• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 7.5°C / 10.7°C
    2 BF
    77%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 4.6°C / 7.4°C
    6 BF
    48%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 4.0°C / 9.4°C
    2 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 1.9°C / 3.8°C
    2 BF
    72%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 8.0°C
    3 BF
    81%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 4.0°C / 7.0°C
    2 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Ήπιες χιονοπτώσεις
    0°C 0.4°C / 3.4°C
    2 BF
    64%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    2 BF
    92%
  • Ηράκλειο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 11.8°C / 12.2°C
    3 BF
    74%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 5.7°C / 7.9°C
    2 BF
    81%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 8.8°C / 10.6°C
    1 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 10.2°C / 10.2°C
    7 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.1°C / 12.1°C
    7 BF
    60%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 5.6°C / 6.8°C
    3 BF
    70%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 5.5°C / 8.8°C
    2 BF
    76%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    93%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.5°C / 10.4°C
    3 BF
    76%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.6°C / 6.6°C
    2 BF
    64%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 7.8°C
    3 BF
    59%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 2.2°C / 2.2°C
    1 BF
    90%

«Όταν η αλήθεια βομβαρδίζεται», Παύλος Νεράντζης, Εκδόσεις Παπαζήση

Τα ΜΜΕ, τα fake news και ο πόλεμος με το βλέμμα ενός πολεμικού ανταποκριτή

  • A-
  • A+
Το βιβλίο του Παύλου Νεράντζη σκιαγραφεί τον ρόλο των ισχυρών ειδησεογραφικών οργανισμών και των πολεμικών ανταποκριτών στην κάλυψη ένοπλων συγκρούσεων. Συνιστά το αποτέλεσμα μιας πολύχρονης ερευνητικής προσπάθειας να καταγραφούν τα fake news, η προπαγάνδα και η λογοκρισία στους μεγαλύτερους πολέμους που συγκλόνισαν τον κόσμο από τον 19ο έως τον 21ο αιώνα.

Για πρώτη φορά βίωσε τον πόλεμο τον Μάρτιο του 1982 στο Ελ Σαλβαδόρ στην Κεντρική Αμερική, ως απεσταλμένος των εφημερίδων Αυγή, National Herald της Νέας Υόρκης και του περιοδικού ΑΝΤΙ. Ο εμφύλιος είχε λάβει εκρηκτικές διαστάσεις. Είδε στρατιώτες να κλοτσούν πτώματα ανταρτών μετά τη μάχη, να λεηλατούν και να καίνε σπίτια, άκουσε αφηγήσεις ανθρώπων που είχαν βασανιστεί φριχτά βασανιστήρια, βρέθηκε σε στρατόπεδα προσφύγων, σε μάχες μεταξύ διασταυρούμενων πυρών, έπεσε σ’ ενέδρα, είδε συνάδελφους δολοφονημένους από τις φασιστικές ομάδες θανάτου.

Αυτό ήταν το βάπτισμα του πυρός για τον πολεμικό ανταποκριτή Παύλο Νεράντζη και η αρχή του βιβλίου του «Όταν η αλήθεια βομβαρδίζεται» που αποτελεί έργο ζωής τού επί 37 χρόνια ανταποκριτή της ιταλικής εφημερίδας Il Manifesto. Έκτοτε βρέθηκε πολλές φορές σε εμπόλεμες ζώνες, στη Νικαράγουα την εποχή των κόντρας (1988), στη Ρουμανία κατά την πτώση του Τσαουσέσκου,(1989), στο ιρακινό Κουρδιστάν με τους Πεσμεργκά την εποχή των συγκρούσεων με τις δυνάμεις του Σαντάμ (1991), στην Κροατία, τη Βοσνία, (1992-1995), στο Κόσοβο και στη Βόρεια Μακεδονία με τον UCK (1999-2001),στην Αλβανία κατά την εξέγερση του Νότου (1997), στην Αρμενία την εποχή του σπαραγμού στο Ναγκόρνο Καραμπάχ (1992-1995), στην Ινδονησία με ταμπουρωμένους Κινέζους στην Τζακάρτα (2000), στον Λίβανο με τη Χεσμπολάχ (2001), στη Γάζα τις μέρες που οι Ισραηλινοί έριχναν βόμβες φωσφόρου (2009) και σε πολλές άλλες περιοχές.

Το βιβλίο του Νεράντζη (πάνω από 1.000 σελίδες) σκιαγραφεί τον ρόλο των ισχυρών ειδησεογραφικών οργανισμών και των πολεμικών ανταποκριτών στην κάλυψη ένοπλων συγκρούσεων. Είναι μια βιωματική αφήγηση με έντονη αναστοχαστική διάθεση, η οποία εφαρμόζει για πρώτη φορά τη μέθοδο της αυτοεθνογραφίας και παράλληλα συνιστά το αποτέλεσμα μιας πολύχρονης ερευνητικής προσπάθειας να καταγραφούν τα fake news, η προπαγάνδα και η λογοκρισία στους μεγαλύτερους πολέμους που συγκλόνισαν τον κόσμο από τον 19ο έως τον 21ο αιώνα.

«Όλα αυτά τα χρόνια, καλύπτοντας τη μία μετά την άλλη ένοπλες συγκρούσεις, διαπίστωνα ότι η πρόσβαση σε πηγές γινόταν ολοένα και πιο δύσκολη, ότι τα όρια μετακίνησης σε μια εμπόλεμη ζώνη στένευαν ακόμη περισσότερο, ότι κάθε φορά κινδύνευα όλο πιο πολύ να πέσω θύμα παραπληροφόρησης, ότι τα γραφεία σύνταξης στα κανάλια προτιμούσαν άρτια σκηνοθετημένα, αλλά προπαγανδιστικά ρεπορτάζ που δίνονταν δωρεάν από στρατιωτικούς με τη σφραγίδα δήθεν της εγκυρότητας, παρά τις ανταποκρίσεις των απεσταλμένων που έστελναν επιτόπου τα ίδια τα Μέσα. Η στάση πολλών ΜΜΕ μού φαινόταν υποκριτική. Συνήθως αναπαρήγαγαν τον κυρίαρχο πολιτικό λόγο και τα στερεότυπα της προπαγάνδας, χωρίς καμία διάθεση κριτικής προσέγγισης. Η συμμετοχή των Μέσων στην προσπάθεια δαιμονοποίησης του εχθρού ήταν προφανής. [...] Ως αρχισυντάκτης και διευθυντής ειδήσεων διαπίστωσα την εξάρτηση ακόμη και ενός δημόσιου Μέσου από μεγάλους διεθνείς ενημερωτικούς οργανισμούς. Το τι σημαίνει η δημόσια ραδιοτηλεόραση να προβάλλει μια ένοπλη σύγκρουση με συγκεκριμένο τρόπο, έναν τρόπο που έθετε ερωτηματικά για το κατά πόσο εξυπηρετεί την προπαγάνδα ή την ενημέρωση. Αντιλήφθηκα πως ο πλήρης έλεγχος των πηγών, η αμφισημία των λέξεων και η αναπαραγωγή εικόνων σε καιρό πολέμου έχουν ως στόχο να εξουδετερώσουν κάθε φωνή που αμφισβητεί τις επιλογές και τις επιδιώξεις όσων εμπλέκονται σε αυτόν», διαβάζουμε στην εισαγωγή.

Ο Νεράντζης γράφει με ονοματεπώνυμα για πολιτικούς που είπαν κατά συρροή ψέματα, προκειμένου να νικήσουν τον αντίπαλο, να κατασκευάσουν την κοινωνική συναίνεση και να διατηρήσουν υψηλά το ηθικό της ημέτερης πλευράς, για μεγαλοϊδιοκτήτες Μέσων που βρήκαν ευκαιρία να κερδοσκοπήσουν, για γνωστούς δημοσιογράφους στην υπηρεσία της προπαγάνδας, για γραφεία δημοσίων σχέσεων που πρόσφεραν δωρεάν «έγκυρα» ρεπορτάζ, για διεθνή Μέσα που αποσιώπησαν εγκλήματα πολέμου, και άλλα που με τις αποκαλύψεις τους άλλαξαν τη ροή ένοπλων συγκρούσεων. Γράφει για την αλήθεια, το πρώτο θύμα του πολέμου, σε ένα βιβλίο διαχρονικά επίκαιρο, πόσο μάλλον φέτος, με έναν εξελισσόμενο πόλεμο στην ευρύτερη γειτονιά μας.

♦ Η παρουσίαση του βιβλίου γίνεται αυτή την Τρίτη 30 Νοεμβρίου στη Θεσσαλονίκη (Ιανός, 19.00), όπου θα μιλήσουν οι Γρηγόρης Πασχαλίδης, καθηγητής Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ στο ΑΠΘ, ο Σταύρος Τζίμας (δημοσιογράφος, ΑΠΕ), ο Δημήτρης Μεσσήνης (φωτοειδησεογράφος, πολεμικός ανταποκριτής) και ο αναπληρωτής καθηγητής στο ΑΠΘ, Νίκος Παναγιώτου, μαζί με τον συγγραφέα.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
MEDIA
Τα κυρίαρχα ΜΜΕ, μια από τις μεγαλύτερες απειλές που έχει γνωρίσει η δημοκρατία
Ο Αρης Χατζηστεφάνου του Ιnfo-war κυκλοφόρησε μόλις το βιβλίο «Προπαγάνδα & Παραπληροφόρηση - Πώς τις εντοπίζουμε», εκδόσεις Τόπος.
Τα κυρίαρχα ΜΜΕ, μια από τις μεγαλύτερες απειλές που έχει γνωρίσει η δημοκρατία
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση (Πώς τις εντοπίζουμε)»: Το νέο βιβλίο του Άρη Χατζηστεφάνου
Το νέο βιβλίο του Άρη Χατζηστεφάνου που θα βρίσκεται στα ράφια των βιβλιοπωλείων στις αρχές του Νοέμβρη είναι ένας πρακτικός οδηγός για τον εντοπισμό των τεχνικών παραπληροφόρησης και προπαγάνδας στα ΜΜΕ και...
«Προπαγάνδα και Παραπληροφόρηση (Πώς τις εντοπίζουμε)»: Το νέο βιβλίο του Άρη Χατζηστεφάνου
MEDIA
Ουραγός στην αξιοπιστία των ΜΜΕ η Ελλάδα
Στην τρίτη θέση από το... τέλος, ανάμεσα σε 24 χώρες της ΕΕ, κατατάσσει τη χώρα η ετήσια έκθεση του Reuters, όσον αφορά την εμπιστοσύνη στα μέσα ενημέρωσης ● Μόλις το 32% εμπιστεύεται τα ΜΜΕ, ενώ μόλις το 12%...
Ουραγός στην αξιοπιστία των ΜΜΕ η Ελλάδα
MEDIA
Τέλος εποχής και αλλαγή σελίδας στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης
Η κατάρρευση παλιών μιντιακών κολοσσών με την ταυτόχρονη αποχώρηση των μεγαλομετόχων τους άνοιξε τις πύλες για νέους παίκτες. Η τράπουλα ξαναμοιράζεται... Εφημερίδες, κανάλια και ραδιόφωνα χρεοκόπησαν. Κάποια...
Τέλος εποχής και αλλαγή σελίδας στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης
MEDIA
«Ολες οι εποχές είναι για περιοδικά»
Ενα καινούργιο πολιτικό περιοδικό έκανε την εμφάνισή του στα περίπτερα από την προηγούμενη Παρασκευή. Λέγεται «The Greek Report» και τις... συστάσεις μάς τις κάνει ο Χριστόφορος Κάσδαγλης, ο ένας από τους...
«Ολες οι εποχές είναι για περιοδικά»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας