Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

Η Μαρλίς Πέτερσεν συναρπαστική «Λεονόρα»

  • A-
  • A+

Ο «Φιντέλιο», μοναδική όπερα του Μπετόβεν, έργο απερίφραστα πολιτικό, διαποτισμένο με τα ιδανικά του Διαφωτισμού και τα αιτήματα της Γαλλικής Επανάστασης, υπήρξε καρπός βασανιστικής, δεκάχρονης δημιουργικής διεργασίας.

Της τελικής μορφής του 1814, που παίζεται σήμερα διεθνώς, προηγήθηκαν μια αρχική τρίπρακτη «Λεονόρα» (1805) και μια αναθεωρημένη, δίπρακτη (1806), που παρουσιάστηκαν με περιορισμένη επιτυχία στη Βιέννη και έκτοτε (δικαίως) ξεχάστηκαν.

Η παρουσίαση της πρώτης εκδοχής κατά τις τελευταίες δεκαετίες εντάσσεται στο πλαίσιο της εξαντλητικής διερεύνησης του λυρικού ρεπερτορίου προς τέρψη μουσικών και φιλόμουσων.

Επιπλέον απηχεί την ώριμη πρακτική της ιστορικής ερμηνευτικής με την έννοια ότι ενδιαφέρει, καθώς διατηρεί έντονες, σαφείς επιβιώσεις παλαιότερων καθιερωμένων δομών της όπερας (opera buffa, opera seria) και ισορροπεί -έστω άτεχνα- στο ασταθές μεταίχμιο γρήγορων εξελίξεων στη γραφή και τη θεματική (Singspiel, opéra comique). Αποτελεί επίσης αντιπροσωπευτικό είδος της λεγόμενης «όπερας σωτηρίας».

Ετσι, με δεδομένο το πόσο σπάνια παρουσιάζεται ο μπετοβενικός «Φιντέλιο» στην Ελλάδα, η θαυμάσια πρώτη(;) αθηναϊκή παρουσίαση της «Λεονόρας» του 1805 υπήρξε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εκκεντρικότητα!

Το έργο δόθηκε σε συναυλιακή, πειστικά ημισκηνοθετημένη μορφή με συμμετοχή εκλεκτών ξένων μονωδών.

Τους συνόδευσε η Ορχήστρα Μπαρόκ του Φράιμπουργκ σε όργανα εποχής και η Χορωδία της Ακαδημίας Τραγουδιού της Ζυρίχης υπό τον Ρενέ Γιάκομπς. Αναμενόμενα η διεύθυνση του βετεράνου Φλαμανδού πρωτεργάτη της παλιάς μουσικής προσέδωσε στο (ενίοτε ανυπόφορα πλατειάζον) ακρόαμα δραματικό ρυθμό και ενδιαφέρον, ζωντανεύοντάς το με τις ειδικές χάρες της ιστορικής ερμηνευτικής: έγχορδα και τραγούδι δίχως έντονο βιμπράτο, αιχμηρή άρθρωση, τραχιά αρχαϊκά ηχοχρώματα σε ερεθιστικές αντιπαραθέσεις, χάλκινα πνευστά δίχως βαλβίδες και ξύλινα δίχως κλειδιά, έντονες αντιθέσεις δυναμικής, βίαιες μεταπτώσεις.

Τη Λεονόρα/Φιντέλιο ενσάρκωσε η ακμαία Γερμανίδα υψίφωνος κολορατούρα Μαρλίς Πέτερσεν, που ζει από το 2009 στην Αθήνα και σταδιοδρομεί σε κορυφαία διεθνή λυρικά θέατρα ερμηνεύοντας τεράστιου εύρους ρεπερτόριο, από Μότσαρτ μέχρι Ράιμαν.

Τον απάνθρωπης δυσκολίας ρόλο της γενναίας γυναίκας που αψηφά κάθε κίνδυνο για να σώσει τον άδικα φυλακισμένο σύζυγό της, ρόλο γραμμένο για δραματική υψίφωνο, ερμήνευσε η 49χρονη Πέτερσεν με θαυμαστή τονική ακρίβεια και άνεση, κυρίως δε με αφειδώλευτο, συναρπαστικό δόσιμο!

Γύρω της είχε τον απολαυστικά καλοτραγουδισμένο Ρόκκο του Ρώσου βαθύφωνου Ντμίτρι Ιβαστσένκο, την ιδανικά ανάλαφρη, μελωδική και ακριβή Μαρτσελίνε της Αμερικανίδας υψιφώνου Ρόμπιν Γιόχανσεν, τον επιτηδευμένα τραχύ αλλά ακριβή και επιβλητικό Ντον Πιτσάρο του Νορβηγού βαρύτονου Γιοχάνες Βάισερ και τον… χαριτωμένα άχαρο αλλά φωνητικά άνετο Τζακίνο του Αυστριακού τενόρου Γιοχάνες Κουμ.

Αν και καταφανώς «λίγος», ο τελευταίος, λόγω ασθενείας του αρχικά προγραμματισθέντος τραγουδιστή, ανέλαβε και τον δύσκολο, σύντομο αλλά κομβικό ρόλο του Φλόρεσταν.

Στον σύντομο ρόλο/βινιέτα του φορέα δικαιοσύνης Ντον Φερνάντο προσέδωσε τη δέουσα επιβλητικότητα και ευγένεια ο Κουβεϊτανογερμανός βαθύφωνος Ταρέκ Ναζμί.

Αψεγάδιαστα ακριβές, συναρπαστικά αιχμηρό και εστιασμένο ήταν το τραγούδι της χορωδίας.

Ο Τσαρλς Ολιβιέρι-Μανρόου διευθύνει την ΚΟΑ

Στις 27/10/2017 η ΚΟΑ παρουσίασε στο Μέγαρο Μουσικής ένα πρόγραμμα εστιασμένο προσχηματικά στον άξονα άνθρωπος/φύση, αποτελούμενο από έργα ρωσικής και σοβιετικής μουσικής. Διηύθυνε ο γνώριμος στο αθηναϊκό κοινό Τσαρλς Ολιβιέρι-Μανρόου.

Η συναυλία, υπό τον ταλαντούχο 48χρονο Μαλτέζο αρχιμουσικό, άφησε πολύ καλές εντυπώσεις.

Η βραδιά ξεκίνησε με το «Φθινόπωρο» από το χορόδραμα «Οι εποχές» του Γκλαζουνόφ, μουσική έκδηλα ρυθμική, που δόθηκε ορμητικά, με πυγμή, στρατιωτική ακρίβεια και αθλητική κινητικότητα, θυμίζοντας ένδοξες στιγμές σοβιετικών ηχογραφήσεων!

Ακολούθησε το «Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα εγχόρδων» (1979) του Αλφρεντ Σνίτκε, έργο σύνθετης, φορτισμένα πολυαναφορικής μουσικής δραματουργίας, το οποίο, παρ’ ότι γραμμένο επί σοβιετικού εδάφους, φέρει ξεκάθαρα το προδρομικό στίγμα του μεταμοντερνισμού.

Ευφυής, ευαίσθητος, τεχνικά δεινός ερμηνευτής, ο 26χρονος Κωνσταντίνος Δεστούνης το ερμήνευσε με έκδηλη αυτοπεποίθηση και ευστοχία έκφρασης, προσφέροντας μια σφαιρικά -συγκινησιακά και διανοητικά- συναρπαστική εκτέλεση.

Αντιμετώπισε με έκδηλη τεχνική άνεση και θαυμαστά εύπλαστο ήχο κάθε πρόκληση της παρτιτούρας: συνεχείς μεταπτώσεις διάθεσης, υφολογική ρευστότητα υπνοβατικής αστάθειας, κατακερματισμένος ειρμός, κρυπτικές μουσικές και εξωμουσικές αναφορές, μελαγχολικοί θύλακες υπονομευμένης μελωδικής γραφής...

Η συναυλία ολοκληρώθηκε με μια πολύ ωραία, αβίαστα λυρική εκτέλεση της πληθωρικά μελωδικής «Συμφωνίας αρ.1, Χειμωνιάτικα Ονειρα» του Τσαϊκόφσκι.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ο Μάρεϊ Περάχια παίζει και διευθύνει Μπετόβεν
Μια ενδιαφέρουσα συναυλία με έργα Μπετόβεν, αφιερωμένη στη μνήμη του σερ Νέβιλ Μάρινερ, έδωσε η Ορχήστρα του Αγίου Μαρτίνου των Αγρών στο Μέγαρο Μουσικής (4/12/2016). Στον διπλό ρόλο του σολίστα και του...
Ο Μάρεϊ Περάχια παίζει και διευθύνει Μπετόβεν
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μουσική δωματίου υψηλής θερμοκρασίας
Οσο περνάει ο καιρός τόσο εντείνεται η ξηρασία στο πεδίο της αθηναϊκής μουσικής ζωής, ειδικά όσον αφορά την παρουσίαση μουσικής δωματίου. Με αυτό ως δεδομένο η συναυλία που πρόσφερε το έντονα πολυεθνικής...
Μουσική δωματίου υψηλής θερμοκρασίας
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ενα εξαιρετικό «Ρέκβιεμ» του Μότσαρτ
Μία από κάθε άποψη εξαιρετική εκτέλεση του μοτσάρτειου «Ρέκβιεμ», που έφερε το στίγμα της ώριμης ιστορικής ερμηνευτικής, απόλαυσε το φιλόμουσο αθηναϊκό κοινό στο κατάμεστο κρατικό Μέγαρο Μουσικής. Το θαυμάσιο...
Ενα εξαιρετικό «Ρέκβιεμ» του Μότσαρτ
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αφιέρωμα Σκαλκώτα μέσω... Αμερικής
Αμεση συνέχεια είχαν οι εκδηλώσεις για την επέτειο Σκαλκώτα (1904-1949), που ξεκίνησαν στις 10/1/2019 με συναυλία της ΚΟΑ. Στις 14/1/2019, στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος», ο Νίκος Τσούχλος διηύθυνε τη...
Αφιέρωμα Σκαλκώτα μέσω... Αμερικής
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Σιμόν Μποκανέγκρα» με ένταση και πάθος
Παρότι όχι μία από τις δημοφιλέστερες όπερες του Βέρντι, ο «Σιμόν Μποκανέγκρα» (1857) έχει παρουσιαστεί αρκετές φορές από την ΕΛΣ, πάντα με κριτήριο την ύπαρξη Ελληνα πρωταγωνιστή ικανού να φέρει επάξια τον...
«Σιμόν Μποκανέγκρα» με ένταση και πάθος
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Κρυμμένοι θησαυροί του μπαρόκ
Υπό τον γενικό τίτλο «Αφανείς ήρωες», οι Ιάσων Ιωάννου (μπαρόκ βιολοντσέλο), Δημήτρης Τίγκας (βιολόνε), Θεόδωρος Κίτσος (θεόρβη, μπαρόκ κιθάρα, μαντολίνο) και Μάρκελλος Χρυσικόπουλος (τσέμπαλο, φορητό...
Κρυμμένοι θησαυροί του μπαρόκ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας