Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μέτριο ξεκίνημα νέας σεζόν

Ο Νταβίντ Γκερινγκάς ερμηνεύει το «Κοντσέρτο για τσέλο» του Ντβόρζακ υπό τον Στέφανο Τσιαλή

Μαρία Γραμματικού
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μέτριο ξεκίνημα νέας σεζόν

  • A-
  • A+

Καταφανώς μέτρια –για προφανείς και όχι μόνον λόγους– ήταν η εναρκτήρια συναυλία της νέας περιόδου 2018/19 που έδωσε η ΚΟΑ στο Μέγαρο Μουσικής υπό τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Στέφανο Τσιαλή (5/10/2018). Υπό τον τελικώς αναντίστοιχο τίτλο «Ο Σκαλκώτας και οι σύγχρονοί του» το πρόγραμμα περιλάμβανε το πρώτο έργο του Αντον Βέμπερν, ενός εκ των συνθετών της Β’ Σχολής της Βιέννης, γραμμένο το 1904, ένα ώριμο έργο του Νίκου Σκαλκώτα γραμμένο στην Αθήνα το 1947 και ένα διεθνώς δημοφιλές, καθαρόαιμα ρομαντικό έργο της τσέχικης εθνικής σχολής.

Αν υποτεθεί ότι η συνακρόαση των τριών έργων στόχευε να καταδείξει συγγένειες, συνάφειες, συσχετισμούς, αυτό δύσκολα θα ήταν επιτεύξιμο με τέτοια αντιπαράθεση έργων... Επιπλέον, παρ’ ότι η συναυλία διέθετε αναμφίβολα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, η ποιότητα των εκτελέσεων υπονομεύτηκε συνολικά και συνεχώς από ατιθάσευτα υψηλές δυναμικές που γενικώς συσκότιζαν και θόλωναν τη δομή της μουσικής, καθιστώντας την πρόσληψη και κατανόησή της –πρωτίστως στον οριακά πυκνογραμμένο Σκαλκώτα– δύσκολη.

Η βραδιά ξεκίνησε με την «Πασακάλια» του Αντον Βέμπερν, ιδιαίτερα ενδιαφέρον έργο στο μεταίχμιο ρομαντικής παράδοσης και μοντερνισμού, που δόθηκε βίαια, δίχως φροντίδα για διαύγεια στην απόδοση του μουσικού συντακτικού και, κυρίως, με εκκωφαντικές δυναμικές στις εξάρσεις.

Ο ανεξάντλητος Νίκος Σκαλκώτας

Ακολούθησε αμέσως η περίφημη «Κλασική Συμφωνία» του Νίκου Σκαλκώτα, σύνθεση για τεράστιο σύνολο πνευστών, άρπες και κοντραμπάσα, που οι πιο ψαγμένοι φιλόμουσοι γνωρίζουν από τη δισκογραφική έκδοσή της σε CD με την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ υπό τον Σιγκαπουριανό αρχιμουσικό Τσου Χούι (1997), σήμερα πια διαθέσιμη μόνον σε διαδικτυακή ανάρτηση. Η ζωντανή παρουσίασή της από την ΚΟΑ, που έχει στις τάξεις της ασυζητητί τους καλύτερους μουσικούς χάλκινων και ξύλινων πνευστών στην Ελλάδα, υπήρξε όλως ευπρόσδεκτη.

Πρόσφερε την ευκαιρία να ξανασυναντηθούμε με το ύστερο σκαλκωτικό έργο, βιώνοντας σε πραγματικό χρόνο το ξετύλιγμα της εξεζητημένα πολυσυλλεκτικής, πλην αριστοτεχνικά καλοδομημένης γραφής του. Πολλαπλών στιλιστικών, μορφολογικών αλλά και εξωμουσικών αναφορών (κλασική, μοντερνισμός, τζαζ, ελληνικό και γερμανοαυστριακό φολκ), με θαυμαστά βαθύ στίγμα, η γραφή του Χαλκιδαίου συνθέτη συνομιλεί εδώ με ολόκληρη την ιστορία της ευρωπαϊκής μουσικής φέρνοντας σε διάλογο ένα μοναδικού πλούτου ρυθμικομελωδικό υλικό.

Παλινδρομώντας πνευματωδώς ανάμεσα στον πειρακτικά πομπώδη χαρακτήρα μιας τευτονικού στίγματος σερενάτας, στη θορυβώδη, εξωστρεφή ευφορία της χρηστικής μουσικής του κεντροευρωπαϊκού Μεσοπολέμου και σε υφέρπουσας μελαγχολίας ακούσματα που αντλούσαν από το ιδίας επεξεργασίας εθνικοσχολικό εκφραστικό απόθεμα των «36 Ελληνικών Χορών», η «Κλασική Συμφωνία» λειτουργεί ως –ελληνικής υπογραφής!- επιβεβαίωση της ισχυρής υποδόριας συνοχής του ευρωπαϊκού μουσικού πολιτισμού.

Και πάλι, μετά το τέλος της ακρόασης απέμενε κανείς να αναλογίζεται ποια θα ήταν η εξέλιξη της ελληνικής σοβαρής μουσικής μεταπολεμικά αν αυτά τα εξεζητημένα έργα του Σκαλκώτα είχαν ακουστεί και ενταχθεί στο ρεπερτόριο των κρατικών μας ορχηστρών και είχαν διοχετεύσει τα γονίδιά τους στους επιγενόμενους… Κλείνοντας, ας προσθέσουμε ότι στην πρωτεύουσα της Γερμανίας ο πολύς Ντάνιελ Μπάρνμποϊμ μόλις ξεκίνησε μια ολόκληρη σεζόν αφιερωμένη στο έργο του «δικού μας» Σκαλκώτα!

Ο βετεράνος τσελίστας Γκερινγκάς

Το δεύτερο μέρος της συναυλίας κάλυψε το «Κοντσέρτο για τσέλο» του Ντβόρζακ. Σολίστας ήταν ένας εξαίρετος βετεράνος μουσικός, ο Λιθουανός Νταβίντ Γκερινγκάς, μαθητής του Ροστροπόβιτς. Απολύτως αξιόμαχος, ώριμος μουσικός, αριστοτέχνης και έμπειρος κάτοχος της αισθητικής της μουσικής που έπαιζε, ο 72χρονος τσελίστας πρόσφερε μια μοναδικά απολαυστική ανάγνωση, διαποτισμένη με ευγένεια συναισθήματος άλλων καιρών, που είχαμε πολύ καιρό να συναντήσουμε.

Μόνη επιφύλαξη υπήρξε ο κάπως ασθενής, βραχνός ήχος του οργάνου του. Καθοδηγώντας αδιαπραγμάτευτα και με φανερή αυτοπεποίθηση την εκτέλεση, χάρισε φανερά αβίαστο αλλά ουδέποτε ρουτινιάρικο παίξιμο, το πλάσιμο της φραστικής του διέθετε ακρίβεια και προσεγμένο, καλαίσθητο φινίρισμα, οι διάλογοί του με την ορχήστρα –όταν, βεβαίως, οι τραχιές, ακατέργαστες δυναμικές της δεν τον καταπλάκωναν!- ξετυλίγονταν με θαυμαστή σιγουριά και αθλητικό σφρίγος.

Περισσότερο γερμανική, ταιριαστή στον Γιοχάνες Μπραμς, παρά στην πιο νευρώδη και ανάλαφρη τσεχική μουσική, η διεύθυνση του Στέφανου Τσιαλή προσπέρασε αρκετές από ειδοποιές χάρες της γραφής του Αντονίν Ντβόρζακ, όπως οι τονισμένες εναλλαγές μυώδους δράσης και αισθαντικά χαλαρών παραγράφων ή ο ελαστικός, χορευτικής ελαφράδας παλμός του τελικού μέρους.

  

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ενα εξαιρετικό «Ρέκβιεμ» του Μότσαρτ
Μία από κάθε άποψη εξαιρετική εκτέλεση του μοτσάρτειου «Ρέκβιεμ», που έφερε το στίγμα της ώριμης ιστορικής ερμηνευτικής, απόλαυσε το φιλόμουσο αθηναϊκό κοινό στο κατάμεστο κρατικό Μέγαρο Μουσικής. Το θαυμάσιο...
Ενα εξαιρετικό «Ρέκβιεμ» του Μότσαρτ
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κλασικά... ελληνικά
Η οικονομική κρίση δεν μείωσε σοβαρά μόνον τον αριθμό και την ποιότητα εκδηλώσεων κλασικής μουσικής αλλά ανέστειλε μερικώς και τη δισκογραφική παρουσία των Ελλήνων μουσικών. Ωστόσο, στο σημερινό...
Κλασικά... ελληνικά
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Kαταρρίπτοντας ηχητικούς φραγμούς
Υπό τη συνολική επιμέλεια του ιδρυτή του και καταξιωμένου αρχιμουσικού Ιλάν Βολκόφ, στην Αθήνα το «Tectonics» κατέρριψε ηχητικούς φραγμούς, φέρνοντας σε διάλογο φαινομενικά αντίθετες μουσικές: συμφωνική...
Kαταρρίπτοντας ηχητικούς φραγμούς
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μουσικό ταξίδι με εικαστική έμπνευση
Στον τρέχοντα κύκλο υπό τον τίτλο «Μουσική και εικαστικά» ακούσαμε τις προάλλες στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση τρία νέα έργα, τα οποία παρουσίασε η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ υπό τον Λουκά Καρυτινό. Η...
Μουσικό ταξίδι με εικαστική έμπνευση
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Με ορμή από τη Ρωσία
Το ελληνικό συγκρότημα «Kyklos» έδωσε στο Μέγαρο Μουσικής μια συναυλία εστιασμένη στη ρωσική μουσική. Στον απόηχο του έτους Ελλάδας-Ρωσίας που μόλις ολοκληρώθηκε, το πρόγραμμα περιελάμβανε έργα από τη ρωσική...
Με ορμή από τη Ρωσία
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Οταν το τσέλο τραγουδά
Μια απολαυστική βραδιά μουσικής δωματίου πρόσφερε ο τσελίστας Μπένεντικτ Κλέκνερ (Benedict Klöckner), συνοδευόμενος από τον πιανίστα Χοσέ Γκαγιάρδο (José Gallardo), στην άριστης ακουστικής νεοκλασική αίθουσα...
Οταν το τσέλο τραγουδά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας