Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Καντάτες του Μπαχ, μια μουσική «Κιβωτός» και μοντερνιστικά ηπειρώτικα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Καντάτες του Μπαχ, μια μουσική «Κιβωτός» και μοντερνιστικά ηπειρώτικα

  • A-
  • A+

«Τα Παθών κατά Μάρκον» BWV247 του Μπαχ (1731) συνιστούν ιδιαίτερη περίπτωση στην υπόθεση των χαμένων σημαντικών μουσικών συνθέσεων, καθώς από αυτά σώζεται μόνον το λιμπρέτο του Πικάντερ που βασίζεται στις αφηγήσεις Κατά Μάρκον Ευαγγελίου. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη μουσικολογική έρευνα, πιθανότατα ο συνθέτης εφάρμοσε γνωστή, αποδεκτή πρακτική της εποχής, αναπροσαρμόζοντας μουσικές από άλλα έργα του στο κείμενο.

Ο Σαβάλ αναδημιουργεί τα «Κατά Μάρκον Πάθη» του Μπαχ

Μέχρι σήμερα έχουν προταθεί αρκετές πειστικές μουσικές αναδημιουργίες του έργου, ανακυκλώνοντας μουσικές του Μπαχ και μελοποιήσεις του ίδιου κειμένου από συγχρόνους και συνεργάτες του. Βασιζόμενος στην προ δεκαετίας ανακάλυψη μιας νεότερης εκδοχής του λιμπρέτου (1744) στην Αγία Πετρούπολη και στις προτάσεις αποκατάστασης χορικών και ρετσιτατίβων από τον Γερμανό μουσικολόγο Αλεξάντερ Γκρικλότικ, ο Καταλανός αρχιμουσικός Ζόρντι Σαβάλ αναδημιούργησε μια νέα εκδοχή.

Στη νέα μουσική αποκατάσταση χρησιμοποιούνται μόνον μουσικές του Μπαχ από καντάτες, την «Πένθιμη ωδή» και τα Πάθη «Κατά Ματθαίον» και «Κατά Ιωάννην». Το αποτέλεσμα είναι απολύτως πειστικό και έρχεται να προσθέσει μια ευπρόσδεκτη ψηφίδα στο πανόραμα της εργογραφίας του Κάντορα της Λιψίας. Η προτεινόμενη ηχογράφηση έγινε ζωντανά στο Βασιλικό Παρεκκλήσιο των Βερσαλλιών πέρυσι και κινείται με άνεση και ευγένεια στο πεδίο της ώριμης ιστορικής ερμηνευτικής. Συμμετέχουν κουαρτέτο μονωδών, οι χορωδίες «Veus-Cor infantile amics de la Unió», «La Capella Reial de Catalunya» και το ενόργανο σύνολο «Le Concert des Nations»

[Alia Vox, AVSA9931].

Μεταμοντέρνο ορατόριο για τα εγκαίνια της Elbephilharmonie

Ενας από τους πιο δημιουργικούς και παραγωγικούς Γερμανούς μουσικούς της γενιάς του, ο 45χρονος κλαρινετίστας, αρχιμουσικός και συνθέτης Γιεργκ Βίντμαν έχει ήδη μια ιδιαίτερα βαρύνουσα παρουσία στη διεθνή μουσική ζωή. Υπήρξε μαθητής των Χέντσε, Χάινερ Γκέμπελς και Βόλφγκανγκ Ριμ και η μουσική γλώσσα αναπτύσσεται σε ενεργό, βαθύ διάλογο προς την κεντροευρωπαϊκή κλασική/ρομαντική παράδοση. Το 2017, οι Γερμανοί εγκαινίασαν την περίφημη «Elbephilharmonie» -νέα αίθουσα συναυλιών του Αμβούργου- παραγγέλλοντάς του ένα νέο έργο.

Γραμμένο για υψίφωνο, βαρύτονο, χορωδίες παιδιών και ενηλίκων, όργανο και τεράστια ορχήστρα, το πενταμερές ορατόριο του Βίντμαν με τίτλο «Arche», παραπέμπει στην κοσμογονία ως Αρχή των πάντων αλλά και στην Κιβωτό («Arch»), αναφορά στην εικόνα της νέας αίθουσας επί του ποταμού Ελβα, της οποίας η αρχιτεκτονική θυμίζει ιστιοφόρο πλοίο. Βασίζεται σε ανθολογία γερμανικών και λατινικών κειμένων που ξεκινούν από τη Βίβλο και φτάνουν έως τον Φραγκίσκο της Ασίζης, τον Νίτσε, τα παραδοσιακά Τραγούδια του Μαγικού Κόρνου και τον Αντερσεν.

Θέμα του έχει τις συνεχώς μεταβαλλόμενες σχέσεις του ανθρώπου με τον Θεό. Το χαρακτηριστικά μεταμοντέρνο ακρόαμα συνδυάζει πειστικά βαθιά αφομοιωμένες αναφορές ιστορικών ακουσμάτων α λα-Γκλάνερτ, περιπαθή θεατρικότητα, βαθύ ρομαντικό συναίσθημα, τραχύτητα και δριμύτητα ήχου α λα-Πεντερέτσκι των 60s, στοιχεία σοβαρής παρωδίας. Το όλο λειτουργεί ως α λα-Μάλερ συμπαντικό μουσικό πανόραμα, ιδιαίτερα φιλόδοξο σε κλίμακα και πνευματικό βεληνεκές. Το ερμηνεύουν άριστα η Κρατική Φιλαρμονική Ορχήστρα του Αμβούργου, οι χορωδίες παιδιών και ενηλίκων της Κρατικής Οπερας του Αμβούργου, η Ακαδημαϊκή Χορωδία Νέων της Audi, η υψίφωνος Μάρλις Πέτερσεν, ο βαρύτονος Τόμας Μπάουερ και τρία παιδιά-χορωδοί ως αφηγητές. Διευθύνει ο Κεντ Ναγκάνο.

[ECM New Series 2605/06, 2CDs].

Τα κουαρτέτα του Δημήτρη Δραγατάκη

Μια από τις μείζονες προσωπικότητες της ελληνικής σοβαρής μουσικής, ο Ηπειρώτης Δημήτρης Δραγατάκης (1914-2001) άφησε πλουσιότατο συνθετικό έργο –είναι από τους λίγους που έγραψαν Συμφωνίες μεταπολεμικά–, το οποίο, λόγω της τελείως προσωπικής, συγκρατημένα μοντερνιστικής γλώσσας του, αποτελεί από μόνο ξεχωριστό κεφάλαιο της μεταπολεμικής ελληνικής τέχνης.

Παρότι μαθήτευσε κοντά στους Καλομοίρη και Ζώρα, δεν ανήκει στην Εθνική Σχολή, θεωρείται αυτοδίδακτος, ενώ αφομοίωσε στη γραφή του στοιχεία από τον πρώτο μεταπολεμικό μουσικό μοντερνισμό. Το σώμα των έξι κουαρτέτων του για έγχορδα απλώνεται χρονολογικά από το 1957 έως το 2001 και λειτουργεί σαν ταξίδι στη δημιουργική εξέλιξη του συνθέτη.

Στα πρώτα από αυτά σποραδικά, ευδιάκριτα ηπειρώτικα ακούσματα αναδύονται ως καταγωγικές αναφορές, ωστόσο είναι περασμένα μέσα από μοντερνιστικά φίλτρα πρόσληψης και επεξεργασίας˙ ενίοτε κάπου στο βάθος –ίσως– να διακρίνει κανείς και τον Μπάρτοκ. Τα έξι κουαρτέτα –το 6ο είναι γραμμένο για διαφορετικό συνδυασμό οργάνων– ερμηνεύει με άνεση και υποδόριο πάθος το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο (Δεμερτζής, Χανδράκης, Μπόγκοραντ, Λιακάκης).

Η ηχογράφηση έγινε το 2009. Μαζί με το σώμα των έργων για κουαρτέτο εγχόρδων του Γιώργου Σισιλιάνου (ηχογραφημένα από το ΝΕΚ) και των κουαρτέτων του Θόδωρου Αντωνίου (ηχογραφημένα από το «L’ Anima») τα κουαρτέτα του Δραγατάκη συναποτελούν την ιδιαίτερα βαρύνουσα, ελληνική συνεισφορά στην εργογραφία της ιστορικής αυτής μορφής. Η έκδοση του CD έχει γίνει με υποστήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Κωστόπουλου και του Συλλόγου Φίλων Δημήτρη Δραγατάκη

[Irida 022].

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η Λυδία Ζερβάνου σε τραγούδια Ελλήνων
Μια ωραία βραδιά με εξαιρετικά ενδιαφέρουσα επιλογή/αντιπαράθεση τραγουδιών γραμμένων από Ελληνες και Γερμανούς συνθέτες, τους οποίους συνέδεσε σχέση δασκάλου/μαθητή στο Βερολίνο του 1920, πρόσφερε η υψίφωνος...
Η Λυδία Ζερβάνου σε τραγούδια Ελλήνων
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Kαυτή «Σατανερί» του Μεσοπολέμου
Τρεις ξεχασμένες ελληνικές οπερέτες περιλαμβάνουν οι φετινές «Ημέρες Μουσικού Θεάτρου» που προτείνει η Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ. Πρώτη από αυτές ήταν η περίφημη «Σατανερί» σε μουσική και κείμενο Θεόφραστου...
Kαυτή «Σατανερί» του Μεσοπολέμου
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Το «Επος του Γκιλγκαμές» ως αραβική όπερα
Ειδικό μουσικό και εξωμουσικό ενδιαφέρον είχε η παρακολούθηση της όπερας «Το έπος του Γκιλγκαμές/ Το πάθος του Ενκιντού» του Λιβανέζου συνθέτη Ζαντ Μούλτακα που παρουσιάστηκε στη Στέγη του Ωνασείου...
Το «Επος του Γκιλγκαμές» ως αραβική όπερα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Βέρντι πολλών ντεσιμπέλ από τον Κουρεντζή
Στις 16/4/2019 το ορχηστρικό και χορωδιακό σύνολο musicAeterna της Οπερας του Περμ υπό τον Θεόδωρο Κουρεντζή παρουσίασε στο Μέγαρο Μουσικής το «Ρέκβιεμ» του Βέρντι. Μέρος εκτεταμένης ευρωπαϊκής περιοδείας, η...
Βέρντι πολλών ντεσιμπέλ από τον Κουρεντζή
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Γάμοι του Φίγκαρο» με αισθητική 60s
Τελευταία φορά που παρουσιάστηκαν οι «Γάμοι του Φίγκαρο» στην ΕΛΣ ήταν το 2005-06. Η νέα παραγωγή σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ευκλείδη, κινήθηκε σε τελείως διαφορετικό στίγμα.
«Γάμοι του Φίγκαρο» με αισθητική 60s
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ο Σκαλκώτας πέρα από τους «36 ελληνικούς χορούς»
Ποιος ήταν ο πρωτοποριακός, πρόωρα χαμένος και παραγνωρισμένος συνθέτης, τον οποίο ο μέγας Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ χαρακτηρίζει «μείζονα αντιπρόσωπο του ευρωπαϊκού πολιτισμού».
Ο Σκαλκώτας πέρα από τους «36 ελληνικούς χορούς»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας