Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Μαινόμενος Ορλάνδος» στη χώρα που αγνοεί το μπαρόκ

Στιγμιότυπο από την παρουσίαση του «Μαινόμενου Ορλάνδου» από τους Μουσικούς της Καμεράτας υπό τον Πέτρου στην Μόσχα

Publicity
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Μαινόμενος Ορλάνδος» στη χώρα που αγνοεί το μπαρόκ

  • A-
  • A+
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Τις προάλλες ακούσαμε στο Μέγαρο Μουσικής τον αριστουργηματικό «Μαινόμενο Ορλάνδο» (1727) του Βιβάλντι (1/12/2019). Το σύνολο Οι Μουσικοί της Καμεράτας - Ορχήστρας των Φίλων της Μουσικής και τους επτά μονωδούς διηύθυνε ο Γιώργος Πέτρου (12/12/2019).

Τραγούδησαν ο Αμερικανός κόντρα τενόρος Νίκολας Ταμάνια (Ορλάνδο), η μεσόφωνος Μαίρη-Ελεν Νέζη (Αλτσίνα), η υψίφωνος Μυρσίνη Μαργαρίτη (Αντζέλικα), η Κροάτισσα μεσόφωνος Σόνια Ρούνιε (Μπρανταμάντε), ο Κορεάτης κόντρα τενόρος Ντέιβιντ Ντονγκ Κιου Λι (Ρουτζέρο), η μεσόφωνος Μαρίτα Παπαρίζου (Μεντόρο) και ο μπασοβαρύτονος Μάριoς Σαραντίδης (Αστόλφο).

Νωρίτερα φέτος, το υπερδραστήριο δίδυμο Καμεράτα (διεθνώς ως «Armonia Atenea») και Πέτρου παρουσίασαν την ίδια όπερα στη Βιέννη (Μάρτιος) και στη Μόσχα (Δεκέμβριος) με διανομές αποκλειστικά από κορυφαίους μπαροκίστες τραγουδιστές όπως ο Κροάτης Μαξ Εμάνουελ Τσέντσιτς (Ορλάνδος), η Ρωσίδα Γιούλια Λέζνεβα (Αντζέλικα), η Ρουμάνα Ροξάνα Ντονόζε (Αλτσίνα), η μεσόφωνος Σόνια Ρούνγιε (Μπρανταμάντε), ο Κορεάτης Ντέιβιντ Ντονγκ Κιου Λι (Ρουτζέρο) κ.ά.

Η μοναδική φορά που είχε παρουσιαστεί ο «Μαινόμενος Ορλάνδος» στην Ελλάδα ήταν στην ΕΛΣ, σε σκηνοθεσία της Μαρίας Γυπαράκη και μουσική διεύθυνση Βασίλη Χριστόπουλου, με αποκλειστικά Ελληνες τραγουδιστές (2002/03).

Για ευνόητους οικονομικούς λόγους, η παρούσα παρουσίαση έγινε συναυλιακά, στερώντας το ακροατήριο από την εκ των ων ουκ άνευ μαγεία της σκηνικής διάστασης που, ειδικά στην όπερα του μπαρόκ, στηρίζει αναντικατάστατα την πρόσληψη μέσω της φαντασμαγορίας και, βέβαια, διευκολύνει την αντίληψη της τυπικά περίπλοκης υπόθεσης. Μοιραία, η τρίωρης διάρκειας παρουσίαση απευθύνθηκε κυρίως στους μετρημένους φανατικούς του μπαρόκ...

Μουσικά η παρουσίαση υπήρξε ασυζητητί ευπρόσδεκτη και γενικώς απολαυστική παρ’ ότι φωνητικά σαφώς κάπως άνιση. Ξεκίνησε με τον περίφημο κύκλο παραλλαγών «La follia» του Βιβάλντι που παίχτηκε ως εισαγωγή με τη δέουσα αιχμηρότητα και ζέση, με μουσική ροή παλλόμενη από ορμή, γεμάτη ερεθιστικές μεταπτώσεις και -όπως πάντα- τελειοθηρικά πλασμένη συνεισφορά από τον εξάρχοντα βιολιστή Σέρτζιου Ναστάσα.

Η διανομή ακολούθησε τις παγιωμένες συμβάσεις της ιστορικής ερμηνευτικής, που κατανέμει τις παρτιτούρες των καστράτων είτε σε γυναίκες είτε σε κόντρα τενόρους, δηλαδή στο σημερινό (συμβιβαστικό) τους αντίστοιχο.

Ετσι τους απαιτητικούς πρωταγωνιστικούς ανδρικούς ρόλους τραγούδησαν οι ακμαίοι Ταμάνια και Λι. Αμφότεροι αξιοποίησαν αφειδώλευτα και με καλή τεχνική τις υγιείς, καλογυμνασμένες φωνές τους (και με ωραίες χαμηλές νότες!), προσφέροντας ερμηνείες στιλιζαρισμένα θεατρικές και εκφραστικά αμφίφυλες, φορτισμένες με πάθος, διαπλασμένες με υψηλή μουσική ευαισθησία και ακρίβεια.

Τον ρόλο της Αλτσίνας απέδωσε ωραία, με μουσικότητα και ευγενές πάθος η έμπειρη Νέζη, χαρίζοντας στον ρόλο της ανδροφάγου μάγισσας το βάρος και την εκφραστική οξύτητα της πικραμένης γυναίκας που αντιλαμβάνεται ότι η ακατανίκητη σαγήνη της στους άνδρες φθίνει... Παρ’ ότι μας ενημέρωσαν ότι ήταν ασθενής, η Μαργαρίτη τραγούδησε τον ρόλο της Αντζέλικα με μοναδική γλυκύτητα και ελαφράδα, δίχως ενοχλητικές εκπτώσεις.

Ως Μπρανταμάντε η Ρούνγιε διέθετε άρτια τεχνική, αβίαστη δεξιοτεχνία, ενδιαφέρον μεταλλικό ηχόχρωμα και το αθλητικό -λέγε μαχητικό/διεκδικητικό!- σφρίγος που απαιτεί ο ρόλος˙ ωστόσο το τραγούδι της ήχησε κάπως τραχύ. Πρωταγωνίστρια ως Ορλάνδος στην παράσταση της ΕΛΣ πριν 16 χρόνια, η μεσόφωνος Παπαρίζου υπήρξε απλώς αξιοπρεπής.

Ο Πέτρου διηύθυνε με το γνωστό ανήμερο σφρίγος, συντηρώντας πάντα ζωντανό τον ωστικό παλμό της μουσικής, ενίοτε «μαστιγώνοντας» την ορχήστρα, υποστηρίζοντας τους τραγουδιστές, φροντίζοντας άγρυπνα κάθε λεπτομέρεια.

Επειδή η Ελλάδα, λόγω της Τουρκοκρατίας, δεν συμμετείχε στο οργασμικό μουσικό γίγνεσθαι της εποχής του μπαρόκ που καθόρισε τη μετέπειτα μουσική ζωή της Δύσης η μεταεπαναστατική μουσική ζωή αναπτύχθηκε σε διαφορετικό έδαφος, δίχως το βάθος αναφορών που διαθέτει η Ευρώπη.

Παρά, λοιπόν, το ιστορικό βάρος του μπαρόκ γενικά στον ευρωπαϊκό πολιτισμό και παρ’ ότι η όπερά του κράτησε ζωντανή την ανάμνηση της (αρχαίας) Ελλάδας στους Ευρωπαίους έως τον 19ο αιώνα, η πρόσληψή του και η παρουσία του στη δική μας μουσική ζωή παραμένουν ισχνές, αποσπασματικές και ανεκσυγχρόνιστες.

Ουδείς εγχώριος θεσμός –ΕΛΣ, ΜΜΑ, Φεστιβάλ Αθηνών- επένδυσε συστηματικά σε αυτό, ενώ, με εξαίρεση την πολύπαθη Καμεράτα, μακρόβια σύνολα ικανά και πρόθυμα να ερμηνεύσουν το σχετικό ορχηστρικό ρεπερτόριο δεν αναδύθηκαν στην Ελλάδα. Συνεπώς ας είμαστε ευγνώμονες: κάθε παρουσίαση όπερας μπαρόκ στην Αθήνα μόνον ως κέρδος μπορεί να λογιστεί!

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η ΚΟΑ παίζει έργα Γιάννη Χρήστου
Η μαζική, θερμή ανταπόκριση των Ελλήνων φιλόμουσων σε συναυλίες με έργα Σκαλκώτα, Χρήστου και Ξενάκη οφείλεται και συντηρείται από ανθεκτικούς μύθους, τροφοδοτούμενους από απλοϊκά, ρηχά εθνοκεντρικά...
Η ΚΟΑ παίζει έργα Γιάννη Χρήστου
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η ΚΟΑ παίζει τη «συμπαντική» 3η Συμφωνία του Μάλερ
Η σχέση της ΚΟΑ με τον Μάλερ ήταν και παραμένει κάπως προβληματική. Τουλάχιστον έτσι έδειξε η ερμηνεία που πρόσφερε υπό τον Ούρος Λάγιοβιτς στην εντυπωσιακά κατάμεστη αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής στις...
Η ΚΟΑ παίζει τη «συμπαντική» 3η Συμφωνία του Μάλερ
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τσαϊκόφσκι με σοβιετικό σφρίγος
Παλιές καλές εποχές θύμισε η εξαιρετική συναυλία που έδωσε η Κρατική Ακαδημαϊκή Συμφωνική Ορχήστρα της Ρωσίας «Γεβγκένι Σβετλάνοφ» υπό τον Ντανιέλ Ράισκιν στην κατάμεστη μεγάλη αίθουσα του Μεγάρου...
Τσαϊκόφσκι με σοβιετικό σφρίγος
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μια δούκισσα στον λάκκο της λαγνείας
Σε πανελλήνια πρώτη παρουσίασε η Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ την όπερα «Πούδρα στο πρόσωπό της» («Powder her face», 1995) του Τόμας Αντες, ιδιοφυούς «κακού παιδιού» της αγγλικής μουσικής των ’90s.
Μια δούκισσα στον λάκκο της λαγνείας
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Πολυμεσική όπερα του μέλλοντος από τον Βαν ντερ Αα
Ενα εξαιρετικά ενδιαφέρον δείγμα του προς τα πού θα μπορούσε να εξελιχθεί το μουσικό θέατρο στο άμεσο μέλλον ήταν η «όπερα-θέατρο» του Ολλανδού Μίσελ Βαν ντερ Αα, «Blank out» («Λησμονιά»), που είδαμε στις...
Πολυμεσική όπερα του μέλλοντος από τον Βαν ντερ Αα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ζερμπίνος και Κολανιάν παίζουν Πιατσόλα
Ξεκινώντας από τον περασμένο Νοέμβρη, ο φετινός κύκλος «Ακορντεόν» του κρατικού Μεγάρου Μουσικής προσφέρει ένα ενδιαφέρον μίνι πανόραμα της παρουσίας του ακορντεόν στη μουσική ζωή της Δύσης.
Ζερμπίνος και Κολανιάν παίζουν Πιατσόλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας