• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 0.9°C / 5.7°C
    4 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    4°C 1.5°C / 5.3°C
    5 BF
    37%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.0°C / 8.0°C
    4 BF
    49%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 1.9°C / 3.8°C
    3 BF
    20%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 3.0°C
    5 BF
    55%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.8°C / 3.2°C
    3 BF
    37%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    -2°C -1.6°C / -0.5°C
    3 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 2.4°C / 2.4°C
    3 BF
    40%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.6°C / 8.8°C
    6 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 1.2°C / 4.9°C
    5 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.1°C / 7.4°C
    6 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 1.2°C / 1.2°C
    6 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    3 BF
    49%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.4°C / 5.0°C
    4 BF
    35%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 2.3°C / 4.9°C
    3 BF
    54%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    5 BF
    53%
  • Χαλκίδα
    Ασθενής ομίχλη
    2°C 1.1°C / 4.8°C
    2 BF
    91%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 5.3°C / 5.5°C
    3 BF
    40%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 2.5°C / 3.9°C
    3 BF
    47%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    -3°C -2.5°C / -2.5°C
    3 BF
    41%

Απόσπασμα από το βιβλίο του Δημήτρη Ψαρρά «Το μυστικό του εθνάρχη. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και η χούντα»

Μέρες του '67: Ο Καραμανλής και η «αξιοποίηση» της χούντας

  • A-
  • A+

Την ιδιαίτερη σχέση του Κωνσταντίνου Καραμανλή με τη δικτατορία περιγράφει ο Δημήτρης Ψαρράς στο νέο του βιβλίο, που διανέμει η «Εφημερίδα των Συντακτών». Παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα στο οποίο καταγράφονται οι εκτιμήσεις του «Εθνάρχη» για τη χούντα και η χλιαρή αντίδρασή του μετά το πραξικόπημα.

Από τα όσα περιγράφονται στο πέμπτο κεφάλαιο, με τίτλο «Μέρες του 1967», παρακολουθούμε τις κινήσεις και εκτιμήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή λίγες ημέρες πριν το πραξικόπημα, αλλά και τις πρώτες του αντιδράσεις μετά την εγκαθίδρυση της δικτατορίας.

Ο φυσικός ηγέτης της ΕΡΕ, όπως σημειώνει ο Δημήτρης Ψαρράς «προβλέπει (ή εύχεται) εκτροπή και ζητά να μην αναμιχθεί η ΕΡΕ, ώστε να μπορεί στη συνέχεια να πρωταγωνιστήσει ο ίδιος στην αποκατάσταση της δημοκρατίας. Και ταυτόχρονα ζητά επίθεση χωρίς “ιπποτισμό” στον Παπανδρέου».

Μερικές ημέρες αργότερα, στις 23 Απριλίου θα γίνει ο μοναδικός πολιτικός ηγέτης της περιόδου που δεν θα αντιδράσει έντονα κατά του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου.

Διαβάστε ολόκληρο το πέμπτο κεφάλαιο με τίτλο «Μέρες του 1967»

Ένα χαρακτηριστικό σημείο από το πέμπτο κεφάλαιο:

Αντίθετα από όσα έλεγε ο Καραμανλής στις επαφές του με τους Αμερικανούς, ο αρχηγός της ΕΡΕ Παναγιώτης Κανελλόπουλος δεν δίσταζε σε επιστολή προς τον προκάτοχό του τον Μάρτιο του 1967 να πει τα πράγματα με το όνομά τους, ως προς τον πραγματικό κίνδυνο για τη δημοκρατία:

«Είμαι βέβαιος -υπερβέβαιος- ότι αι “βόμβαι” των τελευταίων δέκα ημερών είναι έργον ηλιθίων εγκεφάλων της ιδικής μας παρατάξεως. Αριστεροί και κεντρώοι ουδέν συμφέρον είχον να ενεργήσουν κατ’ αυτόν τον τρόπον. Φοβούνται, άλλωστε, εκτροπήν και δεν θέλουν να την προκαλέσουν. Εάν συνεχισθή η τακτική των “βομβών”, πρέπει να αποκαλυφθούν οπωσδήποτε οι δράσται. Εκάλεσα χθες το βράδυ τον στρατηγόν Τζανετήν (υπουργόν της Ασφαλείας) και του επέστησα την προσοχήν επί της ανάγκης να συλληφθούν οι ηλίθιοι ή παλαβοί που πάνε να καταστρέψουν, την τελευταίαν ώραν, ό,τι επί τρία έτη επαλεύαμεν διά να επιτύχωμεν. Είμεθα εις τα πρόθυρα της νίκης και πράττομεν το παν διά να οδηγήσουν τον τόπον εις ανωμαλίαν».(1) 

Η αποκαλυπτική αυτή παράγραφος λείπει από την επιστολή Κανελλόπουλου που δημοσιεύεται στο Αρχείο Καραμανλή.(2) Λίγες μέρες αργότερα, στις 3 Απριλίου 1967, θα αναλάμβανε ο ίδιος ο Κανελλόπουλος τον σχηματισμό κυβέρνησης. Ο Καραμανλής θα τον συγχαρεί δημοσίως, αλλά θα εκφράσει τις αμφιβολίες του προς τον Κ. Τσάτσο, ο οποίος μετείχε στην κυβέρνηση ως υπουργός Δικαιοσύνης: 

«Δεν είμαι βέβαιος αν η δοθείσα λύσις ήταν η καλύτερη. Και δεν είμαι βέβαιος γιατί δεν ξέρω ούτε τας προθέσεις των εμπνευστών της ούτε τας δυνατότητας των φορέων της. [...] Την ανωμαλία τη σημερινή τη δημιουργεί ο φόβος ότι η πλειοψηφία Παπανδρέου-ΕΔΑ θα οδηγήση στην ανατροπή των πάντων. […] Αν ο φόβος είναι βάσιμος και πρόκειται στις εκλογές να παίξητε κορώνα-γράμματα τον τόπο, τότε θα πρέπει, καταψηφιζόμενοι, να μην προχωρήσητε σε διάλυση, αλλά να γίνη νέα προσπάθεια κυβερνήσεως από τη Βουλή, η οποία αναβάλλουσα τις εκλογές για τον Νοέμβριο, θα φροντίση εν τω μεταξύ για τη βελτίωση του κλίματος. Δεν ξέρω βέβαια τι δυνατότητες υπάρχουν προς την κατεύθυνση αυτή, αφού όλοι έχουν τρελλαθή. Εάν οδηγηθεί ο τόπος παρ’ ελπίδα σε καμμία εκτροπή, τότε το κόμμα θα πρέπει να βρεθή οπωσδήποτε έξω από την περιπέτεια. Γιατί αυτό επιβάλλει και το δικό του και το συμφέρον της χώρας. Και μην ξεχνάς αυτό που σου είπα όταν ήσουν εδώ. Δεν μπορείτε να κάνετε εκλογές χωρίς να αποκαλύψετε τα σφάλματα του Παπανδρέου. Ο Τσώρτσιλ είπε κάποτε ότι ο Ιπποτισμός μέσα σε μια έξαλλο Δημοκρατία αποτελεί βλακεία».(3)

Η τελευταία φράση και πάλι έχει παραλειφθεί από το δημοσιευμένο Αρχείο. Αλλά είναι σαφέστατη. Ο Καραμανλής προβλέπει (ή εύχεται) εκτροπή και ζητά να μην αναμιχθεί η ΕΡΕ, ώστε να μπορεί στη συνέχεια να πρωταγωνιστήσει ο ίδιος στην αποκατάσταση της δημοκρατίας. Και ταυτόχρονα ζητά επίθεση χωρίς «ιπποτισμό» στον Παπανδρέου.
Συνεπής προς αυτές τις απόψεις που διατύπωνε σταθερά κατά την τελευταία προδικτατορική διετία, ο Καραμανλής είναι ο μοναδικός πολιτικός ηγέτης της περιόδου που δεν θα αντιδράσει έντονα κατά του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου. Οι δηλώσεις του στις 23 Απριλίου του 1967 θα σημαδέψουν τη στάση του απέναντι στους πραξικοπηματίες μέχρι την κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος. Ο Καραμανλής θα εκφράσει τη λύπη του, θα επαναλάβει ότι η απόσυρσή του από την πολιτική είναι οριστική, αλλά θα ρίξει όλες τις ευθύνες, όχι στους πραξικοπηματίες, αλλά στον Γεώργιο Παπανδρέου:

«Ως αληθής δημοκράτης ελυπήθην βαθύτατα διά την δραματικήν τροπήν την οποίαν έλαβεν η εν Ελλάδι κατάστασις. Η χώρα συγκλονιζομένη από άγρια πολιτικά πάθη ευρίσκετο ουσιαστικώς εις ανωμαλίαν από τριετίας. Τας εξελίξεις αυτάς άλλωστε τας προέβλεψα και προσεπάθησα να σώσω την ασταθή ελληνικήν Δημοκρατίαν διά της εξημερώσεως των πολιτικών μας ηθών και του εκσυγχρονισμού του πολιτεύματος της χώρας. Και όταν διεπίστωσα ότι ματαιοπονούσα απεχώρησα οριστικώς της πολιτικής. Εκτοτε διεπράχθησαν πολλά σφάλματα και εξ όλων των πλευρών. Το πρωταρχικόν όμως αμάρτημα, εκ του οποίου απέρρευσαν και τα βασικά σφάλματα, βαρύνει τον αρχηγόν της Ενώσεως Κέντρου. Εις αυτόν ενεπιστεύθη ο λαός, και μάλιστα με την εύνοιαν του Στέμματος, την τύχην της χώρας. Εάν ο κ. Παπανδρέου επολιτεύετο με στοιχειώδη σύνεσιν ουδέποτε η χώρα θα έφθανεν εις την παρούσαν επικίνδυνον περιπέτειαν. Αντ’ αυτού διέπραξε το σφάλμα να εξαπολύση θύελλαν παθών και απειλών θεσμούς και πρόσωπα να δημιουργήση το κλίμα το οποίον εξέθρεψε και το προχθεσινόν πραξικόπημα».(4) 

Η επίθεση του Καραμανλή προς τον Παπανδρέου, ο οποίος βρισκόταν ήδη κρατούμενος της χούντας, ήταν ασφαλώς το καλύτερο δώρο προς τους πραξικοπηματίες, οι οποίοι στήριζαν τις πρώτες μέρες το εγχείρημά τους στην κατασυκοφάντηση του πολιτικού κόσμου και τη διεκτραγώδηση των πολιτικών συνθηκών που τους «υποχρέωσαν να βάλουν τη δημοκρατία στον γύψο». Ακόμα και ο συντάκτης των σχολίων στο δημοσιευμένο Αρχείο Καραμανλή παραδέχεται ότι «η διατύπωση αυτή έτεινε να αντιδιαστείλει τη στάση του πάνω στο ελληνικό πρόβλημα από την πλειονότητα των εκπροσώπων του πολιτικού κόσμου».(5) 

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
MEDIA
Αφιέρωμα της ΕΡΤ στο στρατιωτικό πραξικόπημα
Πενήντα τρία χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την ημέρα της επιβολής της στρατιωτικής δικτατορίας των συνταγματαρχών, την 21η Απριλίου 1967, και το αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε μια επετειακή εκπομπή.
Αφιέρωμα της ΕΡΤ στο στρατιωτικό πραξικόπημα
MEDIA
Ενα σπάνιο ντοκουμέντο από το Αρχείο της ΕΡΤ
Η δημόσια τηλεόραση είναι αλήθεια ότι δεν έχει βρει ακόμα τον... δρόμο της. Και δυστυχώς καταπώς δείχνουν τα πράγματα, θα πάρει χρόνο μέχρι να βρει το δικό της στίγμα. Η ΕΡΤ όμως διαθέτει έναν ολόκληρο...
Ενα σπάνιο ντοκουμέντο από το Αρχείο της ΕΡΤ
MEDIA
«20 χρόνια Επίκαιρα» για τα Ιουλιανά
Ενα μίνι αφιέρωμα με αφορμή την επέτειο των Ιουλιανών του 1965 παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ. Ψηφιοποίησε και ανέβασε στην ιστοσελίδα http://www.ert.gr/ και στη διεύθυνση...
«20 χρόνια Επίκαιρα» για τα Ιουλιανά
MEDIA
Το «Βέλος», το Κίνημα του Ναυτικού και το αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ
Μια παραγωγή του 2002 από το «Κουτί της Πανδώρας» του Κώστα Βαξεβάνη ψηφιοποίησε και ανέβασε το Αρχείο της ΕΡΤ με αφορμή τη συμπλήρωση 45 χρόνων από την ανταρσία του Α/Τ «Βέλος», στις 25 Μαΐου 1973,η οποία...
Το «Βέλος», το Κίνημα του Ναυτικού και το αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ
MEDIA
Εκτάκτως σήμερα με την «Εφ.Συν.»: Το μυστικό του Εθνάρχη
Με την «Εφημερίδα των Συντακτών - Σαββατοκύριακο», που κυκλοφορεί εκτάκτως σήμερα (Παρασκευή 28 Απριλίου), το βιβλίο του Δημήτρη Ψαρρά «Το μυστικό του εθνάρχη: ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και η χούντα»....
Εκτάκτως σήμερα με την «Εφ.Συν.»: Το μυστικό του Εθνάρχη
MEDIA
Ντοκουμέντο από το αρχείο της ΕΡΤ για τη δίκη των πρωταιτίων της χούντας
Σαν αύριο, 28 Ιουλίου του 1975, άρχιζε η δίκη των πρωταιτίων της χούντας από το Πενταμελές Εφετείο Αθηνών στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού. Πρώτος μάρτυρας, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος ο οποίος κατά την...
Ντοκουμέντο από το αρχείο της ΕΡΤ για τη δίκη των πρωταιτίων της χούντας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας