Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πεντακόσια τραγούδια, χιλιάδες συναισθήματα

Γιάννης Σπανός 1934-2019

EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πεντακόσια τραγούδια, χιλιάδες συναισθήματα

  • A-
  • A+
Ευγενικά και μελωδικά κάθισε επί έξι δεκαετίες στο πιάνο του και περιέγραψε με τον πιο τρυφερό τρόπο την απουσία, τη μοναξιά, τη μελαγχολία, τους σφοδρούς έρωτες, όσα μας διέφυγαν αλλά και όσα επιθυμήσαμε βαθιά.

Εγραφε τις μελωδίες που ήθελες να ακούσεις, τα τραγούδια που προκαλούσαν τα πιο βαθιά αισθήματα. Είχε φινέτσα. «Διάβασε» την ποίηση των Καββαδία, Λεοντάρη, Σαχτούρη, Καρυωτάκη, Σκαρίμπα, καλύτερα από εκείνους που βαυκαλίζονταν για τους τίτλους. Ταυτίστηκε με κορυφαίους ερμηνευτές και περιποιήθηκε με απίστευτη αγάπη τους στίχους των κορυφαίων. Αφησε στο ελληνικό τραγούδι το πιο ωραίο του σημάδι.

Τόσο αβίαστα, τόσο ευγενικά, απλά και μελωδικά ο Γιάννης Σπανός κάθισε επί έξι δεκαετίες στο πιάνο του και περιέγραψε για χάρη μας με τον πιο γλαφυρό τρόπο την απουσία, τις μοναξιές μας, τη μελαγχολία, τους σφοδρούς έρωτες, όσα μας διέφυγαν αλλά και όσα επιθυμήσαμε βαθιά. Μας απενοχοποίησε που ταυτιστήκαμε με την υπέροχη ελαφράδα της δεκαετίας του '60, έγινε ο πατριάρχης του Νέου Κύματος, «θυσίασε», όπως έλεγε, την προσωπική ζωή του για χάρη της μουσικής και γέμισε τις ζωές μας με αμέτρητα, μεγάλα, εθιστικά τραγούδια. Σπουδαίος συνθέτης και σπάνιος άνθρωπος (πόσο δύσκολη εξίσωση κι αυτή), ο Γιάννης Σπανός πέθανε χθες σε ηλικία 85 ετών.

Ηταν ένας ανοιχτόκαρδος δημιουργός, που ήθελε οι μελωδίες του να σφυρίζονται, τα τραγούδια του να αποπνέουν ανθρωπιά, η μουσική του να μην καταπίνει τους ποιητές, οι στίχοι να αναπνέουν μαζί με τη μελωδία. Επέμενε πως η εκφραστική λιτότητα μπορεί να περιγράψει τη βαθιά ευαισθησία, βαριόταν τη σοβαροφάνεια και θεωρούσε πιο προσωπικό του τραγούδι τις «Τυχαίες συναντήσεις» με την Τάνια Τσανακλίδου, που, όπως λέει ο Μάνος Ελευθερίου στους στίχους, «με εκείνα μοιάζεις που αναιρώ/ κι εσύ ποτέ δε θα γνωρίσεις /γιατί σκοτώνουν τον καιρό/πάντα οι τυχαίες συναντήσεις. Γι’ αυτό και ψάχνω να σε βρω/ εκεί που δε θα με ζητήσεις».

Με τη Βίκυ Μοσχολιού στο στούντιο

Μικρότερο παιδί μιας οικογένειας από το Κιάτο, ο Γιάννης Σπανός γεννήθηκε το 1934 και από πιτσιρίκι έδειξε πως τίποτα, ούτε καν οι πατρικές φιλοδοξίες δεν μπορούσαν να τον αποτρέψουν από τη μουσική. Λάτρευε το πιάνο και την κλασική μουσική, σπούδασε στο Ελληνικό Ωδείο Κορίνθου και, κοντά στα 20, αναζήτησε την τύχη του στη Γαλλία. «Αγόραζα συνέχεια παρτιτούρες και έπαιζα μετά μανίας κονσέρτα του Τσαϊκόφσκι. Κόντεψα να πάθω αγκύλωση σε νεαρή ηλικία, αφού έπαιζα δύσκολα πράγματα και τα χέρια μου δεν είχαν ωριμάσει. Δεν ήμουν παιδί-θαύμα, σαν τον Σγούρο, που έπαιζε καταπληκτικά από 5 ετών. Σύντομα είπα να περιοριστώ σε αυτά που μπορώ να κάνω κι έτσι στράφηκα στο τραγούδι», είπε πριν από χρόνια στη Lifo, όταν διηγήθηκε τη ζωή του.

Η περίοδος στο Παρίσι άφησε ανεξίτηλη σφραγίδα στην αισθητική, τη μουσική, τον τρόπο που όλο αυτό το υλικό που στριμωχνόταν στη νεανική του ορμή, βρήκε τρόπο να εκφραστεί. Οι παρέες με τον Κώστα Γαβρά και τον Σερζ Γκενσμπούργκ, οι συναναστροφές με τον Μισέλ Πικολί και τη Φρανσουάζ Σαγκάν, τα τραγούδια που ηχογράφησε με την Ζιλιέτ Γκρεκό, το πρώτο του κομμάτι με τίτλο «Sidonie» που ερμήνευσε σε ένα μικρό δισκάκι η Μπριζίτ Μπαρντό το 1960, αν και, όπως αποκάλυψε χρόνια αργότερα, δεν τη συνάντησε ποτέ (μάλιστα εκείνη την εποχή υπέγραφε με το ψευδώνυμο Κυριάκος). Η γνωριμία του με τον Αλέκο Πατσιφά τον έφερε στη Lyra κι έτσι πρώτο του LP οι «Αποδημίες» με την Καίτη Χωματά ήρθε το 1965, ενώ την ίδια χρονιά ένα μικρό δισκάκι μιλούσε για «Μια αγάπη για το καλοκαίρι». Δύο χρόνια μετά, ήρθε η πρώτη «Ανθολογία».

Το 1975 ο Σπανός επέστρεψε οριστικά στην Ελλάδα, αναζητώντας τη δική του θέση σε μια μουσική πραγματικότητα που μεσουρανούσαν οι Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Ξαρχάκος. «Εκείνη την περίοδο, όλοι οι άλλοι έγραφαν πολιτικό τραγούδι. Οι μόνοι που δικαιούνται να λένε ότι γράψανε πολιτικό τραγούδι, όμως, είναι ο Λοΐζος, ο Μαρκόπουλος και ο Θεοδωράκης βέβαια. Ηταν πηγαία τα πολιτικά τραγούδια αυτών των ανθρώπων, δεν θα μπορούσα εγώ να μπω σε όλο αυτό. Θα έμπαινα σε χωράφια άγνωστα», παραδεχόταν. Πράγματι δεν θέλησε να ανέβει στο όχημα του πολιτικού τραγουδιού. Αφοσιώθηκε στην ατμόσφαιρα των μπουάτ και στο λαϊκό τραγούδι, χαρίζοντας στους κορυφαίους ερμηνευτές το ένα διαμάντι μετά το άλλο.

Το «Σαν με κοιτάς», η τρυφερή «Οδός Αριστοτέλους», τα «Βροχή και σήμερα», «Σπασμένο καράβι» (σε ποίηση Γ. Σκαρίμπα), «Κυριακές στην Κατερίνη», «Με πνίγει τούτη η σιωπή», που σφράγισε η Μαρινέλλα με τη φωνή της, το «Θα με θυμηθείς», το «Είπα να φύγω» και «Φταίμε κι οι δύο», που έγιναν από τα τραγούδια-σημαίες του Γιάννη Πάριου, το «Μια φορά θυμάμαι μ' αγαπούσες», που τόσο υπέροχα πήρε πάνω της η Αρλέττα, η «Αγάπη δίκοπη» που ο Δημήτρης Μητροπάνος τραγούδησε το 1993 (μετά την πρώτη εκτέλεση της Πρωτοψάλτη), τα «Πες πως μ' αντάμωσες» και «Ο τρελός» από τη συνάντησή του με τον Σταμάτη Κόκοτα, το «Ανθρωποι μονάχοι» και η «Μαρκίζα» από την επική του συνεργασία με την κορυφαία Βίκυ Μοσχολιού σε εκείνον τον σπουδαίο δίσκο του 1977, το «Αν μ' αγαπάς» που χάρισε στην Τάνια Τσανακλίδου, το «Αν ήξερες τις νύχτες μου», «Κι ήταν πάντα η νύχτα», «Πώς γίνανε τα λόγια μας» από τη μαγική «Εξοδο Κινδύνου» του 1984, αλλά και η συνεργασία του με την Ελένη Δήμου στον δίσκο «Προσωπικά» (1988), που ξεπέρασε τις 100.000 αντίτυπα κι έγινε ο πιο επιτυχημένος του δίσκος.

Δεν χωράει η ζωή, το ταλέντο, η ευγένεια και η αθόρυβη μεγαλειώδης προσφορά του Γιάννη Σπανού σε τόσο λίγες λέξεις. Οι αριθμοί λένε πως μέχρι χθες που μας άφησε -έπειτα από μια σύντομη περιπέτεια υγείας-, είχε βάλει τη μουσική του υπογραφή σε 525 τραγούδια. Αλλά τι να προσθέσουν οι αριθμοί σε τόσες χιλιάδες αναμνήσεις και συναισθήματα που νιώσαμε;

* Η κηδεία του Γιάννη Σπανού θα γίνει το Σάββατο 2 Νοεμβρίου στην ιδιαίτερη πατρίδα του, το Κιάτο, στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Η σορός θα εκτεθεί σε προσκύνημα στις 13.00 και η εξόδιος ακολουθία θα γίνει στις 14.00.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η γιατρός του «Μεγάλου Ερωτικού»
Ενα 21χρονο κορίτσι με βελούδινη φωνή και λαμπερό χαμόγελο, που αριστεύει στην Ιατρική Σχολή Αθηνών αλλά βάζει πάνω απ' όλα τη μουσική, κάνει τώρα πραγματικότητα το μεγάλο της όνειρο, να ερμηνεύσει το...
Η γιατρός του «Μεγάλου Ερωτικού»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η σκοτεινή κι ευαίσθητη φωνή των Cranberries
Εύθραυστη, σκοτεινή, ασταθής, βασανισμένη από τη μάχη με τους προσωπικούς της δαίμονες αλλά προικισμένη με σπάνια φωνητικά χαρίσματα, η τραγουδίστρια των Cranberries, Ντολόρες Ο’ Ριόρνταν, πέθανε χθες σε...
Η σκοτεινή κι ευαίσθητη φωνή των Cranberries
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Και τώρα οι τρεις τους!
Μαρινέλλα - Βιτάλη - Γλυκερία. Οι κορυφαίες τραγουδίστριες συναντιούνται πρώτη φορά επί σκηνής. Τρεις μεγάλες φωνές ενώνουν πρώτη φορά τις δυνάμεις τους για μια περιοδεία σε όλη την Ελλάδα, αποδεικνύοντας ότι...
Και τώρα οι τρεις τους!
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Θέλω να μοιραστώ την αλήθεια μου»
Πιο ώριμη από ποτέ, η εξαιρετική ερμηνεύτρια νιώθει έτοιμη να πειραματιστεί και να αποκαλύψει την πιο προσωπική και άγνωστη πλευρά της στην παράσταση «Τα τραγούδια που λες»
«Θέλω να μοιραστώ την αλήθεια μου»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ρεβεγιόν με τη Μαρινέλλα
Η σπουδαία τραγουδίστρια μας προσκαλεί να αλλάξουμε τη χρονιά μαζί της στη στοά του City Link και να απολαύσουμε ένα υπερθέαμα χολιγουντιανό αλλά και λαϊκό, που έχει την υπογραφή του Σταμάτη Φασουλή. Από την...
Ρεβεγιόν με τη Μαρινέλλα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
O Mόουζ της τζαζ
Από τα πρώιμα χρόνια του, τότε που τζάμαρε και πειραματιζόταν πλάι στον Σταν Γκετς, μέχρι τις πιο πρόσφατες υπέροχες βραδιές που χάριζε στο λονδρέζικο κοινό του Pizza Express Jazz Club, ο Μόουζ Αλισον ήταν...
O Mόουζ της τζαζ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας