Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αναγεννημένοι «Τετρακτύς»

Το κουαρτέτο «Τετρακτύς» (Photo: Άγγελος Χριστοφιλόπουλος)

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αναγεννημένοι «Τετρακτύς»

  • A-
  • A+

Εχουμε επανειλημμένα επισημάνει ότι η εγχώρια μουσική ζωή αδυνατεί να στηρίξει τη συνεχή λειτουργία έστω ενός σταθερής σύνθεσης κουαρτέτου εγχόρδων. Πού οφείλεται αυτό; Σίγουρα έχει να κάνει με το γενικό επίπεδο μουσικής καλλιέργειας του ελληνικού φιλόμουσου κοινού, με την ανέκαθεν ατροφική παρουσία στη μουσική μας δίαιτα της μουσικής δωματίου για μικρά σύνολα (εξαιρώ τα στενά προσωποκεντρικά ρεσιτάλ πιάνου), το πάγιο πρόβλημα λελογισμένης διάθεσης (αλλά όχι ύπαρξης) κατάλληλων χώρων, το βάθος, την έκταση και το ειδικό βάρος επένδυσης από μέρους των ίδιων των μουσικών που προϋποθέτει η λειτουργία και η διαμόρφωση ταυτότητας ενός μικρού συνόλου μουσικής δωματίου…

Σίγουρα σ’ αυτά πρέπει να προστεθούν και τα απολύτως υπαρκτά προβλήματα επιβίωσης των μουσικών. Την τελευταία εικοσαετία έχουμε δει και έχουμε ακούσει αρκετά εγχώριας σύνθεσης κουαρτέτα εγχόρδων, κανένα όμως δεν διατήρησε επί μακρόν μόνιμη, τακτική παρουσία με την έννοια ότι κατόρθωσε να προσφέρει ετήσια προγράμματα συναυλιών.

Ενα τέτοιο κουαρτέτο ήταν και το πολυεθνικής σύνθεσης «Τετρακτύς» που ιδρύθηκε το 2008. Αφήνοντας εξ αρχής δυνατό αποτύπωμα στην εγχώρια μουσική ζωή, κατά την καλλιτεχνική περίοδο 2011/12 επιλέχθηκε για τον κύκλο συναυλιών Rising Stars / ECHO και αφού διέγραψε για αρκετά χρόνια μια διεθνή πορεία, προσκαλούμενο σε πολλά σημαντικά μουσικά κέντρα, αραίωσε τις εμφανίσεις του. Πρόσφατα στο πλαίσιο του «Summer Nostos Festival», που διοργανώνεται κάθε Ιούνιο από το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος στο ΚΠΙΣΝ, οι «Τετρακτύς» επανεμφανίστηκαν επί ελληνικού εδάφους (25/6/2019). Ωστόσο η σύνθεσή τους ήταν κατά 50% αλλαγμένη: ως βιολιστές παραμένουν οι αδελφοί Γιώργος και Κώστας Παναγιωτίδης, ενώ τη θέση του Τούρκου Αλί Μπαζεγκμέζλερ πήρε η Γιαπωνέζα σολίστ της βιόλας Μεγκούμι Κασακάουα και του Δημήτρη Τραυλού ο τσελίστας Αλέξανδρος Μποτίνης.

Το πρόγραμμα της βραδιάς στην αίθουσα της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ, στο ΚΠΙΣΝ, ξεκίνησε με το «Κουαρτέτο αρ.1» του Μπετόβεν. Σίγουρα οι Βιεννέζοι κλασικοί με τις δεδομένες στιλιστικές τους προδιαγραφές δομής και έκφρασης δεν ήταν ποτέ το δυνατό χαρτί των «Τετρακτύς», ωστόσο αυτή τη φορά η εκτέλεση διέθετε τα περισσότερα από τα ζητούμενα: ακρίβεια, ευγένεια έκφρασης, προσεκτική άρθρωση της μορφολογίας, ζυγιασμένες στίξεις και αβίαστος ωστικός παλμός (συνεπώς και ορθολογικά οργανωμένο συντακτικό), ισορροπημένες δυναμικές, ωραίες σολιστικές παραγράφους από το κάπως στριγκό Α΄ βιολί και το ορθοτονικά αψεγάδιαστο τσέλο.

Ακολούθησε το «Κουαρτέτο εγχόρδων αρ.3» (1983) του, γερμανικής καταγωγής, Σοβιετικού συνθέτη Αλφρεντ Σνίτκε, έργο αντιπροσωπευτικά μεταμοντέρνας γραφής στο οποίο οι σύνθετες μουσικές και πνευματικές καταβολές του συνθέτη εκφράζονται συγκεφαλαιωτικά συνδυάζοντας εντός εισαγωγικών στοιχεία κλασικής μορφής και τολμηρού πολυστιλισμού. Πρόκειται για μουσική έντονα σκηνοθετημένης θεατρικότητας η οποία επιστρατεύει αυθεντικά παραθέματα κλασικών έργων, αποδομημένες μνήμες/σπαράγματα τονικής αρμονίας και ρομαντικής έκφρασης, απρόσμενες, συνεχείς, βίαιες μεταπτώσεις, σκηνοθετημένα διακοπτόμενη ροή και αποσύνθεση/καταστροφή του μουσικού ειρμού. Η εκφραστικά αλλά και τεχνικά απαιτητική γραφή του αποτέλεσε άγρια πρόκληση στην οποία οι τέσσερις μουσικοί ανταποκρίθηκαν με αφιέρωση, οίστρο και (δεξιο)τεχνική δεινότητα κρατώντας το ακροατήριο σε συνεχή εγρήγορση.

Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με το «Τριπλό κουαρτέτο» (1998) του Αμερικανού Στιβ Ράιχ, ένα από τα αριστουργήματα του μινιμαλισμού. Το έργο γράφτηκε κατά παραγγελία του κουαρτέτου «Κρόνος» το 1998 και πρωτοπαρουσιάστηκε το 1999. Σύμφωνα με την προδιαγραφή του συνθέτη, η παρουσίασή του μπορεί να γίνει είτε από τρία κουαρτέτα εγχόρδων, είτε από ένα κουαρτέτο το οποίο παίζει ζωντανά σε συγχρονισμό με ακρόαση προηχογράφησης της μουσικής των κουαρτέτων «2» και «3». Στο ΚΠΙΣΝ ακούστηκε η δεύτερη εκδοχή.

Πρόκειται για μουσική αυστηρά αφαιρετική -παρότι, σποραδικά, χρωματίζεται από μπαρτοκικά ακούσματα και μνήμες εβραϊκού κλέτσμερ- στην οποία κυριαρχεί ως αυτοσκοπός το ηδονικό, εγκεφαλικό παιχνίδισμα της αθροιστικής ρυθμικής συνθετότητας που προκύπτει από την ανάδραση ζωντανού και προηχογραφημένης μουσικής. Απολύτως στο στοιχείο τους, οι αναγεννημένοι «Τετρακτύς» πρόσφεραν μιαν ανεπιφύλακτα απολαυστική εκτέλεση που (παρ)έσυρε τον ακροατή σε μια λυτρωτικά χαλαρωτική εμπειρία εκστατικής ευφορίας. Και, σαν να μην έφτανε αυτό, οι τέσσερις χάρισαν εκτός προγράμματος τη μαθηματικής καθαρότητας «Clupping music» του Ράιχ σε εκδοχή για… οχτώ χέρια!

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η φλογερή Ρατσβελισβίλι επισκίασε τα πάντα
Θρίαμβος υπήρξε η αναβίωση της προπέρσινης παραγωγής της «Κάρμεν» από την ΕΛΣ στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών με πρωταγωνίστρια την Ανίτα Ρατσβελισβίλι (27/7/2018). Στο κατάμεστο Ηρώδειο, η 33χρονη Γεωργιανή...
Η φλογερή Ρατσβελισβίλι επισκίασε τα πάντα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Προμηθέας δεσμώτης» με μουσική Γιάννη Χρήστου
Από 4/6 έως 11/7/2017 παρουσιάστηκαν αντιπροσωπευτικά δείγματα έργων μουσικού θεάτρου Ελλήνων δημιουργών της πρωτοπορίας -Κουνάδη, Χρήστου, Λογοθέτη- που έδρασαν στην Ελλάδα ή/και στο εξωτερικό (1960-1980).
«Προμηθέας δεσμώτης» με μουσική Γιάννη Χρήστου
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κουμεντάκης με νεανική ορμή
Στο πλαίσιο του θεματικού κύκλου «Ημέρες μουσικού θεάτρου», η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ανέβασε την όπερα δωματίου «Εσσεται ήμαρ» του Γιώργου Κουμεντάκη (18/6/2017). Η δράση αντλεί από τη...
Κουμεντάκης με νεανική ορμή
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κατανυκτική έναρξη για την Εναλλακτική Σκηνή
Την πρώτη από τις συνολικά οκτώ προγραμματισμένες παραγωγές του κύκλου «Ημέρες λατρευτικής μουσικής – Ανθρώπινα και Θεία Πάθη» παρουσίασε ενώπιον κοινού την Πέμπτη, 23/3/2017, η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής...
Κατανυκτική έναρξη για την Εναλλακτική Σκηνή
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Σπουδαίος ο πατέρας, μέτριος ο γιος
Την 1η Αυγούστου η ΚΟΑ επανήλθε στο Ηρώδειο για μία ακόμη συναυλία, αυτή τη φορά υπό τη διεύθυνση του διάσημου Βλαντιμίρ Ασκενάζι, αφήνοντας λίγο άνισες μεν, αλλά γενικώς καλές εντυπώσεις. Η συναυλία ξεκίνησε...
Σπουδαίος ο πατέρας, μέτριος ο γιος
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Oταν ο πιανίστας θέλει, αλλά δεν μπορεί
Αντιληπτή ήταν η προσπάθεια συντονισμού του Γαλλοκαναδού σολίστ Αλέν Λεφέβρ με τον αρχιμουσικό Στέφανο Τσιαλή στο «Κοντσέρτο αρ. 2» του Ραχμάνινοφ. Ευτυχώς η βραδιά ξεκίνησε με μια θετική έκπληξη, το νέο έργο...
Oταν ο πιανίστας θέλει, αλλά δεν μπορεί

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας