Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Διασχίζοντας το σύμπαν του Μπάρτοκ με τέσσερα έγχορδα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Διασχίζοντας το σύμπαν του Μπάρτοκ με τέσσερα έγχορδα

  • A-
  • A+

Πριν από λίγο καιρό είχαμε την τύχη να ακούσουμε ζωντανά στην Αθήνα το κορυφαίο γαλλικό κουαρτέτο εγχόρδων «Διοτίμα» (δυστυχώς μόνον) στα πρώτα δύο κουαρτέτα εγχόρδων του Μπάρτοκ (Στέγη Ωνασείου, 28/3/2019, «Εφ.Συν.», 16/4/2019).

Οι φίλοι της δύσκολης μουσικής του Ούγγρου συνθέτη ασφαλώς γνωρίζουν ότι το γαλλικό σύνολο ηχογράφησε ολόκληρο τον κύκλο των κουαρτέτων του. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα μνημείο σύγχρονης ερμηνευτικής ενός εμβληματικού κύκλου έργων που λειτούργησαν ως σημείο καμπής και τομής στην εξέλιξη της γραφής για κουαρτέτο εγχόρδων.

Γραμμένα μεταξύ 1909 και 1939, τα έξι κουαρτέτα του Μπάρτοκ απλώνονται σε όλη την έκταση της δημιουργικής σταδιοδρομίας του. Η αδιαπραγμάτευτα μοντέρνα, ακραία εξπρεσιονιστική, εμπλουτισμένη με μετουσιωμένα γονίδια ουγγρικής παραδοσιακής μουσικής γραφή τους άσκησε ιδιαίτερα δυνατή επίδραση σε ό,τι γράφτηκε στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, η οποία έφτασε -ετεροχρονισμένα έστω- μέχρι τη νοτιοβαλκανική Ελλάδα!

Τελειοθηρικά δουλεμένες, εκφραστικά εξελιγμένες πέρα απ’ οτιδήποτε παρόμοιο έχουμε ακούσει ώς τώρα, οι ερμηνείες του κουαρτέτου «Διοτίμα» καθηλώνουν με την έντασή τους και συναρπάζουν με τον εκφραστικό τους πλούτο. Ταυτόχρονα, αποτείνονται -βεβαίως, όχι αποκλειστικά- σε ακροατές εξοικειωμένους με τη γλώσσα του Μπάρτοκ και τα συγκεκριμένα έργα.

Το γρήγορο, σβέλτο, τέλεια συντονισμένο, ημιαυτοσχεδιαστικής εγρήγορσης παίξιμό τους δημιουργεί έναν χείμαρρο σφιχτής, βίαιης, αδιάλειπτα τεταμένης μουσικής ροής -π.χ. στο φινάλε του «4ου Κουαρτέτου»!- που δεν επιτρέπει κενό ανάσας στην πρόσληψη. Η σε βάθος εξαντλητικά επεξεργασμένη διάπλαση της φραστικής αφήνει μια μαγευτική αίσθηση πως, τεχνικά και μουσικά, όλα είναι επιλυμένα.

Συγκινητικά λυρικά σόλι στις αργές παραγράφους -π.χ. στο πένθιμο «6ο Κουαρτέτο»-, προσεκτικά ζυγιασμένες φορτίσεις και ασύλληπτης διαφάνειας μικροπαραγραφοποίηση του μουσικού ειρμού, στιβαρή φραστική αλλά και ρευστή υποδόρια μελωδικότητα, αρθρωμένη με σαφήνεια, σε συναρπαστική αντιπαράθεση προς την κυρίαρχα αμελωδική μουσική, προσδίδουν την πειθώ του αυτονόητου στην ερμητική, διάφωνη γραφή του Μπάρτοκ.

  • [naïve V5452, 3 cds]
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μουσική μυσταγωγία με πολιτικό πρόσημο
Οι συναυλίες που διευθύνει ο πολύς Θεόδωρος Κουρεντζής στην Αθήνα είναι καλλιτεχνικά γεγονότα, η απήχηση των οποίων ξεκινά και καταλήγει όχι μόνον εκτός του φυσιολογικού κύκλου των συνειδητών φίλων της...
Μουσική μυσταγωγία με πολιτικό πρόσημο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μια δούκισσα στον λάκκο της λαγνείας
Σε πανελλήνια πρώτη παρουσίασε η Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ την όπερα «Πούδρα στο πρόσωπό της» («Powder her face», 1995) του Τόμας Αντες, ιδιοφυούς «κακού παιδιού» της αγγλικής μουσικής των ’90s.
Μια δούκισσα στον λάκκο της λαγνείας
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αφιέρωμα στον Σοπέν
Πρώτο μέρος εκτενούς αφιερώματος στο Σοπέν ήταν το ρεσιτάλ πιάνου που έδωσε στην αίθουσα συναυλιών του Ιδρύματος Θεοχαράκη ο Ισραηλινός πιανίστας Ματάν Φισόφ (Matan Fishov) στις 12 του Οκτωβρίου 2019. Η...
Αφιέρωμα στον Σοπέν
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Οταν το τσέλο τραγουδά
Μια απολαυστική βραδιά μουσικής δωματίου πρόσφερε ο τσελίστας Μπένεντικτ Κλέκνερ (Benedict Klöckner), συνοδευόμενος από τον πιανίστα Χοσέ Γκαγιάρδο (José Gallardo), στην άριστης ακουστικής νεοκλασική αίθουσα...
Οταν το τσέλο τραγουδά
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τα χαρούμενα μαντολίνα του μπαρόκ
Μια μοναδική συναυλία μουσικής μπαρόκ απολαύσαμε τις προάλλες στην καταπράσινη αυλή του Μουσείου Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, στους πρόποδες της Ακρόπολης.
Τα χαρούμενα μαντολίνα του μπαρόκ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας