• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 16.7°C / 19.5°C
    3 BF
    52%
  • Θεσσαλονίκη
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 14.0°C / 18.5°C
    1 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 17.0°C / 20.5°C
    3 BF
    34%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 11.9°C / 14.4°C
    2 BF
    41%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    3 BF
    67%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 14.0°C / 16.5°C
    2 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.4°C / 13.1°C
    2 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 18.5°C
    2 BF
    47%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.8°C / 20.8°C
    5 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.9°C / 18.9°C
    4 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 20.5°C
    6 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    5 BF
    48%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    3 BF
    64%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.9°C / 14.0°C
    0 BF
    58%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 13.4°C / 18.3°C
    3 BF
    49%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 20.8°C / 21.6°C
    1 BF
    59%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.7°C / 19.8°C
    2 BF
    46%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    2 BF
    49%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 12.7°C / 17.2°C
    2 BF
    64%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 13.5°C
    0 BF
    50%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα εγκλήματα των ναζί στην Κρήτη

  • A-
  • A+
Η «Εφ.Συν.» τιμά τα 80 χρόνια από τη Μάχη της Μεγαλονήσου • Το ντοκουμέντο της «Εκθεσης της Κεντρικής Επιτροπής Ωμοτήτων εν Κρήτη» με τις υπογραφές των Νίκου Καζαντζάκη, Ιωάννη Καλιτσουνάκη και Ιωάννη Κακριδή, καθώς και του φωτογράφου Κωνσταντίνου Κουτουλάκη, προσφέρει το Σάββατο στους αναγνώστες της η εφημερίδα μας

«Το γιο μου γουλιά γουλιά τον έπαιρνα και τον έβανα σε σακί και πήγα και τον έθαψα»

Η συγκλονιστική αυτή περιγραφή περιλαμβάνεται σ’ ένα ιστορικό ντοκουμέντο, που φέρει το τίτλο «Εκθεσις της Κεντρικής Επιτροπής Ωμοτήτων εν Κρήτη». Φέρει την υπογραφή του Νίκου Καζαντζάκη, των πανεπιστημιακών Ιωάννη Καλιτσουνάκη και Ιωάννη Κακριδή, καθώς και του φωτογράφου Κωνσταντίνου Κουτουλάκη. Είναι τα μέλη της επιτροπής που στις 29 Ιουνίου 1945, μόλις 17 μέρες από την αποχώρηση και του τελευταίου Γερμανού από την Κρήτη, κατ’ εντολή της κυβέρνησης Πέτρου Βούλγαρη, πραγματοποιούν περιοδεία στο μαρτυρικό νησί. Στόχος τους ήταν να καταγράψουν τα εγκλήματα των Γερμανών και να συντάξουν ένα πόρισμα-έκθεση.

Η χειρόγραφη έκθεσή τους, ύστερα από περιοδεία 38 ημερών, αποτελεί το χρονικό μιας τραγικής και ηρωικής περιόδου, που άρχισε στις 20 Μαΐου 1941 και δεν έχει τελειώσει ακόμα, αφού το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων παραμένει επίκαιρο. Οι περιγραφές των επιζώντων για τη φρίκη που έζησαν από τη δράση των Γερμανών κατακτητών είναι συγκλονιστικές. Ομαδικές εκτελέσεις ανδρών, γυναικών, ακόμη και παιδιών ή αναπήρων περιγράφονται με λεπτομέρειες.

Μόνο στο χωριό Αμιράς της επαρχίας Βιάννου, όπως σημειώνεται στην έκθεση, οι Γερμανοί εκτέλεσαν στις 14/9/1943 από τις 10 το πρωί έως τις 4 το απόγευμα τμηματικά 117 Κρητικούς. Τους πυροβολούσαν στο κεφάλι και οι επιζώντες δύσκολα μπορούσαν να τους αναγνωρίσουν. Διαβάζουμε:

«Ὁ Ἐμμ. Συμβουλάκης, συλληφθείς καθ᾽ ἥν στιγμήν ἐζήτει νά διαφύγῃ κρατῶν τήν τριετῆν θυγατέρα του εἰς τάς ἀγκάλας, περιελήφθη εἰς τήν ὁμαδικήν ἐκτέλεσιν, ὑποχρεωθείς νά κρατῇ τό τέκνον του. Διαφυγῶν τάς σφαίρας ἔπεσε κατά γῆς προσποιηθείς τόν νεκρόν· ἐπειδή ὅμως τό νήπιον ἔκλαιε, ἕνας γερμανός στρατιώτης τό ἐπυροβόλησεν ἐκ τοῦ πλησίον καί τό ἐφόνευσεν. Ὁ δυστυχής πατήρ ἔμεινεν ἐπί ὥρας ἀκίνητος, μέ τά αἵματα καί τόν διεσκορπισμένον μυελόν τοῦ τέκνου του ἐπί τοῦ προσώπου του, μέχρις ὅτου οἱ γερμανοί, ἀφοῦ ἔφαγαν καί διεσκέδασαν, ἀπεχώρησαν…».

Αλλά δεν είναι μόνο οι εκτελέσεις, οι άντρες και γυναίκες που κάηκαν ζωντανοί, τα βασανιστήρια ακόμη και παιδιών ή τα δεκάδες κατεστραμμένα χωριά που άφησαν πίσω τους οι Γερμανοί. Στην έκθεση περιλαμβάνονται ακόμη οι καταστροφές στην αγροτική και οικονομική ζωή της Κρήτης, οι αρπαγές αρχαιοτήτων, οι λαθρανασκαφές, οι αγγαρείες, οι βιασμοί και όλα τα δεινά που διαπίστωσαν τα μέλη της επιτροπής.

Είναι άγνωστο αν τα στοιχεία της έκθεσης χρησιμοποιήθηκαν από τις μετέπειτα κυβερνήσεις. Το περιεχόμενό της πάντως ήταν άγνωστο στο ευρύ κοινό έως το 1983. Τότε, ο Δήμος Ηρακλείου εντοπίζει ένα αντίγραφό της στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ηρακλείου. Το εκδίδει σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων. Το 2005 οι «Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης» εκδίδουν το βιβλίο του Μανόλη Καρέλλη «Ιστορικά σημειώματα για την Κρήτη» σε 1.000 αντίτυπα. Στο βιβλίο αυτό ο πρώην δήμαρχος του Ηρακλείου έχει συμπεριλάβει μεταξύ άλλων και την έκθεση της επιτροπής.

Αυτό το Σάββατο (22.5) το πλήρες κείμενο της έκθεσης θα είναι στη διάθεση των αναγνωστών μας, εμπλουτισμένο με φωτογραφίες από τα γερμανικά αρχεία και το Αρχείο Κωνσταντίνου Κουτουλάκη. Η «Εφημερίδα των Συντακτών» τιμά έτσι τα 80 χρόνια από τη Μάχη της Κρήτης.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
MEDIA
Με βιβλία κατά της χούντας
47 χρόνια από την πτώση της δικτατορίας και η «Εφ.Συν.» προσφέρει στους αναγνώστες της ακόμη ένα από τα βιβλία που εξέδωσε ο Β. Βασιλικός από τις «χειροποίητες» εκδόσεις του «8 1/2» στο εξωτερικό και τα...
Με βιβλία κατά της χούντας
MEDIA
«Η Λαϊκή Αντίσταση του Δεκέμβρη και το Νεοελληνικό Πρόβλημα» με την «Εφ.Συν.» στις 9/1
Μία μοναδική προσφορά έρχεται στην «Εφημερίδα ων Συντακτών - Σαββατοκύριακο». Ένα βιβλίο-ντοκουμέντο για τον Δεκέμβρη του ’44, τη Συμφωνία της Βάρκιζας και την τραγωδία του ΕΑΜικού Κινήματος.
«Η Λαϊκή Αντίσταση του Δεκέμβρη και το Νεοελληνικό Πρόβλημα» με την «Εφ.Συν.» στις 9/1
MEDIA
«H αυτολογοκριμένη μνήμη» του Τάσου Κωστόπουλου στην «Εφ.Συν.-Σαββατοκύριακο» 
Το βιβλίο του Τάσου Κωστόπουλου με τίτλο «H αυτολογοκριμένη μνήμη» για τα τάγματα ασφαλείας της Κατοχής και τη σχέση τους με τη μεταπολεμική εθνικοφροσύνη με την «Εφ.Συν.» στις 31 Οκτωβρίου.
«H αυτολογοκριμένη μνήμη» του Τάσου Κωστόπουλου στην «Εφ.Συν.-Σαββατοκύριακο» 
MEDIA
«Η παραμονή της μεγάλης νύχτας»: Το Δ' μέρος στην «Εφ.Συν.-Σαββατοκύριακο»
Το τέταρτο και τελευταίο μέρος της συγκλονιστικής ιστορίας που καθόρισε μια γενιά θα προσφέρει η «Εφημερίδα των Συντακτών-Σαββατοκύριακο» στις 23 Μαΐου.
«Η παραμονή της μεγάλης νύχτας»: Το Δ' μέρος στην «Εφ.Συν.-Σαββατοκύριακο»
MEDIA
«Η παραμονή της μεγάλης νύχτας»: Το Γ' μέρος στην «Εφ.Συν.-Σαββατοκύριακο»
Το τρίτος μέρος της συγκλονιστικής ιστορίας που καθόρισε μια γενιά θα προσφέρει η «Εφημερίδα των Συντακτών-Σαββατοκύριακο» στις 23 Μαΐου.
«Η παραμονή της μεγάλης νύχτας»: Το Γ' μέρος στην «Εφ.Συν.-Σαββατοκύριακο»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας