Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ταλαντούχα Μαγκνταλένα Κόζενα

Η μεσόφωνος τραγουδά συνοδευόμενη από την Ορχήστρα του Αιώνα του Διαφωτισμού υπό τον Τζοβάνι Αντονίνι

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ταλαντούχα Μαγκνταλένα Κόζενα

  • A-
  • A+
Εκείνο για το οποίο υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικό το δεύτερο –φευ στιγμιαίο!– πέρασμα της Κόζενα από τη νοτιοβαλκανική Αθήνα είναι ότι πρόσφερε επί ελληνικού εδάφους άρτια παραδείγματα της ιστορικής ερμηνευτικής στην πιο ώριμη, καλλιεργημένη έκφανσή της.

Το περασμένο δεκαήμερο οι Αθηναίοι φιλόμουσοι θα είχαν τη σπάνια ευκαιρία να απολαύσουν διαδοχικά την παρουσία δύο εκλεκτών μονωδών της όπερας, γνωστών στους κάπως πιο ψαγμένους από την πλούσια δισκογραφία τους. Η πρώτη από τις δύο ήταν η Μαγκνταλένα Κόζενα που ερμηνεύει κυρίως έργα από το ευρύ ρεπερτόριο του μπαρόκ και του πρώιμου κλασικισμού με συχνή έμφαση στους ανδρικούς ρόλους («Hozenrolen»/«ρόλοι με παντελόνια»).

Πριν γίνει διάσημη, η 45χρονη μεσόφωνος είχε πρωτοέρθει στην Αθήνα ως Rising star, στο Μέγαρο, τη δεκαετία του ’90. Εκτοτε έρρευσε πολύ νερό στ’ αυλάκι, η πανέμορφη, ταλαντούχα, ιδιαίτερα εργατική ξανθιά Τσέχα εκκολάφθηκε σε μια άριστη, ώριμη, εξειδικευμένη μονωδό, έκανε μεγάλη σταδιοδρομία σε διεθνή μουσικά φεστιβάλ και μεγάλες λυρικές σκηνές και αποτύπωσε την τέχνη της σε πάμπολλες ηχητικές και οπτικοακουστικές καταγραφές.

Εκείνο για το οποίο υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικό το δεύτερο –φευ στιγμιαίο!– πέρασμα της Κόζενα από τη νοτιοβαλκανική Αθήνα είναι ότι πρόσφερε επί ελληνικού εδάφους άρτια παραδείγματα της ιστορικής ερμηνευτικής στην πιο ώριμη, καλλιεργημένη έκφανσή της. Ας διευκρινίσουμε πάλι ότι πρόκειται για την ερευνητικά και πειραματικά αναστημένη –ακριβολογώντας: επανεφευρεμένη– πρακτική τού πώς παιζόταν, πώς τραγουδιόταν, πώς ηχούσε και πώς ερμηνευόταν η μουσική που γράφτηκε πριν από περίπου τα μέσα του 19ου αιώνα. Γι’ αυτόν τον σκοπό επιστρατεύεται η χρήση (αποκατεστημένων) μουσικών οργάνων εποχής ή σύγχρονων πιστών αντιγράφων τους, όπως επίσης συγκεκριμένων τρόπων τραγουδιού και ερμηνείας.

Ανεκτίμητη είναι η εκπαιδευτική σημασία της τακτικής παρουσίασης και ουσιαστικής πρόσληψης της παλιάς μουσικής όταν παρουσιάζεται με αυτόν τον τρόπο, κάτι το οποίο, άλλωστε, αποτελεί πλέον κοινό τόπο στα διεθνή μουσικά κέντρα. Αποτελώντας για τους Δυτικοευρωπαίους συνθέτες αυτό που θα λέγαμε μακρινό αλλά κρίσιμο διαμορφωτικό υπόστρωμα όλων όσα ακολούθησαν (κλασικισμός, ρομαντισμός, μοντερνισμός), η εμπειρία της μουσικής αυτής είναι μείζον κεφάλαιο του ευρωπαϊκού πολιτισμού όσο και η Ιλιάδα, ο Παρθενώνας, τα Ακριτικά Επη και η ποίηση Ελύτη. Ταυτόχρονα –και ειδικότερα– λειτουργεί αναβαπτίζοντας την αντίληψη στην αρχαιολογία τού αισθητικά εξευγενισμένου, εκπολιτισμένου συναισθήματος.

Στις 11/2/2019, λοιπόν, καλεσμένη του ΚΠΙΣΝ σε μια συναυλία που προσφέρθηκε δωρεάν στο αθηναϊκό κοινό, η Κόζενα –από το 2008 σύζυγος του Αγγλου αρχιμουσικού Σάιμον Ρατλ– έδωσε ένα θαυμάσιο ρεσιτάλ υπό τον τίτλο «Αγάπη και καθήκον». Το πρόγραμμα περιλάμβανε αποσπάσματα από όπερες, τα οποία παρεμβλήθηκαν ανάμεσα στα τέσσερα μέρη της δημοφιλούς «Συμφωνίας αρ.40» του Μότσαρτ.

Ακούστηκαν άριες από τις όπερες «Πάρις & Ελένη» και «Ο Παρνασσός σε σύγχυση» του Γκλουκ, «Οι γάμοι του Φίγκαρο» και «Η μεγαλοψυχία του Τίτου» του Μότσαρτ και η «Σκηνή της Βερενίκης» του Χάιντν, καθώς επίσης «Ο χορός των Ερινύων» από τον «Ορφέα» του Γκλουκ. Τη μεσόφωνο συνόδευσε το διάσημο αγγλικό σύνολο οργάνων εποχής Ορχήστρα της Εποχής του Διαφωτισμού υπό τον Ιταλό αρχιμουσικό Τζοβάνι Αντονίνι. Δοσμένο αβίαστα με ώριμη φωνή μεσοφώνου, απαλλαγμένο από ντιβίστικη φιλαρέσκεια, το τραγούδι της διέθετε ευγένεια φραστικής, στιλιστική ακρίβεια καίρια εκφρασμένη με καλαίσθητα, εμπνευσμένα ποικίλματα, ειλικρίνεια συγκίνησης, εκφορά διαποτισμένη με βαθιά σκηνική εμπειρία.

Ολοκληρώνοντας το θαυμάσιο ρεσιτάλ της, η Κόζενα χάρισε εκτός προγράμματος τη γνωστή άρια του Κερουμπίνο από τους «Γάμους του Φίγκαρο», όπως επίσης το πρώτο σχεδίασμα του Μότσαρτ για την άρια της Σουζάνας από την ίδια όπερα. Χοντρικά έναν μήνα πριν από το καινούργιο ανέβασμα του έργου αυτού από την ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, η ερμηνεία τριών αριών από την Κόζενα λειτούργησε ως φωτεινό παράδειγμα μιας τέχνης που είναι αμφίβολο αν ποτέ θα μπορέσει να ευδοκιμήσει επί ελληνικού εδάφους…


Υ.Γ.: Στις 16/2/2019, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, όλοι περιμέναμε να ακούσουμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα την 29χρονη Ρωσίδα υψίφωνο Γιούλια Λέζνιεβα, που θα τραγουδούσε δεξιοτεχνικές άριες του μπαρόκ –Βιβάλντι, Χέντελ, Χάσε, Γκράουν, Μπρόσκι– συνοδευόμενη από τους μουσικούς της Καμεράτας υπό τον Ρώσο αρχιμουσικό Μιχαήλ Αντονένκο. Δυστυχώς, αυτό, που θα μπορούσε να ήταν ένα από τα σημαντικότερα μουσικά γεγονότα της χρονιάς και θα συμπλήρωνε ένα υποδειγματικό δίπτυχο συναυλιών ιστορικής ερμηνευτικής, ακυρώθηκε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή λόγω ασθένειας της τραγουδίστριας.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η «Υπνοβάτις» επιτέλους επέστρεψε!
Μισός αιώνας πέρασε από την προηγούμενη παραγωγή της «Υπνοβάτιδος» του Μπελίνι στην ΕΛΣ. Οι παλαιότεροι ασφαλώς θα θυμούνται τη δεκαετία 1969/79, όταν τον πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν τραγουδήσει οι Ελληνίδες...
Η «Υπνοβάτις» επιτέλους επέστρεψε!
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Γάμοι του Φίγκαρο» με αισθητική 60s
Τελευταία φορά που παρουσιάστηκαν οι «Γάμοι του Φίγκαρο» στην ΕΛΣ ήταν το 2005-06. Η νέα παραγωγή σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ευκλείδη, κινήθηκε σε τελείως διαφορετικό στίγμα.
«Γάμοι του Φίγκαρο» με αισθητική 60s
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η Κελεσίδη, εντυπωσιακή «Εlle»
​Στην όπερά του «Η ανθρώπινη φωνή» (1959) επάνω στον ομότιτλο θεατρικό μονόλογο του Ζαν Κοκτό (1928), ο Φρανσίς Πουλένκ εκτονώνει –σε μια ριψοκίνδυνα διάφανη συγκάλυψη για τα δεδομένα της εποχής– την οδύνη από...
Η Κελεσίδη, εντυπωσιακή «Εlle»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αποχαιρετώντας τη μυθική Μόντσι
Περήφανη Καταλανή, η πληθωρική σοπράνο διέθετε απολύτως αναγνωρίσιμη φωνή, την οποία διατήρησε άθικτη μέχρι το τέλος. Στη μακρά σταδιοδρομία της αναμετρήθηκε με όλη την εργογραφία της όπερας, υπήρξε διάσημη ως...
Αποχαιρετώντας τη μυθική Μόντσι
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Στους δρόμους του πιανιστικού ύστερου ρομαντισμού
Στις 18/5/2018, στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος», ο Απόστολος Παληός, σολίστας συνεχώς εξελισσόμενος, εργατικός και με φιλέρευνο πνεύμα, έδωσε ένα ωραίο ρεσιτάλ πιάνου υπό την αιγίδα του Συλλόγου «Οι Φίλοι...
Στους δρόμους του πιανιστικού ύστερου ρομαντισμού
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ορατόριο με ηλεκτρονική ενίσχυση
Για τέταρτη συνεχή χρονιά, φέτος τον Ιούνιο το Ιδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» προσφέρει κύκλο δωρεάν εκδηλώσεων υπό τον αγγλόφωνο τίτλο «Summer Nostos Festival». Στο πλαίσιο αυτό παρακολουθήσαμε στην αίθουσα της...
Ορατόριο με ηλεκτρονική ενίσχυση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας