Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο «Τροβατόρε» των μεγάλων χιτ

Η όπερα του Βέρντι στο Ηρώδειο

Μ. ΣΤΑΦΥΛΙΔΟΥ

Ο «Τροβατόρε» των μεγάλων χιτ

  • A-
  • A+

Αρχετυπικό μελόδραμα του ρομαντισμού και όπερα που συγκεντρώνει όλες τις μεγάλες αρετές του Βέρντι. Μουσική που είναι δημοφιλής ακόμα και στους πλέον ανυποψίαστους από όπερα, συναισθήματα ορμητικά, ακραίες καταστάσεις, μυστικά συγκλονιστικά, άριες και ντουέτα γεμάτα πάθος, διάσημα χορωδιακά.

Στον «Τροβατόρε» όλα διαδραματίζονται ανάμεσα στη φωτιά και στο φεγγαρόφωτο, ανάμεσα στη φλόγα του πάθους που καίει τα σωθικά των τεσσάρων βασικών χαρακτήρων και στο ψυχρό φως του φεγγαριού. Αλλά όταν δυο αδέλφια, τα οποία δεν γνωρίζουν τη συγγένειά τους, ερωτεύονται την ίδια γυναίκα όλα μπορούν να συμβούν.

Η περίφημη όπερα σε σκηνοθεσία, σκηνικά, κοστούμια, φωτισμούς του Στέφανο Πόντα, που πρωτοπαρουσιάστηκε στο Ηρώδειο το καλοκαίρι του 2012, επιστρέφει στο ίδιο θέατρο για τέσσερις παραστάσεις. Η πρεμιέρα δίνεται απόψε με τον Μίλτο Λογιάδη στο πόντιουμ, τον Δημήτρη Πλατανιά να ερμηνεύει τον Κόμη Ντι Λούνα, την Τσέλια Κοστέα στον ρόλο της Λεονόρα, τον Βάλτερ Φρακάρο ως Μανρίκο, τη Γελένα Μανίστινα ως Ατσουτσένα.

Ο «Τροβατόρε» πρωτοπαρουσιάστηκε το 1853 στη Ρώμη, σημειώνοντας αδιανόητη επιτυχία. Οι επευφημίες ήταν τόσο έντονες, ώστε επαναλήφθηκε ολόκληρη η τελική σκηνή του έργου. Εννέα χρόνια μετά, ο συνθέτης γνωρίζοντας ότι το έργο είναι πια η δημοφιλέστερη όπερά του ανέφερε:

«Είτε ταξιδέψεις στην Ινδία, είτε στην Κεντρική Αφρική θα ακούσεις τον “Τροβατόρε”». Δεν είχε κι άδικο. Η δημοτικότητά του παραμένει αμείωτη ακόμα και σήμερα, καθώς αυτό το έργο προτιμούν μέχρι και οι κινηματογραφικοί σκηνοθέτες, είτε για να το διακωμωδήσουν, όπως οι αδερφοί Μαρξ στο «Μια βραδιά στην όπερα» του 1935, είτε για να αναδείξουν τον μελοδραματισμό του, όπως ο Λουκίνο Βισκόντι στο «Σένσο» (1954), και τα αισθήματα που ξυπνά όπως έκανε ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι στο «Φεγγάρι» (1979).

«Ο “Τροβατόρε”, πέρα από το γεγονός ότι αποτελεί το έργο που συγκεντρώνει τα περισσότερα και πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της μουσικής του Βέρντι, είναι και η όπερα με τα περισσότερα “χιτάκια”. Οι άριες, τα ντουέτα, τα χορωδιακά του είναι δημοφιλή ακόμα κι από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν από όπερα», λέει ο μαέστρος της παράστασης Μίλτος Λογιάδης σημειώνοντας πως αυτό το έργο ήταν το δεύτερο που μελέτησε σπουδάζοντας στην Ακαδημία του Μονάχου.

Στην υπόθεση της όπερας, τα πρόσωπα είναι πολλά και οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους γεμάτες αιχμές: η Τσιγγάνα Ατσουτσένα έχει βαθιά συναισθήματα για τον Μανρίκο, δηλαδή τον τροβαδούρο του τίτλου, ο οποίος πιστεύει ότι είναι γιος της. Η αγαπημένη του Λεονόρα αγαπά τον κόμη Ντι Λούνα, ερωτικό αντίζηλο και αδελφό του Μανρίκο. Τη συγγένεια ωστόσο των δύο ανδρών γνωρίζει μόνο η Ατσουτσένα, η οποία την αποκαλύπτει στο τέλος του έργου.

Ενώ στην όλη ιστορία υπάρχει κι ένα παιδί που η Τσιγγάνα έριξε στη φωτιά προκειμένου να εκδικηθεί για τον άδικο θάνατο της μητέρας της χωρίς να γνωρίζει ότι ήταν δικό της. «Τραγικότητα, ακραίες καταστάσεις, παιχνίδια της μοίρας και η αέναη προσπάθεια του ανθρώπου να καθορίσει το πεπρωμένο του είναι τα βασικά στοιχεία αυτής της όπερας», τονίζει ο Μ. Λογιάδης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Στέφανο Πόντα, ένας από τους πιο επιτυχημένους Ιταλούς σκηνοθέτες όπερας της νέας γενιάς με αναγνωρίσιμο ιδίωμα, υπογράφει ένα θέαμα ούτε σύγχρονο, ούτε συμβατικό αλλά αρχαίο. «Ο Βέρντι διέθετε την ικανότητα να συνοψίσει τη δαιδαλώδη και αναληθοφανή πλοκή του “Τροβατόρε” και να την εξυψώσει σε κάτι θεϊκό, μέσω μιας μουσικής που ήταν ταυτόχρονα δυνατή και ανεξάρτητη», εξηγεί ο Ιταλός.

«Δεν είναι το λιμπρέτο ή ο λόγος, αλλά η μουσική και η δραματουργία του συνθέτη, οι οποίες κατορθώνουν να προσδώσουν η μία στην άλλη εκείνη την απόλυτη καθολικότητα, που βρίσκεται σε πλήρη συμφωνία προς την αιώνια ποιότητα ενός χώρου όπως το Ηρώδειο, ενός περιβάλλοντος εξαγνισμένου και καθαγιασμένου από τους αιώνες. Μπροστά σε όλο αυτό, πώς να φτιάξει κανείς ένα σκηνικό;

»Αντίθετα, ο προτεινόμενος σκηνικός χώρος οφείλει να σεβαστεί το μνημείο και να είναι φυσικός, αρχαϊκός και αρχετυπικός, να μη φιλοξενεί την τραγωδία τού χθες ή του σήμερα, μιας γυναίκας ή ενός τροβαδούρου, αλλά την τραγωδία όλης της ανθρωπότητας δίχως πριν ή μετά».

Η σκηνοθεσία του παίζει πολύ με την έννοια της μνήμης. Συχνά αφήνει στον θεατή την αίσθηση ότι η δράση εκτυλίσσεται σαν μέσα σε μια λήθη, στην οποία μόνον η μουσική μπορεί να μας μεταφέρει, ή σε μία κατοικία στην οποία ξαναβρίσκεται μετά από χρόνια εγκατάλειψης. «Επίσης πολύ σημαντικό στοιχείο είναι πως η στατική σκηνοθεσία αφήνει ελεύθερους τους ερμηνευτές και δεν απαιτεί από εκείνους να έχουν έντονη κινητική δράση τις στιγμές των μεγάλων ερμηνευτικών δυσκολιών», λέει ο Μ. Λογιάδης. «Αυτό σημαίνει ότι από τη μουσική δεν στερούμε την παραμικρή λεπτομέρεια και γοητεία».

Info: Ηρώδειο, παραστάσεις: απόψε, 23, 25, 27/7 στις 21.00. Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος. Τιμές: 25€- 100€. Παιδ.-φοιτ.: 15€. Στα ιταλικά με ελληνικούς, αγγλικούς υπέρτιτλους.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η άνοδος και η πτώση ενός Ρώσου ολιγάρχη
Ο συνθέτης της βραβευμένης όπερας «Χοντορκόφσκι», Περικλής Λιακάκης, εξηγεί πώς έντυσε με μουσική ένα γνωστό πολιτικό θρίλερ της Ρωσίας, τη σύγκρουση ανάμεσα σε δύο ισχυρούς άνδρες, τον Μιχαήλ Χοντορκόφσκι και...
Η άνοδος και η πτώση ενός Ρώσου ολιγάρχη
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Τέλος από τη Μετροπόλιταν ο Ντομίνγκο
Μετά το Ντάλας το χτύπημα για τον Πλάθιντο Ντομίνγκο ήρθε από τον «ναό» της Μετροπόλιταν. Προχθές Τρίτη και υπό το βάρος των κατηγοριών για σεξουαλική παρενόχληση η νεοϋορκέζικη όπερα, με μια ανακοίνωση που...
Τέλος από τη Μετροπόλιταν ο Ντομίνγκο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Στην όπερα είμαι αουτσάιντερ»
Φανί Αρντάν: Σκηνοθετεί πρώτη φορά όπερα στην Αθήνα την αυτοκαταστροφική «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ» και με την ευκαιρία αυτή μας μιλά για τα δικά της πάθη, την τόλμη στην τέχνη, την απόγνωση στον έρωτα.
«Στην όπερα είμαι αουτσάιντερ»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Οπερα σε ιψενικό φόντο
Ο διακεκριμένος συνθέτης και πιανίστας Γιώργος Δούσης καταπιάνεται με τη σκοτεινή θεατρική ηρωίδα γράφοντας ένα ολοκαίνουργιο έργο, άμεσο, λιτό, μελωδικό. «Μπήκα πολύ βαθιά στο κείμενο κι ήρθα πολύ κοντά στην...
Οπερα σε ιψενικό φόντο
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Το σάουντρακ μιας κινηματογραφικής ζωής
Η Ελένη Καραΐνδρου δίνει δυναμικά το στίγμα πορείας με συναυλίες, φεστιβάλ, συνεργασίες με σπουδαίους σκηνοθέτες του θεάτρου και του κινηματογράφου, αλλά και ένα νέο διπλό cd. Με την ευκαιρία αυτή ανοίγει στην...
Το σάουντρακ μιας κινηματογραφικής ζωής
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αναμέτρηση με τον απόλυτο ρόλο
Ο καταξιωμένος βαρύτονος Τάσης Χριστογιαννόπουλος, λίγο πριν ταξιδέψει στην παρισινή Opéra Comique για ακόμη μια πρεμιέρα, μας μιλάει για τη βαθιά, πολύχρονη σχέση του με τον σατανικό σεξπιρικό ήρωα.
Αναμέτρηση με τον απόλυτο ρόλο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας