Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πολιτιστική διπλωματία με ελάχιστη μουσική ουσία

Ο Ρικάρντο Μούτι διευθύνει την «Ενάτη Συμφωνία» του Μπετόβεν στο Ηρώδειο

Τάσος Θωμόγλου 
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πολιτιστική διπλωματία με ελάχιστη μουσική ουσία

  • A-
  • A+

Απογοητευτικά αδιάφορη ήταν η συναυλία κατά την οποία ο Ρικάρντο Μούτι διηύθυνε στο Ηρώδειο τη «Συμφωνία αρ. 9» του Μπετόβεν (9/7/2019). Η εκδήλωση έφερε τον υπότιτλο «Οι δρόμοι της φιλίας».

Ηταν εντεταγμένη στο πρόγραμμα «Tempo Forte Italia – Ελλάδα 2019», μια πρωτοβουλία της Πρεσβείας της Ιταλίας στην Ελλάδα από κοινού με φορείς, ιδρύματα, καλλιτέχνες και φίλους του πολιτισμού, Ελληνες και Ιταλούς, με σκοπό τη μεταφορά «περισσότερης Ιταλίας στην Ελλάδα και περισσότερης Ελλάδας στην Ιταλία».

Συμμετείχαν η Ορχήστρα Νέων Λουίτζι Κερουμπίνι του Φεστιβάλ της Ραβένας, Ελληνες μουσικοί από τις Κρατικές Ορχήστρες Αθηνών και Θεσσαλονίκης, την Ελληνική Συμφωνική Ορχήστρα Νέων, την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, τη Φιλαρμονική και τη Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, καθώς επίσης χορωδοί από τη Χορωδία του Δήμου Αθηναίων, τη Χορωδία της ΕΡΤ και την ιταλική Χορωδία Κοστάντσο Πόρτα.

Ανάμεσα στους μουσικούς διακρίναμε ουκ ολίγους μουσικούς εγχόρδων και εκλεκτούς σολίστες πνευστών της ΚΟΑ, της ΚΟΘ, της ΟΠΑΝΔΑ και της ΕΣΟΕΡΤ. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το κοίλο του ρωμαϊκού ωδείου ήταν κατάμεστο από ποικίλο κοινό Ελλήνων και ξένων που συνέρρευσαν για να ακούσουν –και να δουν- τον διάσημο Ιταλό αρχιμουσικό. Ομως, το γεγονός ότι χειροκροτούσαν κυριολεκτικά στα πιο απρόσμενα σημεία, έδειξε ότι επρόκειτο για κοινό που, προφανώς, δεν γνώριζε την «Ενάτη» του Μπετόβεν και ήταν μάλλον άσχετο με τον χώρο της κλασικής μουσικής…

Ο Μούτι ξεκίνησε τη συναυλία ανακρούοντας τους Εθνικούς Υμνους της Ελλάδας και της Ιταλίας και συνέχισε με τη διάσημη μπετοβενική Συμφωνία. Επικεφαλής ενός τεράστιου, ετερόκλητου συμφωνικού συνόλου μουσικών, αποτελούμενου κυρίως από νέους αλλά και επαγγελματίες μουσικούς με φανερά διαφορετική έκταση και βάθος εμπειρίας, ο βετεράνος Ιταλός αρχιμουσικός άντλησε ένα αποτέλεσμα αναμενόμενα μέτριο προς αδιάφορο. Με εξαίρεση τα καταληκτικά μέτρα του εναρκτήριου και του τελευταίου μέρους της Συμφωνίας, η διεύθυνσή του ήταν αδιαπραγμάτευτα –προφανώς και αναπόδραστα- εκ του ασφαλούς: αργή, απονευρωμένη, σχολαστική, με φανερή έγνοια να μην εκθέσει τους μουσικούς δοκιμάζοντάς τους με πιο γοργές ταχύτητες ή απότομες εναλλαγές.

Κατά συνέπεια από τα δύο κρίσιμα πρώτα μέρη, το εναρκτήριο Allegro ma non troppo και το Molto vivace, έλειπαν τα στοιχεία του ανήμερα πιεστικού ωστικού ειρμού, της αγωνιώδους εγρήγορσης και της καταδιωκτικής δαιμονικής έντασης αντίστοιχα. Στοιχεία δίχως την επαρκή απόδοση των οποίων το δεύτερο μισό της «Ενάτης» αποβαίνει άνευ νοήματος…

Μοναδική εναλλαγή στη διεύθυνση υπήρξε η προφανώς προμελετημένη αύξηση εντάσεων στα καταληκτικά μέτρα κάθε μέρους, τυπική κίνηση εντυπωσιασμού για να κερδηθούν εντυπώσεις την τελευταία στιγμή. Ομοίως εκ του ασφαλούς δόθηκε το τελευταίο μέρος με τη συμμετοχή της χορωδίας και των μονωδών στην «Ωδή στη χαρά» του Σίλερ: με έμφαση στο μέτρημα, με σταθερή ταχύτητα, δηλαδή ούτε πολύ γρήγορα, ούτε πολύ αργά, γεγονός που άμβλυνε την έκφραση καθιστώντας δραματουργικά μάλλον αδιάφορο το πέρασμα από τη μία παράγραφο στην άλλη.

Αξιοπρεπές ήταν το κουαρτέτο των μονωδών που αποτελούνταν από τη Ρωσοκαζακστανή –νυν ιταλικής υπηκοότητας- υψίφωνο Μαρία Μούντριακ, τη Ρωσίδα μεσόφωνο Αναστασία Μπολντίρεβα, τον Ιταλό τενόρο Λουτσιάνο Γκάντσι και τον Ρώσο βαθύφωνο Εβγένι Σταβίνσκι. Με φωνές γενικώς λαμπερές, καλά εστιασμένες και, κυρίως, ισοδύναμης έντασης –μείζον θέμα στο κουαρτέτο της «Ενάτης»- τραγούδησαν τις κομβικές παραγράφους τους αξιοπρεπώς, δίχως να καλύπτονται από την τεράστια χορωδία αλλά και δίχως ιδιαίτερα επεξεργασμένη εκφραστικότητα.

Ολοκληρώνοντας τη συναυλία και αφού δέχτηκε επί πολλή ώρα το ασταμάτητο χειροκρότημα του ακροατηρίου, ο 77χρονος Μούτι έβγαλε έναν σύντομο λόγο ευχαριστώντας το κοινό, εξαίροντας το σκεπτικό και τη διοργάνωση της συναυλίας για να καταλήξει μιλώντας για την κακή χρήση της μουσικής από τα φασιστικά καθεστώτα και να υπογραμμίσει με δημαγωγικό στόμφο ότι «Η Ευρώπη δίχως την Ελλάδα και την Ιταλία είναι ένα τίποτα». Μια συναυλία πολιτιστικής διπλωματίας με ελάχιστη μουσική ουσία (αλήθεια, πότε ακούσαμε κανονικά «Ενάτη» του Μπετόβεν για τελευταία φορά στην Αθήνα;) από την οποία δεν θα έχουμε τίποτε να θυμόμαστε…

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ο Γιώργος Πέτρου δίνει νέα πνοή
Υστερα από ένα τετράμηνο υποχρεωτικής μουσικής νηστείας λόγω κορονοϊού, στις 17/7/2020 παρακολουθήσαμε ζωντανά στο Ηρώδειο, στο πλαίσιο του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών, την πρώτη συναυλία συμφωνικής μουσικής.
Ο Γιώργος Πέτρου δίνει νέα πνοή
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αριες και ντουέτα στο Ηρώδειο
Δύο Γκαλά Οπερας θα παρουσιάσει η Εθνική Λυρική Σκηνή στο Ηρώδειο (στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών) στις 26 και 28 Ιουλίου και η προπώληση των εισιτηρίων ξεκίνησε ήδη.
Αριες και ντουέτα στο Ηρώδειο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αρχιμουσικός με τελειοθηρικό οίστρο
Λόγω του ιταλικού του ονόματος ηχεί παράδοξο που ο σερ Τζον Μπαρμπιρόλι (1899-1970) θεωρείται ένας από τους αντιπροσωπευτικά Βρετανούς αρχιμουσικούς. Ομως στο πολυεθνικό αξιακό σύστημα της διεθνούς μουσικής...
Αρχιμουσικός με τελειοθηρικό οίστρο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η Ακαδημία του Αγίου Μαρτίνου των Αγρών συμπράττει με τον Φασίλ Σάι
Μοναδικά απολαυστική ήταν η συναυλία που έδωσαν στο κατάμεστο Μέγαρο Μουσικής τα έγχορδα της Ακαδημίας του Αγίου Μαρτίνου των Αγρών, στο πλαίσιο τρέχουσας ευρωπαϊκής περιοδείας σε Γερμανία, Ολλανδία, Ελλάδα,...
Η Ακαδημία του Αγίου Μαρτίνου των Αγρών συμπράττει με τον Φασίλ Σάι
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αποκαλόκαιρο στο πάρκο μετά μουσικής
Φέτος τον Σεπτέμβριο το ΚΠΙΣΝ γιόρτασε τη συμπλήρωση τριετίας προσφέροντας, μεταξύ πολλών άλλων, έναν πλούσιο κύκλο δωρεάν μουσικών εκδηλώσεων υπό τον τίτλο Parklife, που δόθηκαν με μικροφωνική ενίσχυση, κάτω...
Αποκαλόκαιρο στο πάρκο μετά μουσικής

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας