Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο σύγχρονος χορός συνάντησε τον πεντοζάλη
©Yannis Bournias
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο σύγχρονος χορός συνάντησε τον πεντοζάλη

  • A-
  • A+
Τεράστια επιτυχία του Ράσελ Μάλιφαντ, του χορογράφου της Σιλβί Γκιλέμ, που ύστερα από πρόταση της δικής μας Γεωργίας Ηλιοπούλου, εμπνεύστηκε από τους παραδοσιακούς μας χορούς πάνω σε πρωτότυπη μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου. Το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου γέμισε το Σάββατο και τον αποθέωσε.

Ηταν τελικά μια βραδιά στην Επίδαυρο, εκτός Φεστιβάλ, μία εβδομάδα μετά την επίσημη λήξη του, που εκτυλίχθηκε με λαμπρότητα από τα παλιά. Καλλιτεχνική, κοσμική, εμπορική. Με το θέατρο τίγκα από ένα κοινό ίσως λίγο πιο αστικό και κομψό από τα συνηθισμένα - ανάμεσά του ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, η Μαριάννα Βαρδινογιάννη και η βασιλική οικογένεια της Ολλανδίας.

Το περίμενε κανείς; Φαίνονταν όλα πολύ ιντελεκτουέλ, πολύ ειδικά, πολύ προωθημένα και μοντέρνα για τέτοια μαζική συμμετοχή. Και συγχρόνως επικίνδυνα, στην κόψη του ξυραφιού. Γιατί τα «στερεότυπα», οι σταρ, δηλαδή, ιδίως όταν είναι πολλοί μαζεμένοι σε μια δουλειά, δεν αποτελούν απαραίτητα εγγύηση, μπορεί κάλλιστα να οδηγήσουν σε καταστροφή, πέφτοντας ο ένας πάνω στον άλλο. Κι εδώ, σ’ αυτή την τόσο συζητημένη και αναμενόμενη παράσταση του Σαββάτου, το «The Thread» (Tο νήμα), μόνο σταρ και μύθους συναντούσες.

Η παράσταση χορού «The Thread» στην Επίδαυρο

Τον Βρετανό Ράσελ Μάλιφαντ, «αγαπημένο χορογράφο της Σιλβί Γκιλέμ», έναν από τους κορυφαίους του σύγχρονου χορού, με δύο Ολίβιε, αλλά και με πολλούς φαν στη χώρα μας, την οποία δεν έχει επισκεφτεί και λίγες φορές με τη δουλειά του. Τον δικό μας συνθέτη Βαγγέλη Παπαθανασίου, με το ένα Οσκαρ και τις πάμπολλες άλλες σπουδαίες κινηματογραφικές μουσικές, που όσο περισσότερο απόμακρος γίνεται τόσο οι δικοί του πιστοί συσπειρώνονται γύρω του με κάθε ευκαιρία - θυμηθείτε τον χαμό που προκάλεσε το 2001 η «Μυθωδία» του στους Στύλους του Ολυμπίου Διός με την υπογραφή της NASA. Την ενδυματολόγο Μαίρη Κατράντζου, που κάνει μια εκπληκτική, πολυβραβευμένη καριέρα στη μόδα αλλά και τις παραστατικές τέχνες, με ορμητήριο το Λονδίνο. Τον μάγο των φωτισμών Μάικλ Χαλς. Και, τέλος, τους παραδοσιακούς μας χορούς, τσάμικα, συρτούς, ποντιακούς, νησιώτικους, κρητικούς, ζωναράδικους... Ιδίως αυτούς.

Τους πήρε ο Μάλιφαντ, είχαμε μάθει έκπληκτοι από καιρό, αφού το «The Thread» ξεκίνησε από το Sadler's Wells του Λονδίνου - να ένα ακόμα στερεότυπο, η Μέκκα του σύγχρονου χορού, ας πούμε. Τον έπεισε η Γεωργία Ηλιοπούλου, ιδρύτρια και ψυχή της εταιρείας παραγωγής «Λάβρυς», που είχε τη φιλόδοξη ιδέα του θεάματος. Κι αυτός έσκυψε πάνω τους. Τους μελέτησε σοβαρά - ατέλειωτος ο κατάλογος των χορών, που αναφέρονται στο πρόγραμμα, από την Καππαδοκία και τη Ρωμυλία μέχρι τη Νάξο και την Κύθνο. Και κατέληξε σε μια νέα χορευτική γλώσσα, που κρατούσε και ανέμιζε μαντίλια, έβαζε το χέρι στη μέση, φορούσε στιβάνια και χτυπούσε λεβέντικα τα πόδια στο έδαφος.

Μα γίνονται αυτά τα πράγματα; Εχει ανάγκη ο σύγχρονος χορός από το φολκλόρ; Εχει και παραέχει, το ξέρουμε χρόνια τώρα, τόσοι μεγάλοι χορογράφοι, μέσα και ο Μάλιφαντ, τόσες εθνικές σχολές (οι απίστευτοι Ισραηλινοί, ας πούμε) έχουν εμπνευστεί από παλιές χορευτικές τεχνικές, δικές τους και ξένες. Αλλά τις έχουν χωνέψει απόλυτα, τις έχουν εξαφανίσει σχεδόν μέσα στο σύγχρονο, παμφάγο χορευτικό ιδίωμα. Ενώ ο Μάλιφαντ -διαβάζαμε- χρησιμοποιεί πολλές φορές αυτούσιες τις παραδοσιακές μας χορογραφίες! Ενώ ο Μάλιφαντ -βλέπαμε στις φωτογραφίες- έχει έναν πεντοζάλη, μα έναν πεντοζάλη, που θα τον ζήλευαν και τα κρητικά πανηγύρια.

Και όντως στον πεντοζάλη του έπεσε η Επίδαυρος από το ρυθμικό χειροκρότημα και η εθνική περηφάνια φούντωσε και κόρωσε - μέχρι και ο μάγος Μάικλ Χαλς έκανε μια μικρή παραχώρηση και φώτισε εκθαμβωτικά σχεδόν όλη την ορχήστρα, που συνήθως ήταν βυθισμένη στο γνωστό του, τόσο εύγλωττο και πρωταγωνιστικό «σκοτάδι». Μέχρις εκεί. Αλλη «παραχώρηση» και χάρη ο μέγας και σοβαρός καλλιτέχνης Μάλιφαντ δεν μας έκανε. Ευτυχώς. Δεν είναι για φολκλόρ πανηγύρια η Επίδαυρος (όσο κι αν τα τελευταία χρόνια κάτι τέτοιες προσπαθειούλες έγιναν) ούτε το δικό του χορευτικό όραμα μπορεί να κάνει πίσω και να παραδώσει τα όπλα, όσο γοητευτικοί κι αν είναι οι χοροί μας.

Το «The Thread», τιμώντας τον τίτλο του, έγινε ένας μίτος ανάμεσα στο χθες και το σήμερα. Ενας μίτος υποβλητικός, τελετουργικός, υπερκόσμιος και φασματικός (βοηθούσε και η μουσική του Παπαθανασίου), που με αυστηρή ισορροπία και σοφή σκηνοθεσία, έδινε τελικά την αίσθηση ενός όλου, κι ας αποτελούνταν από πολλά αυτόνομα κομμάτια. Ελιωναν, όμως, το ένα μέσα στο άλλο. Η παράδοση συναντούσε τη σύγχρονη τέχνη, απαλά και σε κλάσματα δευτερολέπτου.

Εκεί που η μουσική αγρίευε, εκεί που οι κινήσεις των θαυμάσιων δεκαοχτώ Ελλήνων χορευτριών και χορευτών (μερικοί από τους παραδοσιακούς χορούς, οι περισσότεροι από τον σύγχρονο) απέδιδαν σπουδαία κομμάτια ανθολογίας του γνωστού μοντέρνου ιδιώματος του Μάλιφαντ και ο σύγχρονος χορός έπαιρνε το πάνω χέρι, εκεί που ακόμα και οι υπέροχες, πλισέ, μυκηναϊκές φούστες της Κατράντζου έδιναν σεμνά τη θέση τους στις μαύρες φόρμες του σύγχρονου χορού και εσύ παραδινόσουν στη δύναμή του, ερχόταν μια απαλή νότα ή μια λύρα, ερχόταν ένα ομαδικό γυναικείο λίκνισμα ή ένας αυστηρός, λεβέντικος αντρικός κύκλος. Εισέβαλαν σχεδόν αόρατοι στην ορχήστρα, από τα πίσω, από τα πλάγια, και η συνάντηση Ελλάδας και σύγχρονης τέχνης συνέχιζε επί μία ώρα και δεκαπέντε λεπτά να υφαίνεται μπροστά στα μάτια σου. Να γοητεύει, να πείθει, να ενθουσιάζει.

To «Τhe Thread» θα παρουσιαστεί και στο Μέγαρο Μουσικής τον Νοέμβριο (21-24). Μην το χάσετε. Kαι στο μεταξύ ο Ράσελ Μάλιφαντ θα δείξει τον Οκτώβριο στο Sadler's Wells το νέο του έργο, «Silent Lines». Να ελπίζουμε ότι τώρα που συγγενέψαμε και καλλιτεχνικά (διότι είναι παντρεμένος με την ελληνικής καταγωγής χορεύτρια Ντάνα Φούρα), θα το δούμε κι αυτό κάποια στιγμή;

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ο Μάλιφαντ χορογραφεί πεντοζάλη
Το νήμα που ενώνει τους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς με τη σύγχρονη κίνηση αναζήτησαν στη συνεργασία τους ο Βρετανός χορογράφος με τον κορυφαίο συνθέτη Βαγγέλη Παπαθανασίου και τη σχεδιάστρια μόδας Μαίρη...
Ο Μάλιφαντ χορογραφεί πεντοζάλη
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Ο Παπαϊωάννου καθήλωσε την Αβινιόν»
Θριαμβευτική ήταν η πρώτη συμμετοχή του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο περίφημο Φεστιβάλ της Αβινιόν, στον νότο της Γαλλίας. Η νέα του δημιουργία, «Ο Μεγάλος Δαμαστής» (The Great Tamer), που έκανε την παγκόσμια...
«Ο Παπαϊωάννου καθήλωσε την Αβινιόν»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κινέζοι μοναχοί-πολεμιστές χορεύουν με πνεύμα
Το «Sutra», ανανεωμένο, ξαναδουλεμένο, πιο πυκνό, μόλις μία ώρα διάρκεια, και με τον ίδιο τον 43χρονο Τσερκάουι να ανεβαίνει ξανά στη σκηνή για να χορέψει, παρουσιάζεται σήμερα και αύριο στις 9 μ.μ., στο...
Κινέζοι μοναχοί-πολεμιστές χορεύουν με πνεύμα
ΘΕΑΤΡΟ
Πρώτα Μπρουκ, μετά Επίδαυρος
Πάντα περιζήτητη η Κάθριν Χάντερ, η σπουδαία ηθοποιός με τις ελληνικές ρίζες (το γένος Χατζηπατέρα) που κάνει μεγάλη καριέρα στο βρετανικό (κυρίως) θέατρο, αλλά και σινεμά, αυτό το καλοκαίρι δεν θα παίξει μόνο...
Πρώτα Μπρουκ, μετά Επίδαυρος
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Νέοι χορευτές στην εκτίναξη
Η Βίκυ Μαραγκοπούλου, διευθύντρια της ΚΣΟΤ, είναι περήφανη για τη δουλειά που γίνεται στο μοναδικό κρατικό σχολείο σύγχρονου χορού της χώρας. Μας μιλά για την παράσταση «Growing!» με χορογραφίες καταξιωμένων...
Νέοι χορευτές στην εκτίναξη
ΘΕΑΤΡΟ
Η μοίρα, ο Οιδίποδας και οι υπέρτιτλοι
Να που καμιά φορά μια τυχαία τεχνική βλάβη μπορεί να βγάλει μέσα από την Επίδαυρο τον κακό εαυτό, με τις κραυγές και τα γιούχα από το κοίλον, που θα θέλαμε να μην ξαναζήσουμε πια ποτέ.
Η μοίρα, ο Οιδίποδας και οι υπέρτιτλοι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας