Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κάποιοι να με ανακαλύψουν σε μια βιβλιοθήκη, τυχαία…
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κάποιοι να με ανακαλύψουν σε μια βιβλιοθήκη, τυχαία…

  • A-
  • A+

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Αγγέλα Καστρινάκη απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές

● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Θα έγραφα το ίδιο βιβλίο, νομίζω, αν δεν είχε προκύψει η κρίση. Θα έγραφα το βιβλίο των ερωτικών σχέσεων, των οικογενειακών σχέσεων, της φιλίας. Με την κρίση άλλαξα προσανατολισμό. Θέλησα να δω και να δείξω τι ήταν η Μεταπολίτευση, να καταλάβω τι ήταν το κόμμα στο οποίο είχα στρατευθεί, το ΚΚΕ εσωτερικού, και τι μας κληροδότησε εκείνη η εποχή. Ετσι γράφτηκαν τα δύο βιβλία, το Και βέβαια αλλάζει! το 2014 και τώρα το ...Κάτι ν’ αλλάξει! Μα πώς;. Στο πρώτο ασχολούμαι με τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, όταν η ηρωίδα μου ήταν μαθήτρια∙ στο δεύτερο, με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, αφού η ηρωίδα μεγάλωσε και έγινε φοιτήτρια ακριβώς την κρίσιμη εποχή. Επιθυμία μου είναι όμως να επιστρέψω στο «ίδιο βιβλίο», εκείνο που έγραφα πριν από την κρίση, όπως και η Ελλάδα να επιστρέψει στην κανονικότητα.

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας…

Η φιλολογία (όταν προσπαθώ να καταλάβω το παρελθόν χωμένη στα παλιά κείμενα), η πολιτική (κυρίως όταν διακυβεύονται θεμελιώδεις αξίες), η εκπαίδευση (όταν διδάσκω τους φοιτητές να διαβάζουν έξυπνα, να γράφουν σωστά και να ξεπερνούν τα στερεότυπα).

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα…

Δεν νομίζω να βιάστηκα τελικά σε κάποιο απ’ τα βιβλία μου, χάρη σε αυστηρούς αναγνώστες που με βάζουν να γράφω και να ξαναγράφω. Ιδρώνω μέχρι να πάρω το τυπωθήτω… Οσο για το δεύτερο: η αλήθεια είναι πως υπάρχει ένα βιβλίο που το μεταφέρω από υπολογιστή σε υπολογιστή επί πολλά χρόνια. Δεν ανοίγω καν να το κοιτάξω.

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου…

Λεμονοδάσος, Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, Αννα Καρένινα.

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές για τις οποίες υπομειδιάσατε;

Η αρνητική φράση ενός κριτικού κουδουνίζει πάντα στ’ αφτιά μου και με κάνει να αγωνίζομαι να φλυαρήσω, να κάνω τη μια φράση τρεις – γιατί η τάση μου είναι προς το λακωνίζειν. Οι θετικές κριτικές είναι πάντα συγκινητικές, ειδικά η πρώτη: θυμάμαι επακριβώς τι έκανα εκείνη τη μέρα που τη διάβασα πριν από περίπου τριάντα χρόνια.

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του…

Παπαδιαμάντης, Βιζυηνός, Θεοτόκης, Χρηστομάνος, Κοσμάς Πολίτης, Μέλπω Αξιώτη, Σωτήρης Πατατζής, Μαργαρίτα Λυμπεράκη, Μιμίκα Κρανάκη… Νομίζω ότι το τελευταίο βιβλίο που με συγκίνησε πολύ ήταν η Μικρά Αγγλία της Ιωάννας Καρυστιάνη. (Μιλάω, εννοείται, μόνο για πεζογράφους.)

● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Από μακριά, από την επαρχία μου, παίρνω πότε πότε την είδηση κάποιων συσπειρώσεων, κάποιων εντάσεων. Αλλά για διαμόρφωση πνευματικού κλίματος δεν παίρνω είδηση.

● Για ποιον λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας εκτός συνόρων είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική…

Οταν πιάνουμε τον σφυγμό, δεν πάμε άσχημα: περίπτωση Μάρκαρη. Ενδεχομένως όμως δεν διαθέτουμε κάτι τόσο συγκλονιστικό και πρωτότυπο που να προκαλέσει την περιέργεια.

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Το δημοψήφισμα του 2015 με έκανε να παραλύσω. Προσπαθούσα να γράψω, αλλά δεν μου έβγαινε καμιά αράδα της προκοπής. Πέρασα μια φάση όπου θεωρούσα ότι δεν είχε νόημα να γράφει κανείς τίποτε άλλο από μανιφέστα. Δυσκολεύτηκα πολύ να το ξεπεράσω.

● Σας απασχολεί αν, μεταθανατίως, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας…

Ακου λέει! Κάποιοι να με ανακαλύψουν σε μια βιβλιοθήκη, τυχαία… Να ψηλαφίσουν αρετές που η εποχή μου δεν κατάλαβε… Να πουν «ήταν η πεζογράφος του μέλλοντος, τι χιούμορ!, τι λεπτή ειρωνεία!, αλλά δεν το ήξερε ούτε η ίδια».


Η Αγγέλα Καστρινάκη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1961. Είναι καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Εχει εκδώσει πολλές επιστημονικές μελέτες (η τελευταία για τον Παπαδιαμάντη), διηγήματα, ένα μυθιστόρημα, καθώς και τα αυτοβιογραφικά αφηγήματα για τη Μεταπολίτευση Και βέβαια αλλάζει! (2014) και …Κάτι ν’ αλλάξει! Μα πώς; (2019). Εχει τιμηθεί με το Βραβείο Ελληνοτουρκικής Φιλίας Αμπντί Ιπεκτσί και με το Κρατικό βραβείο δοκιμίου 2006 για τη μονογραφία Η λογοτεχνία στην ταραγμένη δεκαετία 1940-1950.

ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Προτιμώ την εν ζωή δικαίωση ή απαξίωση
Δέκα ερωτήσεις ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Θεόδωρος Γρηγοριάδης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας,...
Προτιμώ την εν ζωή δικαίωση ή απαξίωση
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Τα βιβλία δεν γράφονται στα διαλείμματα της ζωής
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Ιάκωβος Ανυφαντάκης, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Τα βιβλία δεν γράφονται στα διαλείμματα της ζωής
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Σχεδόν σωματικός δισταγμός για όλες τις βεβαιότητες
Δέκα ερωτήσεις για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Μάρω Δούκα απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
Σχεδόν σωματικός δισταγμός για όλες τις βεβαιότητες
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Φοβάμαι πως η λογοτεχνία πλέον δεν διαμορφώνει κλίμα
Δέκα ερωτήσεις, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Ηλίας Μαγκλίνης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας,...
Φοβάμαι πως η λογοτεχνία πλέον δεν διαμορφώνει κλίμα
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Δεν κοιμάμαι και ξυπνάω με την έγνοια της αθανασίας
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Μιχάλης Μακρόπουλος
Δεν κοιμάμαι και ξυπνάω με την έγνοια της αθανασίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας