Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Kαλομοίρης σε θολό ακρόαμα

Η Στέλλα Τσάνη παίζει το «Κοντσερτάκι για βιολί»

ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΤΩΠΟΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Kαλομοίρης σε θολό ακρόαμα

  • A-
  • A+

Μια πολύ ενδιαφέρουσα συναυλία έδωσε η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών (ΦΟΑ) υπό τον Λουκά Καρυτινό στο Ιδρυμα Κακογιάννη (21/5/2018). Εντεταγμένη στο πλαίσιο του 14ου Κύκλου Ελληνικών Μουσικών Γιορτών, η συναυλία περιλάμβανε έργα συνθετών της ευρύτερης «Εθνικής Σχολής». Εκδηλα άνισο, το ακρόαμα δεν βοηθήθηκε ούτε από την προετοιμασία και τη διεύθυνση ούτε από τη μέτρια ακουστική του χώρου.

Στο πρόγραμμα κυριάρχησαν τρεις μεσοπολεμικές συνθέσεις του Μανώλη Καλομοίρη (1883-1962), συνθέτη του οποίου η πληθωρικά σύνθετη, συχνά «μπουκωμένη» -ένθεν τεχνικά προβληματική- γραφή και, γενικότερα, η φορτισμένη νεορομαντική μουσική δραματουργία απαιτούν ειδικές ισορροπίες και πολύ προσεγμένη προετοιμασία για να αποδώσουν.

Η συναυλία ξεκίνησε με τη λυρική, ιμπρεσιονίζουσα «Ραψωδία αρ.1» (1921) στην ορχηστρική μεταγραφή (1925) του Γκαμπριέλ Πιερνέ και το γεμάτο μελισματικές εξάρσεις, ψευδοπαραδοσιακών ακουσμάτων «Κοντσερτάκι για βιολί» (1955) με σολίστα την ικανή βιολίστρια Στέλλα Τσάνη.

Αμφοτέρων οι εκτελέσεις υπονομεύτηκαν καταφανώς από τις υψηλές ταχύτητες της διεύθυνσης, που -απολύτως αναμενόμενα!- δυσκόλεψαν τους μουσικούς τεχνικά με αποτέλεσμα βιασμένη άρθρωση, χύμα ειρμό, άτεχνη φραστική. Επιπλέον, καθώς εμπόδισαν τη μουσική δραματουργία να αρθρωθεί ευκρινώς (στίξεις, παράγραφοι, αποσβέσεις κ.λπ.), και το βιολί να εκτονώνει αβίαστα τον ατέρμονα, δεξιοτεχνικό, υπερπληθωρικό μονόλογό του, παρήγαγαν μουσικό ακρόαμα δυσανάγνωστο, θολό.

Στο διαδίκτυο υπάρχει ερμηνεία του κοντσέρτου από την Τσάνη με γερμανική ορχήστρα όπου τα πάντα ηχούν σαφώς καλύτερα, πιο διάφανα και αβίαστα… Καλή, παρά την κάπως αμήχανη, στεγνή απαγγελία της ηθοποιού Αντιγόνης Φρυδά, ήταν η παρουσίαση του συμφωνικού ποιήματος για απαγγελία και ορχήστρα σε ποίηση Σικελιανού «Στ’ Οσιου Λουκά το μοναστήρι» (1937). Εδώ, η απλούστερη, πιο αλά-κινηματογραφικό soundtrack συμφωνική συνοδεία έρευσε ανεμπόδιστα και άμεσα.

Η συναυλία ολοκληρώθηκε με ένα από τα εμβληματικά έργα της μεταπολεμικής ελληνικής μουσικής, τη «Συμφωνία αρ.1» (1959) του πολιτικά στρατευμένου Δημήτρη Δραγατάκη (1914-2001). Η πρώτη από τις έξι «Συμφωνίες» του αυτοδίδακτου Ηπειρώτη δημιουργού διαθέτει σαφή, ευανάγνωστη γραφή, που συνδυάζει αφομοιωμένα δεσπόζοντα πρότυπα του σοβιετικού Σοστακόβιτς με τα ανθεκτικά «Ελληνικά» γονίδια της εγχώριας «Εθνικής Σχολής».

Ορμητική, φορτισμένη με εξωστρεφές τραχύ συναίσθημα, αρθρωμένη με δυνατό, αιχμηρό εμβατηριακό παλμό όπου χρειαζόταν, η εκτέλεση υποστήριξε καλά το αφιέρωμα του συνθέτη στη νεολαία που πολέμησε τον κατοχικό κατακτητή.

Η Λευκή Καρποδίνη με το Κουαρτέτο «Στένχαμαρ»

publicity

Στις 9/5/2018, στην αίθουσα «Αρης Γαρουφαλής» του Ωδείου Αθηνών, σε μια συναυλία με τίτλο «Ρομαντισμός στη Σουηδία και τη Γερμανία», η πιανίστρια Λευκή Καρποδίνη συνέπραξε με τρία μέλη του διεθνώς διάσημου σουηδικού κουαρτέτου εγχόρδων «Στένχαμαρ» (Stenhammar, 2002), ερμηνεύοντας έργα Σούμαν και Σουηδών συνθετών.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Σουηδικής Πρεσβείας στην Αθήνα. Δοσμένες με άριστη χημεία μεταξύ των ερμηνευτών, οι εκτελέσεις άφησαν άριστες εντυπώσεις. Η βραδιά ξεκίνησε με τα «Φανταστικά κομμάτια για τσέλο/πιάνο» του Σούμαν, που παίχτηκαν ρευστά και ορμητικά αλλά με ακρίβεια και αμεσότητα συναισθήματος (Καρποδίνη, Ολοφσον).

Αληθινή αποκάλυψη υπήρξε το θαυμάσιο «Τρίο, αρ.2» της Ελφρίντα Αντρέ (1841-1929). Υφολογικά συγγενές προς τον Σούμαν, συμβατικά ρομαντικό, πληθωρικά λυρικό και απολαυστικά μελωδικό, το έργο της παραγκωνισμένης λόγω φύλου Σουηδής συνθέτριας δόθηκε με ακρίβεια, συγκινησιακή αμεσότητα, περισσή ζωντάνια και έντονο ωστικό παλμό, διευρύνοντας και βαθαίνοντας ευπρόσδεκτα τα ακούσματά μας του ρομαντικού ρεπερτορίου «πέραν της πεπατημένης» (Καρποδίνη, Ομαν, Γουίλιαμς).

Ομοίως ενδιαφέρον αποδείχτηκε το αλά-Ντεμπισί ιμπρεσιονίζον «Νυχτερινό για τσέλο και πιάνο» (1922) του Σουηδού Χένινγκ Μάνκελ (Καρποδίνη, Ολοφσον). Η συναυλία ολοκληρώθηκε χορταστικά με το μοναδικό «Κουαρτέτο για πιάνο» του Σούμαν, έργο εντεταγμένο στον βαθύ πυρήνα του ρεπερτορίου της ρομαντικής μουσικής δωματίου (Καρποδίνη, Ομαν, Μπάουερ, Γουίλιαμς). Το έργο παίχτηκε ομοίως ορμητικά, με άριστο, αβίαστο συντονισμό πιάνου/εγχόρδων, πληθωρικό αλλ’ ισορροπημένο συναίσθημα, ρευστή πηγαία μελωδικότητα και μυώδη, σφριγηλό ωστικό παλμό!

ΥΓ: Η ακουστική της αίθουσας παραμένει ολοφάνερα προβληματική αφ’ ενός λόγω ακατάλληλης μορφολογίας της τσιμεντένιας οροφής («εγκιβωτισμένοι» χώροι των βαθιών φατνωμάτων, κρεμαστή δοκός/κούτελο έμπροσθεν σκηνής), αφ’ ετέρου λόγω απουσίας επαρκών ηχοαπορροφητικών επιφανειών που θα μείωναν επιλεκτικά και ελεγχόμενα ως προς το ηχητικό φάσμα ανακλάσεις και «μπούκωμα» του ήχου. Δίχως τις απαραίτητες βελτιώσεις η καλαίσθητη ανακαίνιση της αίθουσας παραμένει «δώρον άδωρον».

 

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κουρέας-δαίμονας στο κατάμεστο Ηρώδειο
Εγκαταλείποντας το ρεπερτόριο της κλασικής μουσικής και του μπαρόκ, στην παρουσίαση του οποίου έκαναν τη διαφορά και πρόσφεραν όσο κανείς άλλος ώς τώρα στην Ελλάδα, Καμεράτα και Πέτρου συμμετέχουν πλέον στο...
Κουρέας-δαίμονας στο κατάμεστο Ηρώδειο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Φλογερά πάθη στο Ηρώδειο
Αναβίωση του βερντιανού «Τροβαδούρου» σε σκηνοθεσία Στέφανο Πόντα, που είχε πρωτοπαρουσιαστεί το 2012, ήταν η δεύτερη συμμετοχή της ΕΛΣ στο Φεστιβάλ Αθηνών (20 έως 26/7/2017). Η πρεμιέρα στο κατάμεστο Ηρώδειο...
Φλογερά πάθη στο Ηρώδειο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Σπουδαίος ο πατέρας, μέτριος ο γιος
Την 1η Αυγούστου η ΚΟΑ επανήλθε στο Ηρώδειο για μία ακόμη συναυλία, αυτή τη φορά υπό τη διεύθυνση του διάσημου Βλαντιμίρ Ασκενάζι, αφήνοντας λίγο άνισες μεν, αλλά γενικώς καλές εντυπώσεις. Η συναυλία ξεκίνησε...
Σπουδαίος ο πατέρας, μέτριος ο γιος
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Oταν ο πιανίστας θέλει, αλλά δεν μπορεί
Αντιληπτή ήταν η προσπάθεια συντονισμού του Γαλλοκαναδού σολίστ Αλέν Λεφέβρ με τον αρχιμουσικό Στέφανο Τσιαλή στο «Κοντσέρτο αρ. 2» του Ραχμάνινοφ. Ευτυχώς η βραδιά ξεκίνησε με μια θετική έκπληξη, το νέο έργο...
Oταν ο πιανίστας θέλει, αλλά δεν μπορεί
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μαγευτικές χορδές δονούν την Υδρα
6ο Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου Σαρωνικού. Σε ένα αναπαλαιωμένο βιομηχανικό κτίριο του 19ου αιώνα, δέκα διεθνώς καταξιωμένοι μουσικοί έδωσαν μια μεγάλη, απολαυστική συναυλία με έργα μόνο για έγχορδα σπουδαίων...
Μαγευτικές χορδές δονούν την Υδρα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Από τον Σισιλιάνο στον Οφενμπαχ
Σήμερα η γνωριμία και η απόλαυση της μουσικής κατανέμονται παγκοσμίως τελείως άνισα ανάμεσα σε σπάνιες, ακριβές, ζωντανές ακροάσεις και σε πληθώρα κατασκευασμένων δισκογραφικών προϊόντων. Εμείς, χάρη στη...
Από τον Σισιλιάνο στον Οφενμπαχ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας