Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο έρωτας είναι παντού ίδιος

Δημήτρης Αποστολάκης

YIANNIS MARGETOUSAKIS
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο έρωτας είναι παντού ίδιος

  • A-
  • A+
Ο Δημήτρης Αποστολάκης άκουγε από μικρός να τραγουδούν στις παρέες, στα γλέντια, στις γεωργικές εργασίες το δημοφιλές έργο, που σήμερα καλείται να διασκευάσει.

Σας δίνω από την αρχή τα ντεσού της παράστασης που θα παιχτεί μεθαύριο Τετάρτη 3 Ιουλίου στο Κηποθέατρο Παπάγου, ώστε να καταλάβετε και να καταλάβουμε περί τίνος ακριβώς πρόκειται: οι «Χαΐνηδες» και η ομάδα χορευτών και ακροβατών «Κι όμΩς κινείται» παρουσιάζουν μια, διαφορετική από τις συνηθισμένες, ανάγνωση του «Ερωτόκριτου». Μια παράσταση που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2014 στο Ηρώδειο ως παραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών.

Ο Δημήτρης Αποστολάκης από τους «Χαΐνηδες» μας εξηγεί τι διαφορετικό διαθέτει αυτή η παράσταση:

  • «1) Ξεπήδησε από τη χρόνια διαλεκτική σχέση ανάμεσα σε δύο κολεκτίβες.
  • 2) Η σχέση με το εν λόγω έργο είναι βιωματική για κάποιους από τους συντελεστές. Παράδειγμα, εγώ ανήκω στην τελευταία γενιά που έμαθε τον “Ερωτόκριτο” μέσα από την προφορική παράδοση (το τελευταίο έπος της Ευρώπης που μεταδιδόταν από στόμα σε στόμα μέχρι και τη δεκαετία του ’90).
  • 3) Το έπος παρουσιάζεται με τη συμβολή τριών στοιχείων που αλληλοσυμπλέκονται. Κατ’ αρχάς έχουμε τραγουδαφήγηση με δύο γραμμές πλοήγησης. Στην πρώτη εκτυλίσσεται η εξιστόρηση του μύθου αποκαθιστώντας τη γραμμική σχέση και συνάφεια: Ομηρίδη-Λυράρη-Ράπερ. Στη δεύτερη παρουσιάζονται οι διαλεκτικές σχέσεις με έκδηλη την αναγωγή στην αρχαία ελληνική τραγωδία μέχρι και τους Προσωκρατικούς. Κατά δεύτερον, έχουμε μουσική και τραγούδι. Μίνιμαλ μοτίβα από την Κρήτη, την Ηπειρο, τη Μικρά Ασία σμίγουν με τη ραπ, τη ροκ και την τζαζ. Και κατά τρίτον, υπάρχει δεξιοτεχνικός σύγχρονος χορός και ριψοκίνδυνα ακροβατικά στο έδαφος και στον αέρα. Πότε στικτικά, πότε αντιστικτικά, αιωρούμενα σώματα αναπαριστούν τον χαμένο στην εποχή μας ηρωισμό του έπους».

Από μικρό παιδί άκουγε τον «Ερωτόκριτο» ο Δημήτρης Αποστολάκης, άκουγε να τον τραγουδούν στις παρέες, στα γλέντια, στις γεωργικές εργασίες. «Κάθε ένας έλεγε και άλλο απόσπασμα, αναλόγως τι του άρεσε ή τι ταίριαζε στη στιγμή» εξηγεί. «Ομως και πολλές συμβουλές που μας έδιναν οι μεγαλύτεροι και αποφθέγματα ήταν παρμένα από τον “Ερωτόκριτο”. Δηλαδή το έπος του Κορνάρου έπαιξε τον ρόλο των ομηρικών επών. Ηταν έργο αναφοράς και συμπεριφορικό αρχέτυπο.

YIANNIS MARGETOUSAKIS

Οπως δηλαδή στα ομηρικά έπη τα προτάγματα ήταν η ανδρεία, το κάλλος και η τιμή, το ίδιο και στον “Ερωτόκριτο” η αντρειοσύνη, η ομορφιά και η φρόνηση. Βιβλία στο χωριό δεν είχαμε. Υπήρχε ένα βιβλίο του “Ερωτόκριτου”, αλλά δεν μου έλεγε η μάνα μου ποιος χωριανός το είχε, γιατί φοβότανε πως αν το διάβαζα, θα ερωτευόμουν και θα παρατούσα τα γράμματα».

• Είναι διαφορετικός ο έρωτας στην Κρήτη απ’ ό,τι στην υπόλοιπη Ελλάδα;

Είναι ίδιος και στον Γαλαξία της Ανδρομέδας.

• Υπάρχουν μυστικά γύρω από τον «Ερωτόκριτο» που μπορούμε να ανακαλύψουμε ακόμα και σήμερα;

Βεβαίως. Ενα πνευματικό ή καλλιτεχνικό έργο είναι μια τεράστια συμπαντική αγελάδα. Οσο τη βυζάνεις, κατεβάζει γάλα. Συνεπώς η κατάδυσή σου σε ένα τέτοιο έργο σε αναδύει τελείως διαφορετικό. Αλλά και το έργο αλλάζει, αφού στην κατάδυσή σου σ’ αυτήν τη βαθιά θάλασσα χαρτογράφησες έναν νέο κοραλλιογενή ύφαλο. Π.χ. τη μια φορά ανακαλύπτεις μέσα στον «Ερωτόκριτο» την κυκλική αναπαράσταση του χρόνου των αρχέγονων κοινωνιών, την άλλη προδαρβινικά σπέρματα, την άλλη τον νεοπλατωνισμό, κάποια άλλη την εκπληκτική οικονομία του ποιήματος ή την εκπληκτική ομοιότητα του Ερωτόκριτου με τον Οδυσσέα κ.λπ.

Δεν είναι τυχαίο που ο Γκάτσος έλεγε ότι κάθε σοβαρός ποιητής στην Ελλάδα πρέπει να διαβάζει μία φορά τον μήνα τον «Ερωτόκριτο». Το σημαντικότερο μυστικό είναι ότι σε μια άρρυθμη νευρωσική εποχή, η κατάδυση στη φινετσάτη ευρυθμία του έπους ίσως είναι εφαλτήριο για μια νέα εύρυθμη ζωή.

• Μπορούν στην εποχή μας να γραφτούν «Ερωτόκριτοι»;

Ο σπουδαίος Χόρχε Λουίς Μπόρχες είπε: «Το σημαντικότερο είδος λογοτεχνίας είναι η ποίηση. Και το σημαντικότερο είδος ποίησης είναι το έπος». Γιατί; Γιατί μόνο στο έπος επιτρέπεται το αίσιο τέλος, δηλαδή το happy end. Ο δυτικός κόσμος έκανε ένα μεγάλο σφάλμα: απομαγεύτηκε. Βρέθηκε χαράματα του 21ου αιώνα, χωρίς οράματα, χωρίς τελετές, χωρίς ιερούς μύθους. Αρα σε αυτόν τον κόσμο είναι σχεδόν απίθανο να γραφτεί κάποιο έπος πλέον.

INFO: Κηποθέατρο Παπάγου, Κορυτσάς (6η στάση Παπάγου). Τηλ.: 213-2027185. Ωρα έναρξης: 21.00. Τιμές εισιτηρίων 12 ευρώ προπώληση, 15 ευρώ ταμείο.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Επί 27 ώρες στην πρίζα
​Σας προειδοποιώ από πριν, δεν είναι εύκολα ακούσματα αυτά. Το «Electric Nights» στο Booze στις 3 και 4 Απριλίου, ένα φεστιβάλ πειραματικής ηλεκτρονικής μουσικής που θα αρχίσει την Παρασκευή το βράδυ στις 9...
Επί 27 ώρες στην πρίζα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αυθεντικό rock ’n’ roll
Εχει γίνει κάτι σαν θεσμός πια το Music Highway Festival και ανοίγει για άλλη μια φορά, έβδομη κατά σειρά, τις πόρτες του στο γνωστό και αγαπημένο «Κύτταρο» στις 16 Φεβρουαρίου. The Jet Black, Mr. Highway...
Αυθεντικό rock ’n’ roll
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αρχισε η μεγάλη γιορτή της τζαζ
Ξεκίνησε από χθες το 17ο Athens Jazz Festival στην Τεχνόπολη, αυτή η δωρεάν γιορτή της τζαζ που συγκεντρώνει κάθε χρόνο χιλιάδες κόσμο. Είναι οι συνθήκες που αξίζουν: τζαζ συναυλίες, χωρίς εισιτήριο, στο...
Αρχισε η μεγάλη γιορτή της τζαζ
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Από τον Νικ Κέιβ στους Oasis
Από σήμερα το IN-EDIT, το φεστιβάλ με τα μουσικά ντοκιμαντέρ, σηκώνει αυλαία στη Θεσσαλονίκη. Ενα επταήμερο με 18 ντοκιμαντέρ, δύο μεγάλα πάρτι, ένα μουσικό αφιέρωμα, dj-sets και τη live εμφάνιση του Εντουιν...
Από τον Νικ Κέιβ στους Oasis
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τον Σεπτέμβρη βρέχει... συναυλίες
Πολλά και καλά ξένα ονόματα καταφθάνουν στην Αθήνα και μας φτιάχνουν τη φθινοπωρινή διάθεση. Από τους Eagles of Death Metal -πάντα θα μας θυμίζουν το «Μπατακλάν»- και τον τελευταίο των Ramones, Μάρκι, μέχρι...
Τον Σεπτέμβρη βρέχει... συναυλίες
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Οι Budos Band στο Gagarin! Σούπερ συναυλία
Αυτή την Τρίτη 19 του μηνός το Gagarin θα πάρει... φωτιά. Παίζει μία μπάντα που αξίζει τα... λεφτά της. Έστω και άποψη... πλήθους. Κοντά 10 άτομα θα βρίσκονται στη σκηνή και θα βγάζουν έναν ήχο πολύ γεμάτο. Τη...
Οι Budos Band στο Gagarin! Σούπερ συναυλία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας