Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Απειλή για τη δημοκρατία η συγκέντρωση στον Τύπο και το μονοπώλιο στη διανομή

Το πάνελ του τριήμερου συνεδρίου «Ενημέρωση και Δημοκρατία»

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Απειλή για τη δημοκρατία η συγκέντρωση στον Τύπο και το μονοπώλιο στη διανομή

  • A-
  • A+

Η συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης στα χέρια λίγων, όχι μόνο εντός αλλά και εκτός συνόρων, και το μονοπώλιο στη διανομή Τύπου που έχει διαμορφωθεί στη χώρα μας ήταν η αιτία να ανάψουν «φωτιές» στην έναρξη του τριήμερου συνεδρίου «Ενημέρωση και Δημοκρατία», που οργανώνει το Ιδρυμα της Βουλής στο Μέγαρο Μουσικής και ολοκληρώνεται σήμερα.

Ο Νικόλας Βουλέλης, διευθυντής της «Εφημερίδας των Συντακτών», στην τοποθέτησή του με την οποία ξεκίνησε η συζήτηση διευθυντών εφημερίδων («Ο Τύπος αναστοχαζόμενος», με συντονιστή τον Κώστα Αθανασίου, γενικό γραμματέα της Βουλής), ήταν ξεκάθαρος, σημειώνοντας ότι με τη συγκέντρωση ΜΜΕ δημιουργείται «φράγμα από μέσα ενημέρωσης, που μπορούν να αποκλείουν και να απαξιώνουν κάθε φωνή, κάθε σχέδιο αντίθετο στην εξουσία τους. Και αυτό το φράγμα υπάρχει παντού. Είναι, θα έλεγα, ο δυναμικός βραχίονας για την περιφρούρηση και διατήρηση της κατεστημένης τάξης».

Και από την άλλη, τόνισε, έχουμε πλέον μόνο ένα πρακτορείο διανομής Τύπου, «το οποίο επιχειρεί να αλλάξει προς όφελός του και μονομερώς τους όρους συνεργασίας του με τις εφημερίδες, με τις οποίες ανταγωνίζονται τα έντυπα που έχει στην ιδιοκτησία του ο βασικός του μέτοχος. Αυτή η επιχειρούμενη μεταβολή αποτελεί ευθεία απειλή όχι μόνο για την ελευθερία του Τύπου, αλλά και για την ίδια τη δημοκρατία. Αλίμονο αν η ενημέρωση των πολιτών και η κίνηση των ιδεών εξαρτώνται από τους όρους που θέτει ένας ιδιοκτήτης μέσων ενημέρωσης...».

Σε αυτό αντέδρασε ο Αντώνης Καρακούσης («Βήμα»), που σημείωσε ότι ο Τύπος έχει δαιμονοποιηθεί, έκανε λόγο για «πλάνες και μύθους που δεν ισχύουν», ενώ επέμεινε ότι «δεν υπάρχει συγκέντρωση ΜΜΕ, καθώς ζούμε σε εποχή ανοικτών πηγών και μπορεί καθένας να επιλέξει». Πρόσθεσε μάλιστα ότι «είναι λάθος οι κυβερνήσεις να ζουν με την ψευδαίσθηση ότι μπορούν να επιβάλουν την αντίληψή τους στην ενημέρωση...». Η απάντηση ήρθε πρώτα από τον Μανώλη Κοττάκη («Εστία» και «Δημοκρατία»), που είπε ότι «υπάρχει συγκέντρωση όχι μόνο μέσων αλλά και εξουσίας», για να σημειώσει ότι στον Τύπο έχουν εισέλθει κάποιοι «που δεν είναι καλύτεροι από τους παλιούς εκδότες» και θέλουν να έχουν «ομάδα ποδοσφαίρου και εφημερίδες και τηλεοράσεις και να εκλεγούν δήμαρχοι, νομάρχες, περιφερειάρχες...».

Και ο Παντελής Μπουκάλας όμως (αρθρογράφος στην «Καθημερινή», μέλος Επιστημονικής Επιτροπής του Συνεδρίου) απάντησε στον Αντ. Καρακούση τονίζοντας ότι «υπάρχουν σοβαρά προβλήματα και δεν είναι όλα μύθοι και πλάνες. Υπάρχει υπερσυγκέντρωση σε παραδοσιακά ΜΜΕ...». Ανταπάντηση έδωσε και ο Ν. Βουλέλης, που τόνισε τις αναμφισβήτητες πλέον διεθνώς επικρίσεις ενάντια στη συγκέντρωση του Τύπου σε λίγα χέρια, γεγονός που αποκλείει τη διαφορετική άποψη και παντού εξετάζονται μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

Αναφερόμενος στην περίπτωση του μοναδικού πρακτορείου στη χώρα μας, που δεν δίνει, όπως οφείλει βάσει του νόμου, πλήρη στοιχεία για τις πραγματικές κυκλοφορίες των εφημερίδων, τόνισε: «Δίνει προβλέψεις, εκτιμήσεις και όχι πραγματικές πωλήσεις φύλλων». «Οταν έχεις σύμβαση με το πρακτορείο που λήγει σε δέκα μήνες», κατέληξε ο Ν. Βουλέλης, «και έρχεται ξαφνικά και παρανόμως και σου λέει ότι θα εφαρμόσει νέα οικονομική πολιτική, δηλαδή αυξήσεις, και αν σου αρέσει, γιατί είναι μονοπώλιο, τότε δεν προσβάλλεται η ελευθερία του Τύπου;».

Ο Αλέξης Παπαχελάς («Καθημερινή») έκανε λόγο για «αμαρτίες που υπήρξαν στο παρελθόν», αλλά σημείωσε με νόημα ότι όπως διαμορφώνεται η κατάσταση σήμερα, μπορεί «σύντομα να νοσταλγήσουμε την παλιά διαπλοκή...». Πρόσθεσε ότι στο διαδίκτυο λειτουργούν όλα χωρίς κανέναν έλεγχο, «η δημοκρατία μας είναι μετέωρη, αθωράκιστη στο φαινόμενο των fake news», για να καταλήξει ότι το μέλλον των εφημερίδων είναι δυσοίωνο κι αυτές που θα κυκλοφορούν ή θα είναι συνεταιριστικά σχήματα όπως η «Εφημερίδα των Συντακτών» ή από επιχειρηματίες με αρχές, που θα θέλουν να βγαίνει μια καλή εφημερίδα κι ας χάνουν κάποια χρήματα.

Ο Αντώνης Σκυλλάκος («Εθνος») επέμεινε ότι οι εφημερίδες μπορεί να χάνουν σε κυκλοφορία, αλλά «εξακολουθούν ακόμα να θέτουν την ατζέντα του διαλόγου...». Μπορεί -είπε- η μάχη με το διαδίκτυο να φαίνεται χαμένη, αλλά πρέπει να επιμείνουμε «στην ανάλυση, τη διαφορετική εκτίμηση της είδησης, την έρευνα, την παρουσίαση θεμάτων με γραφήματα...». Τόνισε μάλιστα ότι είναι απαραίτητη η στήριξη του Τύπου με μέτρα από την κυβέρνηση, κάνοντας αναφορές στο τι συμβαίνει σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία κ.ά.

Επ’ αυτού και ο Ν. Βουλέλης κάλεσε για άλλη μια φορά κυβέρνηση, αξιωματική αντιπολίτευση, κόμματα του συνταγματικού τόξου και Ενώσεις ΜΜΕ να συμφωνήσουν και να προχωρήσουν το συντομότερο σε μέτρα στήριξης, όπως γίνεται εδώ και χρόνια σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Να θυμίσουμε ότι η κυβέρνηση εδώ και καιρό έχει κάνει λόγο για κάποια μέτρα στήριξης, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν πάρει καν τον δρόμο για τη Βουλή.

Για άμεσες και έμμεσες διαπλοκές στον χώρο των ΜΜΕ και πριν και τώρα έκανε λόγο ο Κύριλλος Παπασταύρου («Ριζοσπάστης»), ενώ ο Αγγελος Τσέκερης («Αυγή») τόνισε ότι δεν μπορεί αυτοί που «έπαιρναν δάνεια με αέρα» και την περίοδο της κρίσης εγκατέλειψαν τα ΜΜΕ που διέθεταν «να επιχειρούν να πείσουν ότι όσα συνέβησαν οφείλονται στο ότι δεν ήταν... αρεστή η πολιτική τους άποψη».

Την έναρξη του συνεδρίου χαιρέτισε ο πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης, που αναφέρθηκε σε ευθύνες και πολιτικών, καθώς στον λόγο τους «επικρατεί η επικοινωνία της πολιτικής, η κουλτούρα της ατάκας αντί του επιχειρήματος», και έκανε λόγο για «φαινόμενα που υπονομεύουν την ίδια τη δημοκρατία...».

Σύντομες τοποθετήσεις έκαναν οι πρόεδροι Ελενα Ριζεάκου (ΠΟΕΣΥ) και Μαρία Αντωνιάδου (ΕΣΗΕΑ). Στο πρώτο πάνελ με συντονιστή τον Κώστα Μαυριά (καθηγητής, πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου της Βουλής), ο Γιώργος Πλειός (καθηγητής, μέλος ΕΣΡ) τόνισε ότι «πολλές από τις αντιφάσεις του συστήματος ενημέρωσης διογκώνονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», ενώ ο Γιώργος Χ. Σωτηρέλης (καθηγητής, προϊστάμενος τμήματος Κοινοβουλευτικών Ερευνών και Μελετών της Βουλής) επισήμανε ότι τα «ιδιωτικά ραδιοτηλεοπτικά μέσα έχουν μετατραπεί στην εποχή μας, τόσο σε υπερεθνικό όσο και σε εθνικό επίπεδο, σε επίφοβες ιδιωτικές εξουσίες με τεράστια εμβέλεια, ελεγχόμενες από στυγνά ιδιωτικά συμφέροντα που κάθε άλλο παρά την «ελεύθερη ενημέρωση» υπηρετούν».

Την πρώτη συνεδρία έκλεισε η Λίλιαν Μήτρου (καθηγήτρια, νομικός του ΕΣΡ), η οποία έκανε λόγο για «μείζονα ζητήματα που εγείρονται με την αντιμετώπιση της ρητορικής μίσους» τόσο στα παραδοσιακά μέσα όσο και στο διαδίκτυο.

 

MEDIA
Η Βουλή εστιάζει στον ρόλο των ΜΜΕ
Η λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος προϋποθέτει τη συμμετοχή του πολίτη η οποία, για να είναι ουσιαστική, πρέπει αυτός να είναι καλά ενημερωμένος. Αυτός είναι ο πυρήνας όσων θα συζητηθούν 13-15...
Η Βουλή εστιάζει στον ρόλο των ΜΜΕ
MEDIA
Επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Ενημέρωση και Δημοκρατία»
Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία διοργανώνει στις 13, 14 και 15 Δεκεμβρίου συνέδριο για ένα θέμα που βρίσκεται στην αιχμή της επικαιρότητας, των δημόσιων συζητήσεων,...
Επιστημονικό συνέδριο με θέμα «Ενημέρωση και Δημοκρατία»
MEDIA
Σε άνοδο η διαφήμιση, από το 2019 η ηλεκτρονική πλατφόρμα
Σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2017, συνολικά η διαφημιστική δαπάνη (τηλεόραση, διαδίκτυο, ραδιόφωνο, περιοδικά, εφημερίδες και outdoοr) φαίνεται να ξεπέρασε τα 500 εκατ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 220-240 εκατ....
Σε άνοδο η διαφήμιση, από το 2019 η ηλεκτρονική πλατφόρμα
MEDIA
Press Cafe: Σκευωρία! Να διαβάζουμε πού και πού καμία εφημερίδα
Απληροφόρητος (;) ο πρώην υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος απείλησε με αγωγή την «Εφημερίδα των Συντακτών» γιατί δήθεν δεν δημοσίευσε την επιστολή του, κάτι που έγινε στις 9/3. Ανενημέρωτος φάνηκε και ο...
Press Cafe: Σκευωρία! Να διαβάζουμε πού και πού καμία εφημερίδα
MEDIA
«Ιδιοι κανόνες, ίδια φορολόγηση για όλα τα ΜΜΕ»
«Κρίθηκε προφανώς ότι ήταν προτιμότερη η επιδότηση του επαγγέλματος του καναλάρχη από αυτήν του εκδότη του Τύπου, του ραδιοφώνου και του Internet», τόνισε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος της Ενωσης Εκδοτών Διαδικτύου...
«Ιδιοι κανόνες, ίδια φορολόγηση για όλα τα ΜΜΕ»
MEDIA
Τα μέτρα στήριξης, το συνεταιριστικό μοντέλο, το μέλλον της δημοσιογραφίας
Με κοινά αποδεκτό συμπέρασμα ότι ο Τύπος και στην Ελλάδα χρειάζεται στήριξη από την πολιτεία, αλλά με απόλυτη διαφάνεια ώστε να μη δημιουργούνται αλληλεξαρτήσεις αλλά και για εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης...
Τα μέτρα στήριξης, το συνεταιριστικό μοντέλο, το μέλλον της δημοσιογραφίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας