Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πολιτικοί αγώνες και μουσική έμπνευση

Στο Φεστιβάλ της ΚΝΕ στη Θεσσαλονίκη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πολιτικοί αγώνες και μουσική έμπνευση

  • A-
  • A+
Θάνος Μικρούτσικος 1947 - 2019. Η σχέση του με τη Νεολαία Λαμπράκη, η συμμετοχή του στο Πολυτεχνείο, το ΕΚΚΕ, το ΠΑΣΟΚ και το οριστικό «ναι» στο ΚΚΕ

Ενας από τους μεγαλύτερους συνθέτες της σύγχρονης Ελλάδας. Ισως ο μεγαλύτερος δημιουργός της μεταπολιτευτικής περιόδου μετά τους μεγάλους Θεοδωράκη - Χατζιδάκι - Ξαρχάκο. Ο πλέον πολιτικοποιημένος της γενιάς του μαζί με τον Μάνο Λοΐζο.

Στον Θάνο Μικρούτσικο, η μουσική και η πολιτική είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Είναι αδύνατο να ξεχωρίσεις τη μια από την άλλη πλευρά του, καθώς η μουσική έτρεφε την πολιτική του δραστηριότητα και η πολιτική του δραστηριότητα τροφοδοτούσε τη μουσική του έμπνευση. Αυτό το βλέπουμε σε όλη του τη διαδρομή και είναι στοιχείο διάχυτο σε όλο το μουσικό του έργο. Ο Μπρεχτ, ο Μαγιακόφσκι, ο Βολφ Μπίρμαν, ο Ρίτσος, ο Καβάφης, ο Καββαδίας, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Αλκης Αλκαίος σφραγίζουν με τον ποιητικό τους λόγο τις μουσικές του συνθέσεις και δίνουν πολιτική διάσταση σ’ αυτές, ακόμη κι εκεί που ο λόγος τους δεν είναι άμεσα ή καθόλου πολιτικός.

Υπουργός Πολιτισμού το 1995 με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο

ΒΑΡΔΟΥΛΑΚΗΣ ΒΑΓ.

Ο Θάνος Μικρούτσικος μπήκε από πολύ μικρός στην πολιτική. Ο πατέρας του, όπως ο ίδιος έχει πει σε συνεντεύξεις του, αν και από αστική οικογένειας εξελίχθηκε σε κομμουνιστή. Ο ίδιος ο Θάνος ριζοσπαστικοποιήθηκε στη δεκαετία του ’50 με τις διαδηλώσεις για το Κυπριακ. Ηταν η εποχή τέτοια που τα πολιτικά μηνύματα -τα πιο έντονα από αυτά- άγγιζαν ακόμα και τα μικρά παιδιά. Και εκείνον, με αφορμή το Κυπριακό και πέραν αυτού, είτε λόγω εποχής είτε λόγω οικογενειακής παράδοσης- προφανώς λόγω συνδυασμού των δύο- τον άγγιξαν τα πολιτικά μηνύματα της ΕΔΑ.

Το 1962 η οικογένειά του ήρθε από την Πάτρα για μόνιμη διαμονή στην Αθήνα. Ενα χρόνο μετά ο Θάνος οργανώθηκε στη Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη και πήρε ενεργά μέρος στους εκπαιδευτικούς αγώνες του 15%, στους αγώνες δηλαδή που είχαν ως κεντρικό αίτημα οι δαπάνες για την παιδεία να φτάσουν στο 15% του προϋπολογισμού.

Η χούντα τον βρίσκει ενεργό στην πολιτική. Το ίδιο και η εξέγερση του Πολυτεχνείου στην οποία συμμετείχε. Μετά την καταστολή της εξέγερσης συνελήφθη, αλλά κατάφερε να αποφυλακιστεί λόγω γνωριμιών. «Τελικά απελευθερώθηκα από έναν χουντικό αστυνομικό, ο οποίος με συμπαθούσε» έχει πει ο ίδιος σε συνεντεύξεις του, προσθέτοντας: «Και μετά με κυνηγούσε η ΕΣΑ και κρυβόμουν μέχρι τον Φλεβάρη».

Η Μεταπολίτευση τον βρίσκει στο ΕΚΚΕ (Επαναστατικό Κομμουνιστικό Κίνημα Ελλάδας). Λέει ο ίδιος γι’ αυτή του τη στράτευση: «Κοίταξε, υπάρχει μια μυθολογία πάνω σε αυτό. Ημουν κοντά στο ΕΚΚΕ, αλλά δεν ήμουν ποτέ μέλος. Είχα τις αντιρρήσεις μου... Για δύο λόγους συνυπήρξα ένα-δύο χρόνια με το ΕΚΚΕ – μέχρι που απεδείχθη πως δεν ήταν όπως νόμιζα.

Ο ένας ήταν η κινητικότητα κι η ριζοσπαστικότητά του, και τον τελευταίο χρόνο της δικτατορίας και τον πρώτο μετά. Ο δεύτερος ήταν ότι με βάση τα δεδομένα που είχαμε τότε, που δεν υπήρχαν τηλεοράσεις, ούτε διαδίκτυο, αλλά μόνο κάποια βιβλία υπογείως, μεταφρασμένα από τα γαλλικά, η αίσθηση που είχαμε ήταν ότι η κινέζικη επανάσταση προσπαθεί να λύσει το πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί στη Σοβιετική Ενωση με τη γραφειοκρατία, ή με το ότι εκείνη κόλλησε σε κάποια πράγματα. Ετσι, το θέμα της Μορφωτικής Επανάστασης του ’68 το είχαν ερμηνεύσει κάποιοι ως ότι ο Μάο Τσε Τουνγκ προσπαθεί να βάλει σε κίνηση τις μάζες εναντίον της γραφειοκρατίας του κόμματος» (https://popaganda.gr/art/thanos-mikroutsikos-2/).

Με τον γ.γ. του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα

EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

Μετά το ΕΚΚΕ προσανατολίστηκε προς το ΚΚΕ, του οποίου υπήρξε μέλος έως το πρώτο μισό της δεκαετίας του ’80 (σε συνεντεύξεις του άλλοτε έχει πει ότι διαγράφηκε το 1982 κι άλλοτε το 1984). Πάντως τότε, στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ’80 που έδινε συναυλίες για το ΚΚΕ, είχε τραγουδήσει κι ένα τραγούδι που ποτέ δεν έγινε δίσκος κι έκτοτε δεν έχει ξανακουστεί. Η πρώτη στροφή του έλεγε: «Ερχομαι απ’ τα χίλια εννιακόσια δεκαοχτώ/ είμαι τρία γράμματα που καίνε/ μέσα στο σκοτάδι το πηχτό/ Κάπα Κάπα Εψιλον με λένε».

Μετά το ΚΚΕ κινήθηκε στην ευρύτερη Αριστερά ως ανένταχτος ώσπου το 1993 έγινε, ως εξωκοινοβουλευτικός, αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού και μετά τον θάνατο της Μελίνας Μερκούρη υπουργός Πολιτισμού στην τελευταία κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου. Στην υπουργική θέση έμεινε ώς το 1996 που σχημάτισε κυβέρνηση ο Κώστας Σημίτης.

Ο ίδιος, όταν ρωτήθηκε αν μετάνιωσε ποτέ που έγινε υπουργός του Ανδρ. Παπανδρέου, απάντησε ως εξής: «Κάθε άλλο! Με όλες τις αντιρρήσεις που είχα για τον Ανδρέα Παπανδρέου (και ήταν πολλές!) το ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του ’80 δεν είχε καμία σχέση με το ‘‘εκσυγχρονιστικό’’ ΠΑΣΟΚ του Σημίτη και πολύ περισσότερο βέβαια με το σημερινό...» (http://www.avgi.gr/article/1753020/thanos-mikroutsikos-simera-eimai-marxistis-perissotero-apo-pote.)

Μετά την αποχώρησή του από κυβερνητικές θέσεις, αν και δεν έπαψε ποτέ να ασχολείται με την πολιτική και να δηλώνει αριστερός, αφιερώθηκε περισσότερο στην καλλιτεχνική του δραστηριότητα. Στα πολιτικά πράγματα επανήλθε ενεργά με το δημοψήφισμα του 2015 που τάχθηκε υπέρ του ΟΧΙ και αργότερα επαναπροσέγγισε το ΚΚΕ. Τον Σεπτέμβρη μάλιστα του 2018 είχε κάνει την εξής δήλωση: «Είμαι οριστικά μαζί με το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας» (https://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=11%2F9%2F2018&pageNo=8).

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Βασική ασθένεια του ελληνικού τραγουδιού είναι η ανεργία και η κακοπληρωμένη εργασία»
«Οσα ονειρευτήκαμε», το τραγούδι που εμπιστεύτηκε στον Δημήτρη Κανέλλο ο Θάνος Μικρούτσικος λίγο πριν φύγει από τη ζωή, δίνει και τον τίτλο στο νέο του άλμπουμ, σε ποίηση Αλκη Αλκαίου.
«Βασική ασθένεια του ελληνικού τραγουδιού είναι η ανεργία και η κακοπληρωμένη εργασία»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τελευταίο «αντίο» με τα αγαπημένα τραγούδια του
Χθες στο Α΄ Νεκροταφείο, στην κηδεία του Θάνου, έβλεπα στην ουρά που ήταν για το προσκύνημα πολλά νέα παιδιά. Περίμεναν υπομονετικά. Τα κοίταζα και σκεφτόμουν πόση δύναμη είχε ο συνθέτης αυτός και σε πόσες...
Τελευταίο «αντίο» με τα αγαπημένα τραγούδια του
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία
Σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος εξέφρασε τα συλλυπητήριά του για τον θάνατο του σπουδαίου μουσικοσυνθέτη. To KKE, το κόμμα στο οποίο ο ίδιος ήταν πολύ κοντά, τον αποχαιρέτησε με ένα συγκινητικό βίντεο και μια...
Χόρεψε πάνω στο φτερό του καρχαρία
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κομαντάντε Θάνος
Το 1975 ο Αλέκος Πατσιφάς δίσταζε να μας δώσει την άδεια να οργανώσουμε μια παρουσίαση για τα «Πολιτικά τραγούδια» του Θάνου Μικρούτσικου που η «Λύρα» μόλις είχε θέσει σε κυκλοφορία. Κατά τη γνώμη του οι...
Κομαντάντε Θάνος
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τέσσερα τραγούδια θα σου πω
Με τη μεταφυσική δεν τα πάω καλά. Ομως πώς αλλιώς να εξηγήσω αυτά που συνέβησαν με τη «Ρόζα». Προς τα τέλη του 1985 ο Αλκαίος μού έστειλε τους στίχους της «Ρόζας». Δύο βδομάδες αργότερα κάθισα στο πιάνο κι...
Τέσσερα τραγούδια θα σου πω

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας