Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Με τα γραψίματα του Ηλία Πετρόπουλου είχα έρωτα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Με τα γραψίματα του Ηλία Πετρόπουλου είχα έρωτα

  • A-
  • A+

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Μανόλης Ξεξάκης, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές


● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Ο Προυστ έγραψε ότι «κάθε βιβλίο είναι προϊόν ενός εγώ διαφορετικού από αυτό που εκφράζεται στη συνηθισμένη ζωή μας». Συμπληρώνω ότι τα βιβλία παρακολουθούν την εσωτερική περιπέτεια των συγγραφέων τους, δεν είναι ποτέ ίδια, είναι οι ανάγκες μας. Από αυτή την άποψη, με θεραπεύει να πιστεύω ότι κάθε φορά είμαι καινούργιος, καλύτερος.

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας…

Τα Μαθηματικά και η Φυσική. Η σημερινή Φιλοσοφία περνά μέσα από αυτές τις επιστήμες, είναι Κοσμολογία και Κβαντομηχανική. Δεν σταματά στον μύθο του Σπηλαίου του Πλάτωνα. Καταπλήσσουν όσα ανακαλύπτουν οι επιστήμες αυτές που είπαμε για τον μέγα διάκοσμο, το Σύμπαν. Πριν από 3 χρόνια περίπου, ο Ερωτόκριτος Κατσαβουνίδης, senior researcher στο ΜΙΤ, που κατάγεται από τη Βέροια, παρουσίασε στο Εκκοκκιστήριο Ιδεών στη Βέροια το πείραμα που σχεδίασαν και πιστοποίησαν με αυτό τα βαρυτικά κύματα στην Αμερική, τρομερή ανακάλυψη. Αυτά με ενδιαφέρουν εκτός από τη λογοτεχνία.

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα…

Βιβλίο, όχι. Μεμονωμένα ποιήματα, ναι. Ισως επειδή από την ποίηση δεν μπορείς να κρυφτείς. Οταν ο Σεφέρης έγραψε τα «Τρία Κρυφά Ποιήματα», που είναι πιστεύω η συμβολή του στον συμβολισμό, μάταια προσπάθησε να κρύψει τους φόβους του για τη δυνατότητα του λόγου να εκφράσει ρητά και άρρητα τον ψυχισμό μας.

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου…

Ο «Μόμπι Ντικ» του Μέλβιλ, η «Μυστηριώδης Νήσος» του Ιουλίου Βερν και «Το Αξιον Εστί» του Ελύτη.

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Δεν είχα αρνητικές κριτικές, που άλλωστε γράφονται σπάνια. Τα βιβλία που δεν τους αρέσουν, και οι πιο στυφοί τα αφήνουν στη σκόνη του χρόνου. Θυμάμαι όμως την κριτική του Ευγένιου Αρανίτση για ένα βιβλίο ποιημάτων μου που λεγόταν «Ασκήσεις Μαθηματικών». Αυτά, γύρω στο 1980.

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του…

Με τα γραψίματα του Ηλία Πετρόπουλου είχα έρωτα. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, όμως, δεν μιλούσαμε. Διαφωνούσα για τη σκληρότητα με την οποία αντιμετώπιζε κάποιους συγγραφείς και καθηγητές. Ηλία, γιατί έγραψες «ο πανεπιστημιακός κώ… Τάδε», τον ρωτούσα. Διότι είναι, μου απαντούσε. Δεν μπορούσα αυτή τη σκληρότητα. Δεν πιστεύω στις επαναστάσεις που γίνονται με τα όπλα. Με ενδιαφέρουν μόνο οι επαναστάσεις που γίνονται με τις ιδέες στις επιστήμες και στις πάντοτε αινιγματικές τέχνες.

● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Νομίζω, όχι. Οταν υπήρχαν, μετείχαν σ’ αυτές οι καλλιτέχνες. Κάποια βιβλιοπωλεία όμως οργανώνουν εκδηλώσεις που δίνουν ρυθμό στην πιάτσα. Το θέμα είναι ότι οι υπερήφανοι Ελληνες δεν έχουν λεφτά να αγοράσουν βιβλία. Θεωρώ καθοριστική τη γνώμη της εξουσίας για όλες τις μορφές της τέχνης. Οι πολιτικοί ας πουν μια κουβέντα, αυτόκλητα, για ένα βιβλίο που διάβασαν, για μια παράσταση που είδαν. Πάντα υπάρχει τρόπος. Ας πούμε, ρωτούν τον πρωθυπουργό «τι γνώμη έχει για τις χθεσινές επικριτικές δηλώσεις του αρχηγού της αντιπολίτευσης». Κι αυτός, δεν πέφτει στη λούμπα του ανταγωνισμού, αλλά λέει: «Δυστυχώς δεν τις άκουσα διότι χθες βράδυ είδα τον Οιδίποδα που ανέβασε ο Μαρκουλάκης και μετά μιλούσαμε ώρες με τον Γεωργουσόπουλο για το τάδε θέμα». Μόνο έτσι θα είναι και πιο διαβασμένοι οι δημοσιογράφοι. Α ναι, ισχύει και για τις επιστήμες. Εχεις Νανόπουλο κι ακούς τον αστοιχείωτο που έβαλε κάποια κυβέρνηση να προσπαθεί να σε ξεγελάσει;

● Για ποιον λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική…

Με έχει απασχολήσει, αλλά δεν έχω γνώμη. Ενα καλό πρότυπο για να ερευνηθεί το θέμα είναι οι σεναριογράφοι του Χόλιγουντ. Εννοώ τις συναισθηματικές σταθερές που επιλέγουν να υπάρχουν στα σενάριά τους ώστε να «τσιμπάει» το παγκόσμιο κοινό.

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Ναι. Είμαι κατάπληκτος επειδή τα πολιτικά όντα εντός και εκτός Ελλάδας μαθαίνουν πολύ εύκολα την τέχνη της εξαπάτησης των μαζών και την ασκούν. Απορώ πώς είναι δυνατόν ένας χαρβαράτος (με σπουδές στο Χάρβαρντ εννοώ) να γίνεται υπουργός τάδε και να προτείνει αυτές τις ανοησίες που ζήσαμε κατά καιρούς. Δεν ξέρεις, κύριε, τη δουλειά; Μην την κάνεις. Οταν έκανα μάθημα σε παιδιά, διάβαζα δύο ώρες για να κάνω μία.

● Σας απασχολεί αν, μεταθανατίως, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας…

Καθόλου. Προσπαθώ να κάνω καλά τη δουλειά μου σε αυτόν τον μόνο κόσμο που ανταποκρίνεται στη νοημοσύνη μου. Το τρίτομο μυθιστόρημα που έγραψα, «Το θέατρο της οικουμένης», κι αυτή την άχρηστη αλήθεια ειρωνεύεται.


❗️ Ο Μ. Ξεξάκης γεννήθηκε στο Ρέθυμνο, σπούδασε στη Θεσσαλονίκη, έγραψε βιβλία ποίησης, μυθιστορήματα και διηγήματα. Ενδιαφέρεται για τις λέξεις και τους αριθμούς.

ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Στη λογοτεχνία είμαι ατρόμητη
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η συγγραφέας Ελενα Μαρούτσου, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που...
Στη λογοτεχνία είμαι ατρόμητη
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Δεν έχω χρόνο πια για τις φλυαρίες των γεγονότων
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα, η συγγραφέας Αμάντα Μιχαλοπούλου απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που...
Δεν έχω χρόνο πια για τις φλυαρίες των γεγονότων
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Να μην περάσει ανώφελα η ζωή μου…
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o συγγραφέας Κώστας Κατσουλάρης, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που...
Να μην περάσει ανώφελα η ζωή μου…
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Θέλω να είναι στέρεα τα βιβλία μου
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η πεζογράφος Δήμητρα Κολλιάκου απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που...
Θέλω να είναι στέρεα τα βιβλία μου
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Δεν εκδίδω τίποτα που να μην έχει περάσει από το διυλιστήριο του χρόνου
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια άτυπη συζήτηση, αλλά και ψηλάφιση ενός προσώπου και μιας γραφής στο πέρασμα του χρόνου· ένα δούναι και λαβείν ανάμεσα σ’ έναν υποθετικό αναγνώστη κι...
Δεν εκδίδω τίποτα που να μην έχει περάσει από το διυλιστήριο του χρόνου
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Προτιμώ την εν ζωή δικαίωση ή απαξίωση
Δέκα ερωτήσεις ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Θεόδωρος Γρηγοριάδης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας,...
Προτιμώ την εν ζωή δικαίωση ή απαξίωση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας