Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ένα «Παρασκήνιο» για τον Κώστα Αξελό

Ένα «Παρασκήνιο» για τον Κώστα Αξελό

  • A-
  • A+

Πριν από εννέα χρόνια, στις 4 Φεβρουαρίου 2010, «έφυγε» από τη ζωή ο Έλληνας φιλόσοφος και κορυφαίος διανοητής του 20ού αιώνα Κώστας Αξελός, ο οποίος έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο Παρίσι. Το φιλοσοφικό του έργο επικεντρώνεται στον Μαρξ, τον Φρόιντ και τον Χάιντεγκερ. Εξέδωσε 24 βιβλία και πλήθος κειμένων στα γαλλικά, τα ελληνικά και τα γερμανικά, τα οποία μεταφράστηκαν σε δεκαεννέα γλώσσες.

Γι αυτό και το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη του, ψηφιοποίησε και ανέβασε στην ιστοσελίδα του την εκπομπή «Παρασκήνιο: Ο φιλόσοφος Κώστας Αξελός». Πρόκειται για μια παραγωγή του 1983, με την υπογραφή στην σκηνοθεσία του Τάκη Χατζόπουλου, η οποία γυρίστηκε με αφορμή την επίσκεψη του διεθνούς φήμης φιλόσοφου στην Αθήνα, προσκεκλημένος του Γαλλικού Ινστιτούτου, όπου έδωσε διάλεξη. Η συγκεκριμένη εκπομπή, προβλήθηκε στις 12 Μαΐου 1983 και παρουσίαζε για πρώτη φορά τον Έλληνα στοχαστή στην ελληνική τηλεόραση, ο οποίος από το 1945 ήταν εγκατεστημένος στη Γαλλία.

Σε συνέντευξή του στο σπίτι του ζωγράφου και θείου του Μιχάλη Αξελού, ο Κώστας Αξελός αφηγείται βιογραφικά του στοιχεία, μιλά για την μεγαλοαστική του καταγωγή, την ένταξή του στην Εθνική Αντίσταση, την αποχώρησή του από το κομουνιστικό κίνημα και την απόφασή του να φύγει στο Παρίσι το 1945 για να σπουδάσει. Μιλάει για τις σπουδές φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης και για την απογοήτευση που βίωσε και εκεί από τον ακαδημαϊσμό και τη σχολικότητα που κυριαρχούσε.

Ακολουθεί εκτενές απόσπασμα από τη διάλεξη που έδωσε ο Κώστας Αξελός στις 6 Απριλίου του 1983, προσκεκλημένος του Γαλλικού Ινστιτούτου, επισκεπτόμενος την Ελλάδα έπειτα από τριανταεπτά χρόνια με τίτλο: «Γιατί να σκεφτόμαστε». Αναφέρεται στις απαρχές της σκέψης από τον Ηράκλειτο και τον Παρμενίδη μέχρι τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, ενώ σχολιάζει με τρόπο πάντα επίκαιρο την μη-ανάγκη του σύγχρονου τεχνικού κόσμου για τη σκέψη. Όπως αναφέρει ο Έλληνας στοχαστής, χωρίς να είναι ούτε αισιόδοξος ούτε απαισιόδοξος, παρατηρεί ότι στην εποχή μας «δεν υπάρχει ζήτηση σκέψης» και ότι «η μη ανάγκη σκέψης σήμερα συμβαδίζει με την κυρίαρχη τάξη και αταξία των πραγμάτων».

Ο Κώστας Αξελός βρίσκεται στον Ναό του Ηφαίστου στο Θησείο και ανάμεσα στα αρχαιοελληνικά ερείπια, στην ελληνική φύση, τη βυζαντινή αρχιτεκτονική, ανατρέχει στην ιστορία της φιλοσοφίας, από τον Ηράκλειτο και τον Πλάτωνα, ως τον Μαρξ, τον Φρόιντ και τον Χάιντεγκερ και αναλύει τις απόψεις του σχετικά με τη φιλοσοφία, τη δημοκρατία, την αριστερά, τη μαρξιστική θεωρία, τη σύγχρονη κοινωνία και πολιτική, αλλά και τη φροϋδική σκέψη.

Θέτει καίρια ερωτήματα όπως «Ποια είναι η πατρίδα της σκέψης;», «Το όραμα της δημοκρατίας είναι θεμιτό;», ενώ σχολιάζει τη σχέση της πολιτικής με τον τεχνικό κόσμο. Σε άλλο σημείο, αναφέρει τον «περιορισμό του ανθρώπινου οράματος από τα κυρίαρχα κόμματα» και επισημαίνει ότι «όσες φορές ο στοχαστής προσπάθησε να καλυφθεί κάτω από μια πολιτική στέγη, αυτή έπεφτε και τον πλάκωνε». Εξηγεί επισης τα τρία κεντρικά σημεία του δικού του στοχασμού: Κόσμος, Περιπλάνηση και Παιχνίδι. Η εκπομπή τελειώνει με ένα ερώτημα που θέτει ο Κώστας Αξελός για τη σκέψη στη σύγχρονη νεοελληνική πραγματικότητα.

 

MEDIA
Το σόλο του Γιάννη Σακρίμπα...
Συμπληρώνονται φέτος 35 χρόνια από το θάνατο του Γιάννη Σκαρίμπα (γεν. 1893). Ήταν 21 Ιανουαρίου 1984 όταν έφευγε από κοντά μας ο σπουδαίος λογοτέχνης και τα Αρχείο της ΕΡΤ τιμώνατς τη μνήμη του ψηφιοποίησε...
Το σόλο του Γιάννη Σακρίμπα...
MEDIA
Το «Μονόγραμμα» του Γιώργου Μιχαηλίδη
Το Αρχείο της ΕΡΤ τιμώντας τη μνήμη του σπουδαίου δημιουργού ψηφιοποίησε και παρουσιάζει απόψε στην ιστοσελίδα του την εκπομπή «Μονόγραμμα-Γιώργος Μιχαηλίδης». Πρόκειται για παραγωγή του 2013 με την υπογραφή...
Το «Μονόγραμμα» του Γιώργου Μιχαηλίδη
MEDIA
Ένα αφιέρωμα στον Φώτη Κόντογλου
Στις 13 Ιουλίου του 1965 έφευγε από τη ζωή ο Φώτης Κόντογλου. Γι αυτό και το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη του παρουσιάζει την εκπομπή «Παρασκήνιο - Μνήμη Φώτη Κόντογλου», η οποία εστιάζει στο έργο και...
Ένα αφιέρωμα στον Φώτη Κόντογλου
MEDIA
Η... αντικινηματογραφική Δέσπω Διαμαντίδου
Με αφορμή τη συμπλήρωση 15 χρόνων από το θάνατο της αξέχαστης ηθοποιού το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη της, ψηφιοποίησε και ανέβασε στην ιστοσελίδα του την εκπομπή «Πρόσωπα Θεάτρου - Δέσπω Διαμαντίδου».
Η... αντικινηματογραφική Δέσπω Διαμαντίδου
MEDIA
Για τον ρεμπέτη από τη Σύρα...
Με αφορμή την επέτειο θανάτου του Μάρκου Βαμβακάρη, του Συριανού ρεμπέτη μουσικού που «έφυγε» από τη ζωή στις 8 Φεβρουαρίου 1972, το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησ την εκπομπή «Περισκόπιο - Από τη Σύρα στον...
Για τον ρεμπέτη από τη Σύρα...
MEDIA
«Οι νότες και τα λόγια» του δικού μας αξέχαστου Λούκι Λουκ...
Η Μαλβίνα Κάραλη φιλοξενεί τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, ο οποίος μιλά για τη δουλειά του και ερμηνεύει τραγούδια του που αγαπήθηκαν πολύ από τον κόσμο. Πέρασαν δύο χρόνια από τότε που... καβάλησε τη δική του Ντόλυ...
«Οι νότες και τα λόγια» του δικού μας αξέχαστου Λούκι Λουκ...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας