• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 1.2°C / 6.2°C
    0 BF
    67%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -0.4°C / 3.8°C
    2 BF
    63%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.0°C / 7.3°C
    2 BF
    61%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    -4°C -4.1°C / 0.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    0 BF
    86%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    2°C 0.0°C / 3.2°C
    1 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -3°C -3.6°C / -0.9°C
    2 BF
    63%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    1°C 0.2°C / 4.0°C
    2 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.5°C / 7.5°C
    2 BF
    84%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    2 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    6°C 5.5°C / 8.5°C
    1 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    3°C 3.5°C / 3.5°C
    3 BF
    54%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.7°C / 8.7°C
    2 BF
    66%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -2.1°C / 1.0°C
    0 BF
    75%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    1°C -1.5°C / 2.3°C
    1 BF
    82%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    7°C 3.8°C / 7.7°C
    2 BF
    44%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    5°C 1.4°C / 6.4°C
    1 BF
    81%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    4°C 0.4°C / 3.8°C
    1 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    2°C -0.3°C / 3.9°C
    1 BF
    70%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    -3°C -3.2°C / -3.2°C
    1 BF
    80%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Γράφω το ίδιο βιβλίο

  • A-
  • A+

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα, η Χρύσα Φάντη απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.

● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Από βιβλίο σε βιβλίο υπάρχουν ομοιότητες αλλά και εμφανείς διαφοροποιήσεις, τομές, ασυνέχειες, ακόμη και χάσματα. Επιπλέον, και στο ίδιο βιβλίο, από ιστορία σε ιστορία, συχνά και από κεφάλαιο σε κεφάλαιο, τα ίδια πράγματα εμφανίζονται ποικιλοτρόπως και με διαφορετικά πρόσωπα ή προσωπεία, εκφρασμένα άλλοτε με περισσότερο ρεαλισμό ή στροφή στο φανταστικό και το εσωστρεφές.

Στην «Ιστορία της Σ.», βρέθηκα σε μια διαδικασία μετάβασης ως προς τη δομή και το ύφος, αναθεωρώντας παλιά δεδομένα για τη στάση του συγγραφέα απέναντι στον αναγνώστη· δεδομένα που συνειδητά ή ασυνείδητα τροποποιήθηκαν πάλι, και εν μέρει αναιρέθηκαν στα «Θολά Νερά». Παρ’ όλα αυτά, θα μπορούσα να πω πως στη σκέψη μου, είτε πρόκειται για μυθιστόρημα είτε για διήγημα, γράφω το ίδιο βιβλίο.

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;

Η επικοινωνία με τον εαυτό, η συμπόρευση με οικείους και αλλότριους, μια καλή μουσική, ταινία, θεατρική παράσταση, η συνύπαρξη με τη φύση.

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα;

Υπάρχουν κείμενα με ιστορίες που απωθώ ή για τις οποίες ακόμη αμφιταλαντεύομαι. Επίσης, συχνά διακατέχομαι από μια αμφίσημη αίσθηση αργοπορίας - βιασύνης. Αργοπορώ, επισημαίνοντας περιθώρια αλλαγών και διακρίνοντας ότι η αδημονία είναι κακός σύμβουλος· ταυτόχρονα βιάζομαι, συνειδητοποιώντας ότι ακόμη και η συμβατική ολοκλήρωση ενός κειμένου αποδεικνύεται διαδικασία χρονοβόρα και επίπονη.

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου.

«Οδυσσέας (Πηνελόπη)», για το ύφος, την εκφραστική τόλμη και τη διεισδυτικότητα με την οποία ο Τζόις μίλησε για τη γυναικεία σεξουαλικότητα και τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται μια γυναίκα της τάξης του· το «Περιμένοντας τον Γκοντό», για την όλη του σύλληψη και σκηνοθεσία, με τους ήρωες να απελπίζονται αλλά και να χαριεντίζονται προσπαθώντας να σκοτώσουν τον χρόνο τους και αναμένοντας κάτι που δεν γνωρίζουν· το «Αβεσσαλώμ! Αβεσσαλώμ!», για τον μακροπερίοδο λόγο, την πολύπλευρη εξιστόρηση και το ερώτημα που θέτει, αν μπορούμε πράγματι να γνωρίζουμε το παρελθόν.

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Υπήρξαν κριτικές που με βοήθησαν να αξιοποιήσω θετικά στοιχεία ή να αναγνωρίσω μια ώρα αρχύτερα αβλεψίες, αμηχανίες, αδιέξοδα. Οι αυθεντικές και καλά τεκμηριωμένες ήταν, όντως, πολύτιμες. Με αυτές βελτιώθηκα, έχτισα γέφυρες.

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας του οποίου σας έλκει η γραφή;

Δεν είναι ένας. Βουτυράς, Καχτίτσης, Αξιώτη, Πάνου, Αλεξάνδρου, Χειμωνάς… και αρκετοί ακόμη, νεότεροι.

● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Λογοτεχνικά καφενεία και φιλολογικές βεγγέρες όπως στο παρελθόν δεν υπάρχουν. Τόπο εικονικής λογοτεχνικής «μάζωξης» αποτελεί σήμερα το διαδίκτυο, συντροφιά επίπλαστη, πολυσυλλεκτική και κατ’ εξοχήν επιδερμική.

Τα τελευταία χρόνια, όμως, πληθαίνουν οι Σχολές Δημιουργικής γραφής και ιδρύονται ανάλογα τμήματα σε Πανεπιστήμια. Αν αυτά, εκτός από φυτώρια και πόλοι έλξης εκκολαπτόμενων και πρωτοεμφανιζόμενων συγγραφέων, μπορέσουν σε κάποιο βαθμό να επηρεάσουν το γενικότερο πνευματικό κλίμα ή και να διαμορφώσουν νέα ήθη και τάσεις στον λογοτεχνικό μας ορίζοντα, που είναι και το ζητούμενο, μένει να αποδειχτεί.

● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;

Για πολλούς λόγους, που αντανακλούν την ίδια νωθρότητα και στην εγχώρια. Ελλειψη ενδιαφέροντος και οργάνωσης από το κράτος και τους θεσμούς, απουσία πόρων και δυσκολίες στο να βρεθεί η δίοδος προς το ξένο αναγνωστικό κοινό με την ενίσχυση της μετάφρασης και των φορέων που τη στηρίζουν, πιθανή αδυναμία και των ίδιων των συγγραφέων να πιστέψουν στην αξία τους.

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Αναμφίβολα. Η πολιτική συγκυρία, όμως, όσο πιο αφαιρετικά και υπαινικτικά αναφέρεται σε μια εξιστόρηση τόσο πιο δυνατό είναι το αποτύπωμα που αφήνει πάνω της. Γενικά μιλώντας, η λογοτεχνία δύσκολα συμβαδίζει και μόνο επιφανειακά επηρεάζει ή επηρεάζεται από το επικαιρικό στοιχείο. Συγγραφείς που σφράγισαν μια εποχή με το έργο τους, έγραψαν αυτό το έργο δεκαετίες αργότερα, ενώ υπήρξαν κι αυτοί που, παρά την επικαιρικότητά τους, δεν κατάφεραν να το δουν τυπωμένο.

● Σας απασχολεί αν, μετά θάνατον, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;

Με απασχολεί περισσότερο το παρόν. Μετά θάνατον, δεν γνωρίζω ποιοι και με ποιον τρόπο θα με θυμούνται.


Η Χρύσα Φάντη σπούδασε νομικά και παιδαγωγικά και για δυο και πλέον δεκαετίες εργάστηκε στο δημόσιο ως εκπαιδευτικός. Εχει εκδώσει το μυθιστόρημα «Η ιστορία της Σ.», Γαβριηλίδης, 2016, τις συλλογές με διηγήματα «Το δόντι του λύκου», Πατάκης, 2007, «Σε Θολά νερά», Σμίλη, 2021, και έχει συμμετάσχει στον τόμο «Hotel Mετανάστευση», Πατάκης 2007, και στην περιοδική ανθολογία «diPgeneration», Μανδραγόρας, 2017, 2018. Κείμενά της δημοσιεύονται τακτικά στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Είναι προφανές νομίζω ότι γράφω συνεχώς το ίδιο βιβλίο…
Ο Θάνος Σταθόπουλος απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
Είναι προφανές νομίζω ότι γράφω συνεχώς το ίδιο βιβλίο…
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Από τους τεθνεώτες επανέρχομαι στον Φραγκιά και στον Τσίρκα
Η Μαρία Ξυλούρη απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές
Από τους τεθνεώτες επανέρχομαι στον Φραγκιά και στον Τσίρκα
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Ο συγγραφέας είναι η γλώσσα του, τα άλλα έπονται
Η Ελένη Μπουκαούρη απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
Ο συγγραφέας είναι η γλώσσα του, τα άλλα έπονται
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Θέλω να με θυμούνται οι κόρες μου ως καλό πατέρα
Ο Δημήτρης Αγγελής απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
Θέλω να με θυμούνται οι κόρες μου ως καλό πατέρα
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Ακόμα και ένα ιστορικό μυθιστόρημα καθρεφτίζει το σήμερα
Η Αργυρώ Μαντόγλου απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
Ακόμα και ένα ιστορικό μυθιστόρημα καθρεφτίζει το σήμερα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας