Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μετράω νεκρούς και ντρέπομαι
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μετράω νεκρούς και ντρέπομαι

  • A-
  • A+

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Κώστας Παπαγεωργίου, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.

● Συνεχώς γράφετε το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Η ζωή μου συντίθεται από φανερές ή κρυφές, αδιόρατες τομές και ασυνέχειες, τις οποίες προσπαθώ να συρράψω με το μόνο υλικό που έμαθα να εμπιστεύομαι και που αισθάνομαι ζυμωμένο με τις περιστάσεις του βίου μου: τη γλώσσα. Αυτή με κανοναρχεί, με καθορίζει και, συνάμα, με περιορίζει στις εκτάσεις όπου ακατάπαυστα επιπλέουν, στα σκοτεινά νερά των περισσότερο ή λιγότερο μακρινών περασμένων, υπάρξεις και σωματοποιημένες απουσίες που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, διαμόρφωσαν τον ψυχισμό μου. Οπότε δεν μπορώ παρά να γράφω ισοβίως το ίδιο βιβλίο, παραλλάζοντας, φωτίζοντας ή και κρύβοντας εκδοχές του ίδιου συμβάντος.

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;

Η μουσική∙ υπήρξαν περίοδοι που αφηνόμουν επί ώρες, κάποτε και νύχτες ολόκληρες, να κυμαίνομαι ανάμεσα σε ήχους και ρυθμούς, που κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι, ερήμην μου, συνέβαλαν στη διαμόρφωση του ποιητικού μου ιδεώδους, στην παγίωση μιας μουσικής αίσθησης που, με τον καιρό, σχεδόν καταπιεστικά αλλά και με ηδυπάθεια, μου επέβαλε τρόπους ανταπόκρισης στα όποια εσωτερικά και εξωτερικά ερεθίσματα.

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα;

Τώρα που το σκέφτομαι, μπορώ να πω ότι σχεδόν όλα τα βιβλία μου βιάστηκα να τα παραδώσω για έκδοση. Σαν ωθούμενος από κι εγώ δεν ξέρω τι μαζοχιστικά ελατήρια, ήθελα να επισπεύσω τη διαδικασία της ματαίωσης∙ από τη μια να γευτώ την πικρή γεύση της αποτυχίας που μόνο εγώ μπορούσα να διακρίνω και από την άλλη να ξαναξεκινήσω τη νέα σισύφεια προσπάθειά μου στις αβυσσαλέες χαράδρες της λευκής σελίδας. Γυρεύοντας απεγνωσμένα άλλοθι, αποφεύγοντας μάλλον να έρθω αντιμέτωπος με το «άλλο βιβλίο», που δεν φοβάμαι, πλην ενδομύχως απωθώ μέχρι σήμερα.

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου…

Η γυναίκα της Ζάκυθος του Σολωμού, Η Φόνισσα του Παπαδιαμάντη και οι Δοκιμές του Σεφέρη.

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Δυστυχώς η μοναδική αρνητική κριτική που έχω δεχτεί στην υπερ-πενηντάχρονη πορεία μου στα Γράμματα δεν ήταν παρά ένας κακοπροαίρετος λίβελος, οπότε δεν μπορώ να πω ότι με βοήθησε σε κάτι. Οσο για τις θετικές, πάντα με χαροποιούσαν, κυρίως όταν αισθανόμουν ότι είναι ειλικρινείς –εξάλλου γιατί να μην είναι ειλικρινείς, τι θα μπορούσε να προσδοκά από μένα ένας κριτικός γράφοντας καλά χωρίς να το πιστεύει.

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του;

Ο Βιζυηνός, ο Κωνσταντίνος Χατζόπουλος, ο Σικελιανός, ο Πεντζίκης, ο Καχτίτσης και πόσοι άλλοι ακόμα.

● Σήμερα υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Οι λογοτεχνικές συντροφιές που άλλοτε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, συνέβαλλαν στη διαμόρφωση του πνευματικού κλίματος της εποχής έχουν εκλείψει. Κυρίαρχο γνώρισμα των χρόνων που διανύουμε είναι η διαδικτυακή μοναξιά∙ δεν μεμψιμοιρώ, μπορεί κι έτσι κάποια στιγμή να προκύψει κάτι ενδιαφέρον. Απλώς μου αρέσει να νοσταλγώ καταστάσεις και να μνημονεύω πρόσωπα. Μετράω νεκρούς και ντρέπομαι.

● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;

Πολλές φορές μού έχει περάσει η σκέψη από το μυαλό ότι αν ο Σολωμός δεν είχε την «ατυχία» να γράφει στα ελληνικά, θα θεωρούνταν ένας από τους μεγαλύτερους ρομαντικούς του αιώνα του. Υστερα πάλι σκέφτομαι την περίπτωση του Καβάφη, αλλά και του Καζαντζάκη και ανατρέπομαι. Πάντως, όπως και να ’χει, ο ρόλος της γλώσσας ήταν και εξακολουθεί να είναι καταλυτικός∙ μπορεί να φταίει και η κάποτε ανασταλτική εντοπιότητα της θεματολογίας, μπορεί και τα δυο.

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Πάντα είχα την αίσθηση ότι βρίσκομαι εκτεθειμένος, διαμπερής, σε κάποιο σημείο όπου διασταυρώνονται οι πλέον ετερόκλητες καταστάσεις, τα πιο αντίθετα μεταξύ τους ρεύματα. Ολα, με διαφορετικό κάθε φορά τρόπο, με αγγίζουν και με επηρεάζουν. Θεωρώ τον εαυτό μου πολιτικοποιημένο, ποτέ στρατευμένο.

● Σας απασχολεί αν, μεταθανατίως, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;

Οσο κι αν δεν διακατέχομαι από καμία μεταφυσική, με γλυκαίνει η σκέψη ότι μπορεί κάποια στιγμή τα γραφτά μου να συμβάλουν στη μνημόνευση του ονόματός μου.


Ο Κ. Γ. Παπαγεωργίου γεννήθηκε το 1945 στην Αθήνα. Εξέδωσε δεκαπέντε βιβλία ποίησης, πέντε αφηγήματα και πέντε βιβλία δοκιμίου και κριτικής. Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης (2001), με το Βραβείο Ποίησης του περιοδικού Διαβάζω (2001), με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του ποιητικού του έργου (2009) και με το Βραβείο Διηγήματος-Νουβέλας του περιοδικού Διαβάζω (2012). Συνδιευθύνει το περιοδικό ποίησης Τα ποιητικά. Τελευταίο του βιβλίο το Εκτακτο δελτίο καιρού (εκδόσεις Μελάνι, 2017).

ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Σχεδόν σωματικός δισταγμός για όλες τις βεβαιότητες
Δέκα ερωτήσεις για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Μάρω Δούκα απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
Σχεδόν σωματικός δισταγμός για όλες τις βεβαιότητες
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Φοβάμαι πως η λογοτεχνία πλέον δεν διαμορφώνει κλίμα
Δέκα ερωτήσεις, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Ηλίας Μαγκλίνης απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας,...
Φοβάμαι πως η λογοτεχνία πλέον δεν διαμορφώνει κλίμα
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Δεν κοιμάμαι και ξυπνάω με την έγνοια της αθανασίας
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Μιχάλης Μακρόπουλος
Δεν κοιμάμαι και ξυπνάω με την έγνοια της αθανασίας
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Το πολιτικό ημερολόγιο εισβάλλει στο συγγραφικό μου εργαστήριο
Δέκα ερωτήσεις για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα o Νικόλας Σεβαστάκης, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, διαθέσεις, εμμονές,...
Το πολιτικό ημερολόγιο εισβάλλει στο συγγραφικό μου εργαστήριο
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Κάποιοι να με ανακαλύψουν σε μια βιβλιοθήκη, τυχαία…
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Αγγέλα Καστρινάκη απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Κάποιοι να με ανακαλύψουν σε μια βιβλιοθήκη, τυχαία…
ΣΤΟ ΝΤΙΒΑΝΙ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Γράφω λίγο και δημοσιεύω ακόμα λιγότερο
Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Γιάννης Παλαβός, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να...
Γράφω λίγο και δημοσιεύω ακόμα λιγότερο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας