Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Aρνήθηκα να γράψω «κατά παραγγελία» τραγούδια για τις φίρμες της δεκαετίας του 1980

Ηλίας Ανδριόπουλος

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Aρνήθηκα να γράψω «κατά παραγγελία» τραγούδια για τις φίρμες της δεκαετίας του 1980

  • A-
  • A+

Την Τετάρτη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών θα έχουμε μια μεγάλη συναυλία με έναν μεγάλο δημιουργό: τον Ηλία Ανδριόπουλο. «Σε ήχο ελληνικό» ο τίτλος της και πρόκειται για αφιέρωμα στο σύνολο του έργου του συνθέτη, ένα έργο που επεκτείνεται σε μια περίοδο 40 ετών! Θα τραγουδήσουν ο Μανώλης Μητσιάς και η Θεοδώρα Μπάκα και θα είναι ένα απάνθισμα μουσικής και τραγουδιών, που θα αφορά τους πιο σημαντικούς σταθμούς της πορείας του.

Από τα εμβληματικά «Γράμματα στο Μακρυγιάννη» και τα «Λαϊκά προάστια» μέχρι έργα όπως «Προσανατολισμοί», «Αργοναύτες», «Ωδαί» κ.ά. «Ολα τα τραγούδια είναι γραμμένα πάνω σε ποιήματα και στίχους των Ανδρέα Κάλβου, Οδυσσέα Ελύτη, Γιώργου Σεφέρη, Νίκου Γκάτσου, Μάνου Ελευθερίου, Μιχάλη Μπουρμπούλη και Ιουλίτας Ηλιοπούλου», λέει ο Ηλίας Ανδριόπουλος στην «Εφ.Συν.».

• Μια ολόκληρη ζωή είναι τα 40 χρόνια καριέρας, σωστά;

Ακριβώς. Θυμάμαι τον Μάνο Κατράκη να με συστήνει ως νέο συνθέτη στο αθηναϊκό κοινό, το Μάρτιο του 1975, στην πρώτη μου συναυλία στο θέατρο «Ακροπόλ». Ηταν ο πρώτος χρόνος της Μεταπολίτευσης και μας συνέπαιρνε ένας άνεμος αισιοδοξίας, γιατί ήμασταν γεμάτοι με οράματα, όνειρα και προσδοκίες για το μέλλον του τόπου. Εννοώ τους νέους της γενιάς μου, που βγαίναμε με πολλά τραύματα, αλλά και αρκετό πείσμα, από την επτάχρονη δικτατορία. Τότε λοιπόν ξεκίνησα κι εγώ να εισχωρώ δειλά δειλά στα μουσικά μας πράγματα.

• Με πολλές φιλοδοξίες, υποθέτουμε...

Φιλοδοξούσα, με την παρορμητικότητα που έχει κάθε νέος, να πάρω μια περίοπτη θέση στην ολιγάριθμη συντροφιά των σπουδαίων συνθετών που μεσουρανούσαν εκείνα τα χρόνια.

• Δύσκολη η αναμέτρηση...

Η αναμέτρηση δεν ήταν εύκολη. Επρεπε πρώτα να ανακαλύψω και να κάνω αναγνωρίσιμη τη δική μου μουσική γλώσσα, η οποία έπρεπε να διαφέρει από εκείνη των ομοτέχνών μου. Αυτό είναι απαραίτητο για κάθε νέο συνθέτη που ξεκινά και είναι φορτωμένος με έντονες επιρροές από αριστερά και δεξιά.

Μανώλης Μητσιάς

• Και τι βλέπει, κάποιος, κοιτώντας στο παρελθόν;

Γυρνώντας κανείς τη ματιά του προς τα πίσω, βλέπει τη θετική πλευρά του έργου του, αλλά θα διακρίνει και κάποια λάθη. Να εύχεται τα θετικά να υπερτερούν των λαθών του.

• Εσείς;

Ενας συνθέτης δεν επιτρέπεται να κάνει ο ίδιος απολογισμό των πεπραγμένων του και να αξιολογεί το έργο του. Αυτή είναι δουλειά του κόσμου και των ειδικών. Μόνο ίσως κάποιες πληροφορίες θα μπορούσε να δώσει, σε σχέση με ενδιαφέροντα καλλιτεχνικά περιστατικά της μακράς διαδρομής του και τίποτα περισσότερο.

• Ποια ήταν θεωρείτε η πιο σπουδαία στιγμή της καριέρας σας;

Ας μου επιτραπεί να αναφέρω μια εξαιρετική συναυλία που έδωσα στο Ηρώδειο, τον Σεπτέμβρη του 1994, η οποία αποτέλεσε τη στροφή του καλλιτεχνικού μου προσανατολισμού, γιατί ανοίχτηκε η μουσική μου σε μεγάλα συμφωνικά σύνολα, μικτές χορωδίες κι έτσι πέρασε ένα μέρος του έργου μου στην περιοχή της έντεχνης μουσικής. Για τη δικαιοσύνη των πραγμάτων, οφείλω να πω ότι σε εκείνη τη βραδιά η ερμηνεία της Αλκηστης Πρωτοψάλτη στους «Προσανατολισμούς» του Ελύτη υπήρξε αξεπέραστη.

• Και τι ήταν εκείνο που αρνηθήκατε κατηγορηματικά να κάνετε μέσα από την πολυετή καριέρα σας;

Να ευτελίσω την τέχνη μου και να γράψω «κατά παραγγελία» τραγούδια για τις φίρμες της δεκαετίας του 1980, που μου ζητούσαν πιεστικά οι δισκογραφικές εταιρείες.

• Τι άλλαξε από τότε στο ελληνικό τραγούδι;

Εχουν αλλάξει οι άνθρωποι και οι καιροί. Τα αιτήματα της νέας εποχής, που κάποια ίσως μου διαφεύγουν λόγω ηλικιακής απόστασης, είναι εντελώς διαφορετικά. Επίσης, άλλαξαν οι εκφραστικοί τρόποι, κάτι που το βρίσκω φυσιολογικό. Το ερώτημα είναι εάν το σημερινό τραγούδι καταγράφει με την ίδια δημιουργική ένταση τα θέματα του καιρού του. Και για να μην παρεξηγηθώ, φυσικά και υπάρχουν σημερινά τραγούδια, που μπορεί να σου τραβήξουν θετικά το ενδιαφέρον. Αναφέρομαι στην κλίμακα της δημιουργικής εκκίνησης, την τότε και τη σημερινή.

Θεοδώρα Μπάκα

• Είναι εύκολο να βγουν σήμερα εμβληματικά έργα όπως τα «Γράμματα στο Μακρυγιάννη» και τα «Λαϊκά προάστια» ή δεν ευνοεί πλέον η εποχή;

Δεν είναι εύκολο για πολλούς και σοβαρούς λόγους. Ο λεγόμενος λαϊκός κόσμος, εξουθενωμένος από τις μουσικές αρένες των τηλεοπτικών σταθμών, είναι αισθητικά προσανατολισμένος σε άλλα πράγματα. Μετά, έχουν καταρρεύσει οι δισκογραφικές εταιρείες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν τέτοιες συνεργασίες και να τις στηρίξουν οικονομικά. Το φιλόμουσο κοινό δεν αγοράζει πλέον ούτε δίσκους ούτε cd, γιατί κατεβάζει τις μουσικές και τα τραγούδια από το ίντερνετ. Αυτό ξέρετε πόσο έχει τραυματίσει και παγώσει τη σχέση καλλιτέχνη - κοινού; Και το τελευταίο: Μήπως δεν σηκώνει η καινούργια εποχή αναφορές, μέσα από τα τραγούδια, σε συλλογικές ευαισθησίες και συλλογικά οράματα, που δεν υπάρχουν; Δεν βλέπετε ότι η ζωή μας γίνεται όλο και πιο ατομική και αυστηρώς προσωπική; Και ότι τα συναισθήματα δεν έχουν την ίδια καθαρότητα με το παρελθόν;

• Θα πήγαιναν χαμένα δηλαδή τα άλμπουμ αυτά εάν κυκλοφορούσαν σήμερα;

Αμφιβάλλω αν θα είχαν την ίδια παλλαϊκή απήχηση. Ξέρετε ότι οι δύο συγκεκριμένοι δίσκοι έχουν ξεπεράσει σε πωλήσεις τα δύο εκατομμύρια, ενώ σήμερα ένα νέο cd, οποιουδήποτε, δεν ξεπερνά τα πεντακόσια κομμάτια. Βέβαια οι κορυφώσεις και οι υφέσεις στην πορεία του χρόνου είναι αναπόφευκτες και συμπαρασύρουν και την τέχνη. Και αυτό δεν αλλάζει νομοτελειακά. Ας περιμένουμε να βελτιωθούν τα πράγματα ποιοτικά και αισθητικά και τότε μπορεί να ζωντανέψει και πάλι το τραγούδι και η μουσική.

• Τι θα ακούσουμε στο Μέγαρο;

Μια αναδρομή στα πιο δυνατά σημεία της καλλιτεχνικής μου πορείας, που αγγίζει τα 40 χρόνια από τότε που κυκλοφόρησαν τα «Γράμματα στο Μακρυγιάννη». Ενα μουσικό απάνθισμα, που θα περιέχει γνωστά και αγαπημένα τραγούδια, αλλά και καινούργια από νεότερους κύκλους, όπως είναι αι «Ωδαί», ο «Πρώτος Υμνος», ο «Φιλόπατρις», τα «Εαρινά τραγούδια» που θα συνυπάρξουν με τους «Προσανατολισμούς», τους «Αργοναύτες», τα «Λαϊκά προάστια», τις «Ξένες πόρτες» και άλλα. Ερμηνευτές θα είναι δύο αγαπημένοι φίλοι και συνοδοιπόροι των τελευταίων ετών, ο κλασικός πια Μανώλης Μητσιάς και η νεότερη Θεοδώρα Μπάκα, η οποία μας έρχεται από το λυρικό τραγούδι και έχει δεθεί εκπληκτικά με το σύνολο του έργου μου.

• Και ποια θα είναι η διαφορετική, όπως λέτε, ανάγνωση των τραγουδιών;

Ενορχηστρωτικά, θα έχουμε μια ανασύνθεση των παλιότερων τραγουδιών μου εμπλουτισμένη με στοιχεία πιο έντεχνης αναφοράς, που νομίζω ανταποκρίνονται στην ώριμη καλλιτεχνική μου ματιά. Σε αυτή την ενορχηστρωτική λογική κινούνται, φυσικά, και τα νεότερα τραγούδια μου, στοχεύοντας στην καρδιά και στην ουσία της μουσικής μου. Ελπίζω να γίνει αντιληπτή η διαφορετική ανάγνωση που έχει άμεση σχέση και με το αφαιρετικό μουσικό σύνολο, το οποίο αποτελείται από τρεις εξαίρετους μουσικούς, που τους οφείλω αρκετά γι’ αυτή την καινοτομία που επιχειρώ. Μιλώ για τον Αχιλλέα Γουάστωρ στο πιάνο, τον Αλέξανδρο Μποτίνη στο βιολοντσέλο και τον Ηρακλή Ζάκκα στο μαντολίνο - μπουζούκι.

• Πότε ένα τραγούδι είναι πραγματικά μεγάλο;

Είναι δύσκολο να εξηγηθεί με λόγια. Και τούτο γιατί η λειτουργία της γραφής του είναι δυσδιάκριτη, περίπλοκη και ανεξήγητη. Εκ των υστέρων, αν συμβεί αυτό, οι ειδικοί και ο κόσμος δίνουν διάφορες ερμηνείες. Με τα προσωπικά μου κριτήρια, θα έλεγα πως ένα καλό τραγούδι θα πρέπει να διαθέτει μια ακαταμάχητη μελωδία, ένα εξίσου συμπυκνωμένο καλό στίχο, ρυθμό και άριστη ερμηνεία. Σε όλες τις εποχές οι δημιουργοί μοχθούν ακατάπαυστα για να συμβεί αυτό, αλλά ελάχιστες φορές το επιτυγχάνουν.

• Υπάρχει λαϊκό τραγούδι σήμερα;

Οχι. Υπάρχει ένα κατ’ επίφαση λαϊκό τραγούδι που απευθύνεται σε ένα λαϊκότροπο κοινό, το οποίο δυστυχώς εκπαιδεύεται αισθητικά από τις φριχτές τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές, οι οποίες έχουν δημιουργήσει μια διασκεδαστική κατάπτωση, άνευ προηγουμένου. Το τραγούδι διαφορετικής κοπής, που είναι έξω από το πλαίσιο της διασκέδασης, κι ας μην είναι κατ’ ανάγκη λαϊκό, απευθύνεται και έλκει υποψιασμένο και καλλιεργημένο κοινό που εντοπίζεται σε όλες τις κοινωνικές τάξεις. Ξέρετε, το τραγούδι είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση. Να αναλογιστούμε ότι τα καλύτερα σημεία μιας όπερας ή μιας συμφωνίας είναι εκείνα που ξεδιπλώνουν μια μελωδία που έχει τα χαρακτηριστικά ενός όμορφου τραγουδιού. Ας θυμηθούμε μια γνωστή άρια, ένα χορωδιακό μέρος, την Ενάτη Συμφωνία του Μπετόβεν και άλλα πολλά.

Info

Τετάρτη 15 Ιανουαρίου, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος», ώρα έναρξης: 20.30.

Τιμές εισιτηρίων: 10 ευρώ (φοιτητές, νέοι έως 25 ετών, άνεργοι, ΑμεΑ, 65+, πολύτεκνοι), 16 ευρώ, 25 ευρώ.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Κινδυνεύουμε από την υπερβολή του εαυτού μας»
​O George Gaudy, αυτός ο ιδιαίτερα εκλεκτικός παραγωγός και τραγουδοποιός, επιστρέφει με ένα καινούργιο EP με δύο τραγούδια που κυκλοφορούν από την United We Fly. Το «The World (to Me)» και το «The sunshine...
«Κινδυνεύουμε από την υπερβολή του εαυτού μας»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Ο Ρόρι ήταν δάσκαλος επί σκηνής»
Είναι πραγματικά κάπως περίεργο να μιλάς με τον μόνιμο και αυθεντικό μπασίστα του θρυλικού Rory Gallagher, τον Gerry McAvoy. Το συναίσθημα σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις είναι αρκετά έντονο και σε συνεπαίρνει.
«Ο Ρόρι ήταν δάσκαλος επί σκηνής»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Το νέο λαϊκό τραγούδι είναι σαν ραδιοφωνικό σποτάκι»
Λίγο πριν ανεβεί στο Θέατρο Βράχων για μια μεγάλη συναυλία, ο γνωστός τραγουδιστής Θέμης Αδαμαντίδης, μάς μιλάει για την πορεία του με τις επιτυχίες αλλά και τις λάθος επιλογές, για τα νυχτερινά κέντρα, τα...
«Το νέο λαϊκό τραγούδι είναι σαν ραδιοφωνικό σποτάκι»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
To τρομερό παιδί της ηλεκτρονικής μουσικής
Ποιος είναι ο νέος, χαρισματικός καλλιτέχνης που συνθέτει για το θέατρο, το σινεμά, την περφόρμανς και δίνει επιτυχημένες συναυλίες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό; Λίγο πριν τον ακούσουμε στο...
To τρομερό παιδί της ηλεκτρονικής μουσικής
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Η εναλλαγή με αναζωογονεί»
Το «The Man From Managra» λέει στην «Εφ.Συν.», ο Coti K, «δημιουργήθηκε αρχικά σαν μια άλλη περσόνα, μία εφεύρεση για να με καλύψει καθώς προσπαθούσα να παρουσιάσω κάτι διαφορετικό, μουσικά, σε σύγκριση με όλα...
«Η εναλλαγή με αναζωογονεί»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Η ελληνική μουσική έχει δύναμη και αξία»
Κάποιες συμπράξεις παρουσιάζουν μεγάλο καλλιτεχνικό ενδιαφέρον. Να, παραδείγματος χάριν, το σχήμα που στήνεται για την Παρασκευή στο Διογένης Studio. Ο Ομάρ Φαρούκ Τεκμπιλέκ θα παίξει μαζί με τη Γλυκερία και...
«Η ελληνική μουσική έχει δύναμη και αξία»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας