Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η Ωραία Ελένη σ' έναν ανδρικό κόσμο πολέμου

Ζωή Τσόκανου, Διονύσης Σούρμπης και Μυρσίνη Μαργαρίτη

Η Ωραία Ελένη σ' έναν ανδρικό κόσμο πολέμου

  • A-
  • A+

Ενα έργο που γράφτηκε από τον Γιώργο Κουμεντάκη το 1986 και σταχυολογεί το στιχουργικό υλικό του από τα δύο έπη του Ομήρου. Μια σύγχρονη όπερα που ακολουθεί τη δομή της αναγεννησιακής όπερας. Ενα έργο με τίτλο «Εσσεται ήμαρ...» που μιλά για πάθη διαχρονικά.

Στο πλαίσιο των «Ημερών Μουσικού Θεάτρου» που διοργανώνεται στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής Σκηνής, παρουσιάζεται την Κυριακή 18 του μηνός μια παλαιότερη δημιουργία του καλλιτεχνικού διευθυντή του οργανισμού.

Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο γνωστός για τις ιδιοσυγκρασιακές δημιουργίες του στο θέατρο και τον κινηματογράφο Εκτορας Λυγίζος και τη μουσική διεύθυνση η Ζωή Τσόκανου, η πρώτη γυναίκα μαέστρος που ανέλαβε προσφάτως το τιμόνι της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης (ΚΟΘ). Τους ρόλους ερμηνεύουν οι Διονύσης Σούρμπης (Τυφλός αοιδός) και Μυρσίνη Μαργαρίτη (Ωραία Ελένη). Συμμετέχει το Ergon Εnsemble.

Ακολουθώντας τη δομή της αναγεννησιακής όπερας ο Κουμεντάκης συνέθεσε ένα έργο (ύστερα από παραγγελία του Δήμου Ηρακλείου Κρήτης), στο οποίο διαδοχικές εικόνες, μουσικά συνεχόμενες αλλά με χαλαρή δραματουργική σύνδεση, ξετυλίγουν στιγμές από τη ζωή ενός προσώπου.

Ο μύθος μάς μεταφέρει στις τελευταίες μέρες της Τροίας αντιπαραθέτοντας την αινιγματική μορφή της Ελένης σε έναν ανδρικό κόσμο πολέμου, θανάτου κι επικείμενης καταστροφής. Το κεντρικό επεισόδιο που θα ακούσετε στην παράσταση αντλεί υλικό από τη Ραψωδία Δ' της Ιλιάδας. Σε αυτήν ο Μενέλαος και η Ελένη διηγούνται τη σκηνή στον Τηλέμαχο για να εξάρουν την ευφυΐα του πατέρα του: όταν ο Δούρειος Ιππος μπήκε στην Τροία μόνο η Ελένη αντιλήφθηκε το τέχνασμα των Αχαιών.

«Μελέτησα τις διάφορες εκδοχές που βρήκα από τις παρουσιάσεις του έργου στο παρελθόν. Ουσιαστικά αποφασίσαμε ότι όλοι στο έργο αποτελούν μια ομάδα τυφλών ραψωδών που ερμηνεύουν το έργο. Ολοι μπαίνουν και κατοικούν σε μια τάφρο και όλοι αφηγούνται μια ιστορία.

Τα κεντρικά πρόσωπα είναι ο Εκτορας, ο Αχιλλέας και η Ελένη αν και περισσότερο μοιάζει με ψυχογράφημα εκείνης», λέει ο σκηνοθέτης της παράστασης Εκτορας Λυγίζος. «Υπάρχει στις πράξεις της μια διαρκής αμφιθυμία, κάτι που διαρκώς διχάζει τόσο τους θεατές όσο και τους ανθρώπους γύρω της. Τη μια στιγμή είναι η περήφανη βασίλισσα και την άλλη η απόλυτη ερωμένη.

Τη μια συμπεριφέρεται σαν μια γυναίκα που ξεχειλίζει τρυφερότητα και το επόμενο λεπτό μεταμορφώνεται σε φρενιασμένη μαινάδα. Αυτές της αντιθέσεις δεν μπορούσαμε παρά να τις τονίσουμε στην παράσταση».

Και στην κορύφωση που οδηγείται το «Εσσεται ήμαρ...», η Ωραία Ελένη πρωταγωνιστεί και σε αυτήν; «Ναι, φυσικά, διότι εκείνη, οδηγημένη, ίσως, από κάποιο δαίμονα, άρχισε να στριφογυρίζει σαν δαιμονισμένη γύρω από τον Δούρειο Ιππο και να καλεί τους κλεισμένους μέσα Αχαιούς μιμούμενη τις φωνές των γυναικών τους. Οι ήρωες ξεγελασμένοι παραλίγο να βγουν από το ξύλινο άλογο και να προδοθούν αλλά τους έσωσε η ψυχραιμία του Οδυσσέα.

Ανάλογη πορεία με αυτή της υπόθεσης ακολουθεί και η μουσική. Είναι δηλαδή ένα έργο που στην αρχή σε κάνει να πιστεύεις πως έχεις προσγειωθεί στο σύμπαν του μπαρόκ, αλλά που σιγά σιγά αφήνει να ακουστούν αντίλαλοι και ψαλμωδίες και καταλήγει σε μια κατάσταση ξέφρενη όπου από παντού ξεπηδούν κραυγές σαν σε αρχαίες τελετές.

Ξεκινάμε δηλαδή σε ένα σύμπαν που είναι καθαρό μπαρόκ και στο τέλος μπαίνουμε σε μια ατμόσφαιρα απόλυτης διάλυσης και παροξυσμού. Κάπου εκεί ανάμεσα πήρα το θάρρος να αφήσω να ακουστεί γυμνός ο ήχος της ανθρώπινης ομιλίας. Γιατί κάποτε ομιλία και τραγούδι ήταν το ίδιο πράγμα».

Τι ακριβώς εννοείτε με αυτό το τελευταίο; τον ρωτάμε. «Σε ένα πρώτο στάδιο η επικοινωνία του ανθρώπου μέσω της φωνής γινόταν με ήχους και μόνο. Μετά πήραν τη μορφή λόγου. Εγινε δηλαδή η επικοινωνία μας ένα είδος μουσικού θεάτρου. Διότι στην πραγματικότητα αυτό που κάνει το μουσικό θέατρο, ότι μεταφέρει τον ψυχισμό και καταστάσεις μέσω του τραγουδιού, είναι η βασική λειτουργία και της φωνής».

 Εναλλακτική Σκηνή, Συγγρού 364, Καλλιθέα, τηλ: 213 0885700.
 Την εικαστική εγκατάσταση και τα κοστούμια δημιούργησε ο Πέτρος Τουλούδης. Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ. Είσοδος ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας.

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ενας βαρύτονος αληθινό θηρίο...
Κορυφαίες συνεργασίες με σπουδαίους μαέστρους, σκηνοθέτες και πρωταγωνιστές. Μεγάλοι οπερατικοί ρόλοι. Διθυραμβικές κριτικές κι ένα ντεμπούτο στη...
Ενας βαρύτονος αληθινό θηρίο...
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Γυναικεία υπόθεση!
Αν αυτός δεν ήταν ο θρίαμβος του χιπ χοπ και των γυναικών, τότε τι ήταν; Τα 61α Μουσικά Βραβεία Γκράμι απονεμήθηκαν το βράδυ της Κυριακής και από την ώρα που άρχισαν να ανακοινώνονται οι νικητές, πολύ γρήγορα...
Γυναικεία υπόθεση!
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Σπάνιος και ποιητικός Χατζιδάκις
Τρία σπουδαία έργα του Μάνου Χατζιδάκι αποκαλύπτονται στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο πλαίσιο του Κύκλου Μάνος Χατζιδάκις. Τα «Τραγούδια της αμαρτίας»θα ερμηνεύσουν ο Π. Κιμιωνής...
Σπάνιος και ποιητικός Χατζιδάκις
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Από την Αρλέτα ώς τον Αττίκ
Ο Γιώργης Χριστοδούλου συμπληρώνει φέτος 20 χρόνια δρόμου στην ελληνική δισκογραφία και το γιορτάζει στο Half Note -για τέσσερα συνεχόμενα, αλλά διαφορετικά βράδια- με καλούς φίλους από τη μουσική και το...
Από την Αρλέτα ώς τον Αττίκ
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Εχουμε ο ένας τον άλλο για στήριγμα»
Αγαπημένα τραγούδια, ενδιαφέρουσες μείξεις, δύο πρόσωπα οικεία διαφορετικής γενιάς, με ξεχωριστές πορείες στο τραγούδι, μια καλοκουρδισμένη 8μελής ορχήστρα, δύο μαέστροι, μια συνεργασία κάθε Σάββατο,...
«Εχουμε ο ένας τον άλλο για στήριγμα»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Το κοινό είμαι εγώ. Για τον εαυτό μου γράφω»
Η Λένα Πλάτωνος συνέθεσε το 1989 μια όπερα για παιδιά που ποτέ δεν ανέβηκε σε παράσταση. Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά, η Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής παρουσιάζει το «Αηδόνι του Αυτοκράτορα» σε μια εντυπωσιακή...
«Το κοινό είμαι εγώ. Για τον εαυτό μου γράφω»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας