Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Γυρίζοντας τη Λέσβο με πιάνο και βιολί

Κατάμεστο το θεατράκι στο Ιερό του Μέσσου

Eleonora Pouwels Photography

Γυρίζοντας τη Λέσβο με πιάνο και βιολί

  • A-
  • A+

Αποστολή- Λέσβος

Τι σχέση έχει ο Σούμπερτ με τα ιαματικά λουτρά; Πώς είναι να ακούει κανείς Χέντελ πλάι στο Απολιθωμένο Δάσος με ευρήματα αιώνων;

Πόσο πιο μαγικά ακούγεται μια Σονάτα του Μότσαρτ όταν έχεις μόλις ολοκληρώσει μια έξοχη οινογνωσία;

Και τι σχέση έχει ο Πιατσόλα με τα ερείπια ενός σπουδαίου αρχαίου ιερού της Λέσβου;

Το τρίτο Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου (16-19/8) καθιέρωσε από φέτος τις προφεστιβαλικές του εκδηλώσεις σε χώρους που σε πρώτη ανάγνωση δεν συνδέονται με την κλασική κι απέδειξε πως η δύναμη της μουσικής είναι πέρα και πάνω από κάθε χώρο.

Μία εβδομάδα πριν από την αποψινή πρεμιέρα στο Κάστρο του Μολύβου, οι υπεύθυνοι της διοργάνωσης, που φέτος συμπληρώνει τρία απίθανα και δημιουργικά χρόνια, αποφάσισαν πως είχε έρθει η ώρα να βγουν από τα στενά όρια του Κάστρου.

Είναι λογικό. Πατούν πλέον πιο γερά στα πόδια τους και θέλουν να μεταφέρουν την ατμόσφαιρα του Φεστιβάλ σε ακόμη περισσότερους κατοίκους του νησιού.

«Ενας από τους λόγους που ιδρύσαμε το ΔΦΜΜ ήταν για να φέρουμε την παγκόσμια γλώσσα της μουσικής σε ένα μέρος όπου δεν υπήρχε αλλά και να δείξουμε στον επισκέπτη του νησιού ότι ο τόπος μας έχει πολλά πράγματα να προσφέρει. Και μπορεί η διοργάνωση να λέγεται Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου, αλλά εμείς νιώθουμε ότι είναι το Φεστιβάλ της Λέσβου και γιατί όχι του Βορείου Αιγαίου», λέει η Λητώ Ντάκου, υπεύθυνη οικονομικών, διοικητικών και διεθνών σχέσεων του φεστιβάλ.

«Αποφασίσαμε να επεκτείνουμε τη δραστηριότητά μας σε μέρη του νησιού, μακρινά, απομονωμένα, “ανόθευτα”. Στο μέλλον φιλοδοξούμε να εισαχθούν στον κύριο κορμό του φεστιβάλ. Το νησί έχει άπειρες δυνατότητες, καταπληκτική φύση, αναξιοποίητη παραγωγή και πλούσια εμπορική δραστηριότητα και κτιριακές εγκαταστάσεις που μπορούν να σας εκπλήξουν».

Για τη φετινή πρώτη απόπειρα επέλεξαν τέσσερις εξαιρετικά ενδιαφέρουσες τοποθεσίες.

«Στα Χύδηρα, στα θερμά νερά της Γέρας, στο Απολιθωμένο Δάσος στο Σίγρι η έννοια της “κάθαρσις” πέρασε από την εξαγνιστική χρήση του κρασιού, την ιαματική δύναμη του νερού, την καθαρτική δύναμη της φωτιάς και της λάβας.

Στο Ιερό του Μέσσου, στο “κοινό των Λεσβίων” τον κεντρικό λατρευτικό χώρο των λεσβιακών πόλεων κατά την αρχαιότητα, η καθαρτική και θεραπευτική λειτουργία της μουσικής βρέθηκε στον φυσικό της χώρο, αφού στο “Μέσσον” στην αρχαιότητα λάμβαναν χώρα θρησκευτικές τελετουργίες υπό τους ήχους της μουσικής», επισημαίνει η Ραλλού Κράλλη-Κωνσταντέλλη, που είχε την ευθύνη των προ-φεστιβαλικών δραστηριοτήτων (όλες με δωρεάν είσοδο).

 Κάπως έτσι ξεκινήσαμε στις 9 Αυγούστου, μεσημεράκι, με ΚΤΕΛ από τον Μόλυβο για να φτάσουμε στον μικρό οικισμό των Χυδήρων και στο οινοποιείο «Μεθυμναίου».

Στο χωριό, γενέτειρα του ζωγράφου Γεώργιου Ιακωβίδη (στην κεντρική πλατεία στεγάζεται το Ψηφιακό του Μουσείο), εδώ και περίπου 20 χρόνια ο Γιάννης Λάμπρου «πήρε» τα κλειδιά ενός παλιού οινοποιείου, το εκσυγχρόνισε και αποφάσισε να επαναφέρει στην αγορά το λεσβιακό κρασοστάφυλο.

Η ποικιλία αυτή της Λέσβου έδινε λόγω της εδαφικής σύστασης το δικό της ξακουστό κρασί, που συχνά αναφερόταν από τους αρχαίους μας και Ρωμαίους συγγραφείς.

Το οινοποιείο του «Μεθυμναίου» δημιουργήθηκε το 1985 και, συνδυάζοντας την αρχαία παράδοση με σύγχρονες μεθόδους οινοποιίας, παράγει υψηλής ποιότητας βιολογικό κρασί που μαζί με λίγο παξιμάδι μάς περίμενε αμέσως πριν από την έναρξη της συναυλίας.

Σε ένα χωριό σκαρφαλωμένο σε μια βορειοδυτική πλαγιά του νησιού, όπου το παρελθόν ενώνεται με έναν πολύ περίεργο τρόπο με το ψηφιακό παρόν και μέλλον, είδαμε τα πιτσιρίκια του χωριού να αφήνουν ποδήλατα και μπάλες στη μάντρα του οινοποιείου για να ακούσουν Μότσαρτ και Χέντελ που ερμήνευε η τριάδα των προφεστιβαλικών εκδηλώσεων (Αρτούρ Ρουζανόφσκι - βιολί, Βασίλι Γκεράσιμεζ - βιολοντσέλο, Κυβέλη Ντέρκεν - πιάνο) και φύγαμε με ένα μπουκάλι κόκκινο κρασί Μεθυμναίος στο οποίο εκτός από την τελευταία σοδειά είχε κλειστεί και αυτή η μοναδική εμπειρία.

«Θέλαμε να ανοίξουμε τα μάτια και να αγγίξουμε την ψυχή και του τελευταίου κατοίκου. Και νομίζω τα καταφέραμε. Είναι χαρακτηριστικό πως σε αυτήν εδώ την απομακρυσμένη τοποθεσία ο πρόεδρος του χωριού μάς κάλεσε στο καφενείο αμέσως μετά τη συναυλία. Εκεί, κάποιοι από τους κατοίκους θέλησαν να μας δείξουν μουσικά όργανα που έχουν αλλά και τι μπορεί να παίξουν την ίδια στιγμή που μιλούσαμε για τον Τσαϊκόφσκι», σχολίαζε μετά το κονσέρτο η Λ. Ντάκου.

 Την επομένη (10/8) το πρόγραμμα είχε μουσική με λάβα και νερό, είχε Σούμπερτ και Σεν-Σανς με θέα τον κόλπο της Γέρας.

Ανάμεσα στους ελαιώνες και σε πηγές που αναβλύζουν «μαγικά» νερά, σε ένα τοπίο σαγηνευτικό, δημιουργήθηκαν από την αρχαιότητα τα λουτρά γύρω από την πηγή τους για λόγους ιαματικούς, όπως μαρτυρούν ευρήματα της περιοχής.

Αργότερα, επί οθωμανοκρατίας, δίπλα στα αρχαία ερείπια χτίστηκαν νέα πολυτελή λουτρά, που διατηρούν μέχρι σήμερα την ατμόσφαιρα των οθωμανικών χρόνων, τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό τους.

Το νερό αναβλύζει με ορμή από βάθος 2.500 μέτρων και φτάνει στην πηγή κοντά στους 40 βαθμούς Κελσίου.

Eκεί, λοιπόν, ανάμεσα σε πισίνες αχνιστές κι επισκέπτες που κυκλοφορούσαν με μαγιό, σαγιονάρες και πετσέτες στα χέρια, στήθηκε ένα πιάνο, οι «λουόμενοι» από κάθε σημείο των λουτρών έστρεψαν το βλέμμα προς την αυτοσχέδια σκηνή και η μουσική άρχισε τη δική της θεραπεία.

Κιχ δεν ακουγόταν για μία ώρα, όλα τα ξεχάσαμε μεμιάς. Μόνο το ενθουσιώδες χειροκροτήματα στο τέλος, οι ξυπόλητοι μουσικοί κι ο κόσμος που αποχωρούσε με ένα μικρό σαπουνάκι και λίγα αρωματιμένα άλατα στα χέρια μάς θύμιζαν πού ακριβώς βρισκόμασταν...

 Η τρίτη εκδήλωση (12/8) μας έφερε στη δυτική πλευρά του νησιού. Οχι σε ένα οποιοδήποτε χωριό, αλλά στο φημισμένο Σίγρι όπου στεγάζεται το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους.

Στη δυτική Λέσβο, εκεί όπου η λάβα και η ηφαιστειακή στάχτη συναντούν το Αιγαίο, ο χρόνος και το κύμα φέρνουν σιγά σιγά στο φως απολιθωμένα τμήματα δέντρων που έζησαν στο μακρινό παρελθόν.

Μεγάλα και μικρά, πολύχρωμα, σε αφάνταστο αριθμό και ποικιλία, όρθια ή ξαπλωμένα στη γη, με τις ρίζες και τα κλαδιά τους να διαπλέκονται αινιγματικά συγκροτούν ένα θέαμα μοναδικό, μια βόλτα σε μια εποχή όπου δεν μπορεί καν να ταξιδέψει το μυαλό.

Πλάι σε ευρήματα που μας «έμαθαν» τη γεωλογική ιστορία της λεκάνης του Αιγαίου και μας έδειξαν την ηφαιστειακή δραστηριότητα του βορείου Αιγαίου πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια, ακούσαμε Χέντελ, Μότσαρτ, Φρανκ.

Ηταν την ώρα που ο ήλιος έδυε. Τα πάντα έπαιρναν το χρώμα του χρυσού, οι πιο τυχεροί είχαμε ήδη ξεναγηθεί στο θαλάσσιο πάρκο της Νησιώπης από ειδικό πλοιάριο με γυάλινο πάτο για να θαυμάζουμε τα ευρήματα μέσα στο νερό και σιγά σιγά ανεβήκαμε στο μικρό θεατράκι, στον πίσω κήπο του μουσείου.

Είχαμε μόλις ξεφυλλίσει ένα βιβλίο της φύσης 20.000.000 ετών κι είχε έρθει η ώρα να ανοίξουν οι παρτιτούρες...

 Η τελευταία βραδιά (13/8) ήταν σίγουρα από εκείνες που ονειρεύεται όποιος τουρίστας επισκέπτεται αυτή τη χώρα και εύχεται να ζήσει τη συνύπαρξη του χθες με το σήμερα.

Giorgos Papadopoylos

Στα Μέσσα βρίσκονται τα ερείπια του μεγάλου και σπουδαίου ιερού της Λέσβου. Εκεί έδρευε το Κοινό των λεσβιακών πόλεων του 4ου αι. π.Χ., που ήταν αφιερωμένο στη λεσβιακή τριάδα: Δίας, Ηρα, Διόνυσος.

Εκεί γίνονταν κάθε χρόνο γιορτές κοινές, στις οποίες λάμβαναν μέρος οι κάτοικοι της Λέσβου και των λεσβιακών αποικιών στα παράλια της Μ. Ασίας.

Προς τιμήν της Ηρας μάλιστα, γίνονταν καλλιστεία στα οποία συναγωνίζονταν για την ομορφιά και το πνεύμα τους οι γυναίκες της Λέσβου.

Στον πυρήνα του αρχαιολογικού χώρου βρίσκεται ο ιωνικός ψευδοδίπτερος ναός του 4ου αι. π.Χ., μοναδικό μνημείο αυτού του τύπου στον Ελλαδικό χώρο.

Γύρω από αυτόν λεβάντες κι αρωματικά φυτά έραιναν με αρώματα την ατμόσφαιρα, οι επισκέπτες είχαν γεμίσει ασφυκτικά το μικρό θεατράκι και έστηναν τα παρεό και τις πετσέτες τους ολόγυρα, τα πιτσιρίκια και τα καρότσια έπαιρναν θέση όσο πιο κοντά στους μουσικούς μπορούσαν, τα κεριά που είχαν τοποθετήσει οι άνθρωποι της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου είχαν ανάψει και οι τρεις μουσικοί άρχισαν να σκορπούν νότες παντού.

«Για τη μουσική ανοίγουν τελικά όλοι οι χώροι», έλεγε πανευτυχής η Λητώ Ντάκου, μόλις ολοκληρώθηκε και η τελευταία εκδήλωση.

Ποιοι, όμως, ήταν τελικά όλοι αυτοί που με τόσο ενθουσιασμό φώναζαν «κι άλλο, κι άλλο» στο φινάλε της βραδιάς;

«Κοιτάξτε, σε αυτά εδώ τα τέσσερα κονσέρτα ένα μέρος των θεατών ήταν αυτό που λέμε ο φανατικός πυρήνας που έχει φτιάξει το φεστιβάλ. Εδώ και τρία χρόνια υπάρχει πιστό κοινό αλλά και ψαγμένοι τουρίστες που μας ακολουθούν όπου πάμε. Ωστόσο, στο Σίγρι και στα Σίδηρα, δηλαδή στα πιο απομακρυσμένα μέρη, ο κόσμος ήταν σε μεγάλο βαθμό άγνωστος. Κι αυτή είναι μια μεγάλη επιτυχία διότι αγγίξαμε την ψυχή των ντόπιων».

Ηταν πλέον φανερό. Οι ιδρυτές του Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου (Δημήτρης Τρύφων, Δανάη και Κυβέλη Ντέρκεν) και οι άνθρωποι της διοργάνωσης έχουν πάρει φόρα και αγάπη πολλή από τις προ-φεστιβαλικές εκδηλώσεις.

Απόψε στο Κάστρο θα σας το ανταποδώσουν. Και θα είναι ονειρεμένα!

Πρεμιέρα απόψε

Οι προετοιμασίες είναι από μέρες πυρετώδεις. Η μεταφορική εταιρεία, έμπειρη πια ύστερα από τρεις διοργανώσεις, έχει τοποθετήσει τα όργανα στη σκηνή του Κάστρου, οι πρόβες έχουν πάει θαυμάσια, η πιτσιρικαρία και οι λοιποί εθελοντές είναι έτοιμοι να ανταποκριθούν σε μια ακόμα πρόκληση, τα στενά του Μολύβου έχουν γεμίσει μουσικούς.

Απόψε στις 9 μ.μ., τα φώτα στο Κάστρο θα ανάψουν και πρώτος για την «Κάθαρση» (φετινός θεματικός άξονας) θα μιλήσει στους θεατές ο Μπαχ καθώς στο πρώτο μέρος της βραδιάς θα ακουστούν τα έργα του «Σακόν για σόλο βιολί σε ρε ελάσσονα» και «Η καρδιά μου κολυμπάει στο αίμα», μια έξοχη καντάτα για σοπράνο, όμποε, κουιντέτο εγχόρδων και πιάνο με τη διάσημη τραγουδίστρια Μάρλις Πέτερσεν να επιστρέφει στον Μόλυβο για να κηρύξει την έναρξη.

«Εχω συμμετάσχει σε πολλά φεστιβάλ αλλά δεν ξέρω κάποιο που να συνδυάζει τόσα συναρπαστικά στοιχεία. Μια καταπληκτική ομάδα μουσικών, μια μαγική τοποθεσία, η ευτυχία να παίζω στην πατρίδα μου! Αν έπρεπε να συνοψίσω το ΔΦΜΜ σε μία λέξη, θα έλεγα: Συνάντηση. Του ταίριαζε τέλεια!», λέει ο βιολονίστας Νώε Ινουί που γεννήθηκε στις Βρυξέλλες το 1985, από μητέρα Ελληνίδα και πατέρα Ιάπωνα.

Κι αν ο Νώε είναι «παλιός» στον Μόλυβο, υπάρχουν και οι νέοι που πρώτη φορά ιντριγκάρονται από την πρόκληση να συμπράξουν με σημαντικούς μουσικούς από όλο τον κόσμο για μία μόνο βραδιά στο Κάστρο του Μολύβου.

«Είμαι ενθουσιασμένος που θα συνεργαστώ με μουσικούς υψηλών ικανοτήτων», λέει ο ανερχόμενος αλλά βραβευμένος ήδη κιθαρίστας Πετρίτ Τσέκου.

«Η πρώτη πρόβα είναι πάντα πολύ ξεχωριστή. Συστήνουμε στους άλλους τον εαυτό μας, μιλάμε για την καταγωγή και τις σπουδές μας και στο τέλος όλο και κάποιος κοινός φίλος θα προκύψει, αφού οι μουσικοί της κλασικής ζούμε σε έναν μικρό όμορφο κόσμο, όπου όλοι κάπως γνωριζόμαστε. Μετά, λοιπόν, από όλα αυτά κάποιος αποφασίζει να δώσει το σύνθημα και να αρχίσει τη μουσική. Είναι μαγικό!», λέει.

Πρώτη του φορά στη διοργάνωση αλλά μάλλον ήρθε διαβασμένος: «Εχω δει εικόνες από προηγούμενες διοργανώσεις. Με εντυπωσιάζει πολύ το φετινό θέμα του φεστιβάλ, η "Κάθαρση". Ομολογώ πως όταν μου το ανακοίνωσαν άρχισα υποσυνείδητα να σκέφτομαι αν υπάρχει κάθαρση στη δουλειά μου και νομίζω ότι η αμφισβήτηση είναι πάντα ένα θετικό στοιχείο για τους καλλιτέχνες. Είμαι βέβαιος ότι την Κάθαρση θα την εισπράξουν φέτος όλοι».

Το πλήρες πρόγραμμα του φεστιβάλ θα βρείτε στην ιστοσελίδα του Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου 

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Στη Λέσβο της «Γενέσεως»
Από αύριο μέχρι τις 19 Αυγούστου διαρκεί φέτος το εμπνευσμένο φεστιβάλ του νησιού. Για την τέταρτη χρονιά του οι υπεύθυνοι ετοίμασαν ένα πρόγραμμα με καταξιωμένους Ελληνες δημιουργούς και ανερχόμενους ξένους...
Στη Λέσβο της «Γενέσεως»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Μουσική, χορός, ποτά και φιλιά στο γρασίδι
Πιο μαζεμένο από άλλες χρονιές, χωρίς το όνομα που θα προκαλέσει λαοπλημμύρα στη Μαλακάσα, το φετινό Rockwave φιλοδοξεί να αποδείξει ότι καμιά φορά συγκροτήματα όπως οι αγαπημένοι Placebo, ο Σίβερτ Χόγιεμ που...
Μουσική, χορός, ποτά και φιλιά στο γρασίδι
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Στη Λέσβο της «Κάθαρσης»
Ο εμπνευσμένος θεσμός επιστρέφει στο δοκιμαζόμενο νησί. Για την τρίτη χρονιά τους οι δημιουργοί του ετοίμασαν ένα πρόγραμμα με υψηλούς καλεσμένους και συνθέσεις που εξερευνούν την ιαματική δύναμη της μουσικής.
Στη Λέσβο της «Κάθαρσης»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αναβίωση με θρύλους της ροκ και... χιπ-χοπ
Πενήντα χρόνια μετά. Τίποτα στη μουσική δεν είναι ίδιο. Και τίποτα σε ό,τι αφορά τη μυθολογία του Γούντστοκ δεν έχει αλλάξει. Το Woodstock 50, ακόμα μια προσπάθεια αναβίωσης του θρυλικού φεστιβάλ,...
Αναβίωση με θρύλους της ροκ και... χιπ-χοπ
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τρεις σταρ του χορού στην Αθήνα
Ενα έργο εμπνευσμένο από εικόνες του Γκουαντάναμο που φτιάχτηκε για να προβληματιστούμε σχετικά με τις συνθήκες κράτησης των ανθρώπων. Ενα κορυφαίο χορευτικό συγκρότημα σε τρεις αριστουργηματικές χορογραφίες...
Τρεις σταρ του χορού στην Αθήνα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Ηταν επικίνδυνο, αλλά η καρδιά μου δεν μπορούσε να πει οχι»
«Since she», πανελλήνια, sold out, πρεμιέρα στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και ο διεθνής χορογράφος, Δημήτρης Παπαϊωάννου, μάς εξήγησε πώς και γιατί αποδέχτηκε τη μεγάλη πρόκληση να συνεργαστεί με το εξαιρετικό...
«Ηταν επικίνδυνο, αλλά η καρδιά μου δεν μπορούσε να πει οχι»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας