Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σχεδόν σωματικός δισταγμός για όλες τις βεβαιότητες
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σχεδόν σωματικός δισταγμός για όλες τις βεβαιότητες

  • A-
  • A+

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Μάρω Δούκα απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.

● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Γράφω συνεχώς το ίδιο βιβλίο μόνο στον βαθμό που η βαθύτερη αιτία τού κάθε προηγούμενου βιβλίου σχετίζεται άμεσα με τη βαθύτερη αιτία του κάθε επόμενου.

Τομές και ασυνέχειες υπάρχουν πάντα από βιβλίο σε βιβλίο, ίσα ίσα για να επιβεβαιώνουν τον συγγραφέα που αναζητά διαρκώς και αλλιώς κάθε φορά τη δυνατότητα της φωνής του.

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;

Η αγάπη μου για τον κινηματογράφο: την τέχνη των τεχνών. Η συναίσθηση της Ιστορίας. Η ματιά μου στην πολιτική. Η επιμονή μου στο δίκαιο και τις εκδοχές-εκδορές του. Η προδιάθεση να είμαι παρούσα. Και ταυτόχρονα, ο βαθύτερος, σχεδόν σωματικός, δισταγμός για όλες τις βεβαιότητες.

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα;

Από τότε που ήμουν νέα, και σήμερα ακόμη πιο πολύ, καθυστερώ πάντα να παραδώσω στον εκδότη τα βιβλία μου. Τα αφήνω, όπως λέω, να ησυχάσουν πρώτα, να ξεκουραστούν. Οχι, δεν φοβάμαι κανένα βιβλίο μου. Ολα τα αποδέχομαι, όλα τα σέβομαι. Το καθένα για τους δικούς του (και δικούς μου) λόγους.

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου…

«Δύσκολες νύχτες» Μέλπως Αξιώτη. «Ακυβέρνητες πολιτείες» Στρατή Τσίρκα. «Για ένα φιλότιμο» Γιώργου Ιωάννου.

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Δεν είμαι τόσο βέβαιη, τόσο επηρμένη ώστε να υπομειδιώ στις θετικές κριτικές. Η αρνητική κριτική μπορεί, αν είναι εύστοχη, να μας ταρακουνήσει και επομένως κάπως να μας βοηθήσει.

Τη θετική κριτική, αντίθετα, άθελά μας την προσπερνούμε γρήγορα και ευγνώμονες την απολησμονούμε γλυκά…

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του;

Από τους παλαιότερους παντοτινός σαγηνευτής μου είναι ο Γεώργιος Βιζυηνός. Από τους νεότερους θα αναφερθώ και με πολλή συγκίνηση, της το οφείλω από τα χρόνια «Του Μανιφέστου της ήττας», στην Αντζελα Δημητρακάκη. Την αγαπώ όχι μόνο για τη γραφή αλλά και για την κριτική ματιά, τις επιλογές, τον τρόπο της.

● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Λογοτεχνικές συντροφιές σίγουρα υπάρχουν, αλλά δεν ξέρω αν είναι σε θέση, αν έχουν τη «δύναμη», να διαμορφώσουν το πνευματικό κλίμα της εποχής… Ενα «πνευματικό κλίμα» που το «διαπερνούν», μας αρέσει ή όχι, ξένοι προς τη λογοτεχνία παράγοντες.

● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;

Πολλοί οι λόγοι και γνωστοί και συγγνωστοί και αναμασημένοι επαρκώς. Καθοριστικό πάντως για μένα είναι και το ότι δυστυχώς δεν είμαστε σε θέση να συνομιλήσουμε ως Ελληνες Ευρωπαίοι με τους αρχαίους ημών Αθηναίους που διαπρέπουν εδώ και αιώνες κανονιστικά σ’ Ανατολή και Δύση ως πυλώνες του δυτικού πολιτισμού.

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Φυσικό είναι, πιστεύω, να «αγγίζεται» το συγγραφικό εργαστήρι μου από όλα αυτά, εφόσον και ως άνθρωπο με αγγίζουν. Το πώς συγχωνεύονται όμως και ανακινούνται έχει να κάνει κυρίως με την ιδιοσυγκρασία μου. Εξωστρεφής και εσωστρεφής ταυτοχρόνως, με τη ματιά μου από το εδώ στο εκεί, από το μέσα στο έξω κριτικά, επικριτικά, σχεδόν βασανιστικά…

● Σας απασχολεί αν, μετά θάνατον, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;

Οχι και τόσο. Προσβλέπω πάντως σ’ εκείνον τον αναγνώστη που έπειτα από χρόνια, καθώς θα χαζεύει σ’ ένα παλαιοβιβλιοπωλείο, θα πιάσει στα χέρια του ένα βιβλίο μου, θα το φυλλομετρήσει… και θα θελήσει να με αναζητήσει.


🔸 Η Μ. Δούκα γεννήθηκε το 1947 στα Χανιά. Εχει τελειώσει το Ιστορικό-Αρχαιολογικό της Φιλοσοφικής Σχολής του Καποδιστριακού. Το πρώτο βιβλίο της «Η Πηγάδα» κυκλοφόρησε το 1974. Εχει εκδώσει δεκαεπτά βιβλία. Τα δέκα από αυτά είναι μυθιστορήματα. Από την «Αρχαία σκουριά» (1979) ώς την «Πύλη εισόδου» (2019): διαδρομή σαράντα χρόνων με την τριλογία «Στις γραμμές του μύθου και της Ιστορίας» κεντρικό σταθμό. Διηγήματα και μυθιστορήματά της έχουν μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες. Εχει τιμηθεί επίσης με αρκετά βραβεία.

ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Τα βιβλία δεν γράφονται στα διαλείμματα της ζωής
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Ιάκωβος Ανυφαντάκης, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Τα βιβλία δεν γράφονται στα διαλείμματα της ζωής
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Φοβάμαι πως η λογοτεχνία πλέον δεν διαμορφώνει κλίμα
Δέκα ερωτήσεις, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Ηλίας Μαγκλίνης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας,...
Φοβάμαι πως η λογοτεχνία πλέον δεν διαμορφώνει κλίμα
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Δεν κοιμάμαι και ξυπνάω με την έγνοια της αθανασίας
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Μιχάλης Μακρόπουλος
Δεν κοιμάμαι και ξυπνάω με την έγνοια της αθανασίας
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Το πολιτικό ημερολόγιο εισβάλλει στο συγγραφικό μου εργαστήριο
Δέκα ερωτήσεις για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Νικόλας Σεβαστάκης, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, διαθέσεις, εμμονές,...
Το πολιτικό ημερολόγιο εισβάλλει στο συγγραφικό μου εργαστήριο
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Κάποιοι να με ανακαλύψουν σε μια βιβλιοθήκη, τυχαία…
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Αγγέλα Καστρινάκη απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Κάποιοι να με ανακαλύψουν σε μια βιβλιοθήκη, τυχαία…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας