Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το πολιτικό ημερολόγιο εισβάλλει στο συγγραφικό μου εργαστήριο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το πολιτικό ημερολόγιο εισβάλλει στο συγγραφικό μου εργαστήριο

  • A-
  • A+

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Νικόλας Σεβαστάκης, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.

● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Κάθε νέο βιβλίο υπακούει στα δικά του ερωτήματα, στη δική του μέθοδο. Τα τελευταία χρόνια, πάντως, νομίζω ότι υπάρχουν τομές ή έστω σημαντικές διαφορές. Τα διηγήματα, ας πούμε, δεν προεξοφλούσαν το συγκεκριμένο πολιτικό μυθιστόρημα, τον «Ανθρωπο στη σκιά».

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας…

Ζώντας με διαφορετικά είδη γραφής και ομιλίας, από τη μια στον χώρο των στοχαστικών κειμένων και από την άλλη στη μυθοπλασία, δοκιμάζω πολύ διαφορετικές αναγνώσεις. Το έργο όμως τρέφεται από την επαφή με όλες τις ύλες της καθημερινής ζωής που δεν πιστεύω ότι ανάγονται σε λογοτεχνία.

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα…

Υπάρχουν κάποια που έχουν μείνει στο «συρτάρι», δηλαδή σε κάποιο ηλεκτρονικό αρχείο. Δυο μελέτες και τρία-τέσσερα προχωρημένα αφηγήματα. Τώρα πιστεύω ότι βιάστηκα ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη συλλογή διηγημάτων. Θα άξιζε μεγαλύτερος χρόνος ωρίμανσης.

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου.

«Το κόκκινο και το μαύρο», «Πατέρες και γιοι», «Το Κιβώτιο».

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Θυμάμαι χαρακτηριστικά μια αυστηρή κριτική του Παντελή Μπουκάλα για ένα βιβλίο αποφθεγμάτων που είχα βγάλει (τις «Βέβηλες σκέψεις»). Τον είχα πάρει τηλέφωνο και τον ευχαρίστησα γιατί με βοήθησε να δω τις αδυναμίες που τις ήξερα αλλά τις απωθούσα. Με ορισμένες εγκωμιαστικές γραφές έρχομαι σε αμηχανία. Αν αυτό είναι ένα αχνό μειδίαμα, δεν το ξέρω.

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του…

Μιχαήλ Μητσάκης και Αλέξης Πανσέληνος. Θέλω να πω μόνο πως αυτό τον καιρό διάβασα την τελευταία νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου («Το μαύρο νερό») και ενθουσιάστηκα.

● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Η «λογοτεχνική συντροφιά» ανήκει, μάλλον, στο παρελθόν. Υπάρχουν όμως πάντα οι συγγραφικές παρέες, οι φιλίες, οι πυκνότερες ή αραιότερες σχέσεις. Εχει χαθεί η αύρα της συντροφιάς και οι κοινότητες είναι πιο ρευστές και, κατά κανόνα, πιο «άπιστες».

● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;

Ισως επειδή δεν είμαστε ακριβώς Νότος, ούτε Ανατολή, ίσως επειδή είμαστε αρκούντως Δυτικοί έχοντας κάποιες δόσεις εξωτισμού (όχι όμως τόσο ισχυρές), γι’ αυτό μπορεί να μην ασκούμε λογοτεχνική γοητεία. Οι ευθύνες της πολιτείας ή άλλων δημόσιων θεσμών προώθησης της μετάφρασης είναι υπαρκτές. Και βέβαια, για να μη θεωρηθεί ότι αποφεύγω την άλλη πλευρά της απάντησης, διακρίνει κανείς και ένα πρόβλημα με την «εμβέλεια» κάποιων ελληνικών πεζογραφημάτων. Συχνά, δεν κατορθώνουμε να δώσουμε οικουμενικότητα στις δραματικές μας συνομιλίες με την Ιστορία και, όταν επιχειρούμε να βγούμε από τα ελληνικά θέματα, οι ξένοι χάνουν το ενδιαφέρον τους.

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Το δικό μου παράπονο είναι το αντίθετο από αυτό που υπονοεί η ερώτηση: το πολιτικό ημερολόγιο εισβάλλει διαρκώς στο συγγραφικό εργαστήριο και το καθορίζει σε μεγάλο βαθμό. Ενα μεγάλο μέρος της προσοχής αποσπάται σε ειδήσεις και αναλύσεις της κατάστασης του κόσμου μας. Θα πει κανείς πως το απαιτούν η ιδιαιτερότητα του επαγγέλματος και της αρθρογραφίας. Αυτό όμως δεν παύει να βαραίνει στο λογοτεχνικό έργο.

● Σας απασχολεί αν, μεταθανατίως, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;

Το ερώτημα το αφήνω στην άκρη. Αυτή υποθέτω πως είναι η διαφορά πολλών συγχρόνων από τους παλαιούς. Είμαστε ανεπανόρθωτα του παρόντος χρόνου, ενώ εκείνοι αντιμετώπιζαν ισότιμα και τις τρεις διαστάσεις του χρόνου. Ας πούμε όμως ότι θα ήθελα να με θυμούνται για κάποια κείμενα και, ελπίζω, απ’ αυτά που τα αγαπάω κι εγώ περισσότερο. Είναι μεγάλη ατυχία να σε θυμούνται από γραπτά που εσύ έκρινες άστοχα ή αδύναμα στην πάροδο του χρόνου.


Ο Ν. Σεβαστάκης γεννήθηκε στη Σάμο το 1964. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στην Ελλάδα και στη Γαλλία. Από το 1999 είναι πανεπιστημιακός και τα τελευταία χρόνια διδάσκει στο ΑΠΘ. Εχει εκδώσει ποιητικές συλλογές, δύο συλλογές διηγημάτων και θεωρητικά δοκίμια. Γράφει, επίσης, τακτικά επιφυλλίδες ιδεών και πολιτικής κριτικής στο «Βήμα» και στη «Lifo».Τελευταίο του βιβλίο είναι το μυθιστόρημα «Ανθρωπος στη σκιά» (Πόλις, 2019). Ζει στη Θεσσαλονίκη.

ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Σχεδόν σωματικός δισταγμός για όλες τις βεβαιότητες
Δέκα ερωτήσεις για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Μάρω Δούκα απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
Σχεδόν σωματικός δισταγμός για όλες τις βεβαιότητες
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Φοβάμαι πως η λογοτεχνία πλέον δεν διαμορφώνει κλίμα
Δέκα ερωτήσεις, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Ηλίας Μαγκλίνης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας,...
Φοβάμαι πως η λογοτεχνία πλέον δεν διαμορφώνει κλίμα
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Δεν κοιμάμαι και ξυπνάω με την έγνοια της αθανασίας
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Μιχάλης Μακρόπουλος
Δεν κοιμάμαι και ξυπνάω με την έγνοια της αθανασίας
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Κάποιοι να με ανακαλύψουν σε μια βιβλιοθήκη, τυχαία…
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Αγγέλα Καστρινάκη απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Κάποιοι να με ανακαλύψουν σε μια βιβλιοθήκη, τυχαία…
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Γράφω λίγο και δημοσιεύω ακόμα λιγότερο
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Γιάννης Παλαβός, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Γράφω λίγο και δημοσιεύω ακόμα λιγότερο
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Η γραφή είναι, πριν απ’ όλα, μια πράξη ζωής
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα, o Νίκος Χρυσός απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Η γραφή είναι, πριν απ’ όλα, μια πράξη ζωής

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας