρίου, 2 Φεβρουαρίου. Ωρα έναρξης 20.00 (Κυριακές 18.30). Τηλ.: 2130885700. Τιμές εισιτηρίων: €15- €70. Φοιτητικό, παιδικό: €15. Περιορισμένης ορατότητας: €10.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αποθέωση στο Καλλιμάρμαρο
Μία αξέχαστη βραδιά πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στο Καλλιμάρμαρο με τους Αννα Νετρέμπκο, Ανίτα Ρατσβελισβίλι, Γιουσίφ Εϊβάζοφ και Δημήτρη Πλατανιά να χαρίζουν ένα μαγικό μουσικό ταξίδι με έργα Βέρντι.
Αποθέωση στο Καλλιμάρμαρο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μια «Νυχτερίδα» στον Αστέρα Βουλιαγμένης
Ο σκηνοθέτης της παράστασης Αλέξανδρος Ευκλείδης μεταφέρει τη δράση από τα βιεννέζικα σαλόνια στην παραμονή της 21ης Απριλίου και ο μαέστρος Γιώργος Ζιάβρας εξηγεί τι κάνει τόσο αγαπητό το έργο του Γιόχαν...
Μια «Νυχτερίδα» στον Αστέρα Βουλιαγμένης
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ενας απαγορευμένος έρωτας αναμετριέται με τον θάνατο
Δύο σπουδαίες οικογένειες ευγενών χωρίζονται από θανάσιμο μίσος. Μέλη των δύο αυτών σογιών είναι ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα, δύο νέα παιδιά που συνδέονται με παράφορο έρωτα. Εναν έρωτα απαγορευμένο που...
Ενας απαγορευμένος έρωτας αναμετριέται με τον θάνατο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Στην όπερα είμαι αουτσάιντερ»
Φανί Αρντάν: Σκηνοθετεί πρώτη φορά όπερα στην Αθήνα την αυτοκαταστροφική «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ» και με την ευκαιρία αυτή μας μιλά για τα δικά της πάθη, την τόλμη στην τέχνη, την απόγνωση στον έρωτα.
«Στην όπερα είμαι αουτσάιντερ»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μια Κάρμεν για το σήμερα
Η εκρηκτική «Κάρμεν» του Ζορζ Μπιζέ είναι η δεύτερη μεγάλη καλοκαιρινή παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Κάνει πρεμιέρα αύριο στο Ηρώδειο -στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών- σε μουσική διεύθυνση Λουκά...
Μια Κάρμεν για το σήμερα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Λουτσία» βαμμένη με αίμα
Πυροδότησε άπειρα δημοσιεύματα με το που ανακοινώθηκε. Προκάλεσε την περιέργεια του παγκόσμιου οπερατικού κοινού πριν καν ξεκινήσει. Μούδιασε τον κόσμο που παρακολούθησε την πρεμιέρα. Και τώρα που καταλαγιάζει...
«Λουτσία» βαμμένη με αίμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας