Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η δική τους αλήθεια σε πρώτο πρόσωπο

Μαθησιακή υποστήριξη, δανειστική βιβλιοθήκη, δημιουργικές ομάδες, ενημέρωση των σχολείων, πολλαπλή συμπαράσταση στις οικογένειες στο «Εργαστήρι πολιτισμού» και στο «Κέντρο για το παιδί» στον Σταθμό Λαρίσης

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Η δική τους αλήθεια σε πρώτο πρόσωπο

  • A-
  • A+

Ηρθαν από την Ανατολή, τον Νότο και τον Βορρά γιατί οι ζωές τους δεν χωρούσαν πια στις πατρίδες τους, και τώρα ζουν στο ημίφως και με κομμένη την ανάσα στις κάτω γειτονιές του υποβαθμισμένου κέντρου της Αθήνας και της περιφέρειάς της: Λιοσίων, Μιχαήλ Βόδα, Αχαρνών, Φυλής κ.α. Ενοχοποιημένοι, μπερδεμένοι, αντιμέτωποι με πολιτικές που πολλές φορές παραβιάζουν τις διεθνείς συνθήκες και τα ανθρώπινα δικαιώματα, αναζητούν εναγωνίως τρόπους επιβίωσης, κώδικες επικοινωνίας, σημεία αναφοράς.

Ενας κόσμος πολύχρωμος με διαδρομές που φανερώνουν για τον 21ο αιώνα όσα κρύβουν οι αριθμοί των στατιστικών. Μανάδες μόνες ή με οικογένεια, πατεράδες μετέωροι, έφηβοι ασυνόδευτοι, άνθρωποι που δεν ξέρει κανείς πώς να τους χαρακτηρίσει, «πρόσφυγες» ή «μετανάστες», αφού οι ιστορίες της ζωής τους, τόσο όμοιες και τόσο διαφορετικές, υπερβαίνουν τις ταξινομήσεις που έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε «φυσικές» ή «νομιμοποιημένες». Κατά συνέπεια, είναι στον αέρα και τα όποια δικαιώματα τους αναγνωρίζει η ευρωπαϊκή πολιτική…

Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο κινητήριος μοχλός τους ήταν μια απόλυτη, σκληρή, μη αναστρέψιμη ανάγκη μπροστά στους πολέμους και στην κοινωνική ή οικονομική αποσύνθεση που τους τύλιγαν μετά το 2000.

Η απόδραση προς το άγνωστο ήταν η τελευταία τους ελπίδα για επιβίωση. Και το τι θα απογίνουν στο εξής είναι ένα κεντρικό ανθρωπιστικό και πολιτικό ζήτημα για την Ευρώπη και για τη χώρα μας, το οποίο θα κρίνει το μέλλον της δημοκρατίας στις δυτικές κοινωνίες.

Μήπως ήρθε η ώρα να τους ακούσουμε;

«Μερικές φορές νιώθουμε ότι δεν θα ήμασταν ευπρόσδεκτοι στη χώρα μας επειδή είμαστε χριστιανοί, και δεν είμαστε ευπρόσδεκτοι εδώ επειδή είμαστε Αφγανοί», σημειώνει αφοπλιστικά ο Vahid Pejman, αυτοδίδακτος δημοσιογράφος από μουσουλμανική οικογένεια που γνώρισε τους Μουτζαχεντίν, τους Ταλιμπάν, τους μουλάδες, τους διεφθαρμένους φιλοαμερικανούς πολιτικούς και την εκδίκηση του όχλου, έζησε ως παράνομος μετανάστης στο Ιράν, βίωσε εκεί τον ρατσισμό, επέστρεψε στη γενέτειρά του στο Αφγανιστάν όπου υπέστη την αυστηρότητα του νόμου της σαρία, ασπάστηκε κρυφά τον χριστιανισμό το 2011, κι όταν κινδύνεψε από τις προγραφές των ισλαμικών οργανώσεων αποφάσισε να ξεκινήσει με την οικογένειά του το επικίνδυνο ταξίδι που τον οδήγησε στον Εβρο, στη Βικτώρια και, μετά από ένα εξάμηνο, στις… επιχειρήσεις «Ζευς».

Σήμερα, η μεγάλη κόρη του πάει σε ελληνικό σχολείο, μιλά ελληνικά, φαρσί, αγγλικά και λίγα γαλλικά, εκείνος έχει πολιτικό άσυλο, λειτουργεί ως ιερέας στην αφγανική κοινότητα με την οικονομική στήριξη της προτεσταντικής Εκκλησίας, νιώθει ασφαλής αλλά δεν νιώθει να έχει ζωή. Οταν λέει «μέλλον» δεν εννοεί τίποτα περισσότερο από το δωδεκάμηνο μπροστά του.

Για πρώτη φορά από τότε που το προσφυγικό ζήτημα στην Ευρώπη βρέθηκε σε ιστορική καμπή, ένα ελληνικό βιβλίο δίνει φωνή σε εκείνους που η φωνή τους δεν ακούγεται στον δημόσιο χώρο και η γλώσσα τους δεν έχει ενσωματωθεί στα ακούσματα της μητρόπολης.

Είναι το Από τα τρία σημεία του ορίζοντα. Ιστορίες ζωής προσφύγων και μεταναστών (εκδ. Fairead, χρηματοδότηση: αλληλεγγύη-Solidarity Now-EEA Grants). Μια συλλογή συνταρακτικών αφηγήσεων όπου τέσσερις έφηβοι που μπήκαν στη χώρα ασυνόδευτοι, επτά γυναίκες και τέσσερις άντρες, από «αλλού» εξιστορούν την τριπλή οδύσσειά τους «εκεί», στο επικίνδυνο ταξίδι τους, και «εδώ» στην Ελλάδα, φωτίζοντας την πολυπλοκότητα της μεταναστευτικής εμπειρίας και τις πλευρές της που πάντα μένουν έξω από τη θεσμική καταγραφή της μεταναστευτικής ροής.

Μια πρωτοβουλία αλληλεγγύης

Η πρωτοβουλία ανήκει στο «Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού», μη κερδοσκοπικό σωματείο με 80 εθελοντές, που έστρεψε το ενδιαφέρον στη μεταναστευτική παρουσία στις γειτονιές, και με ποικίλα κοινωνικοπολιτισμικά προγράμματα αλληλεγγύης αγκαλιάζει εδώ και 12 χρόνια παιδιά έως δεκαοκτώ χρόνων από 27 διαφορετικές εθνότητες. 

Παρέχει μαθησιακή υποστήριξη, δανειστική βιβλιοθήκη, δημιουργικές ομάδες, ενημέρωση των σχολείων, πολλαπλή συμπαράσταση στις οικογένειες στο «Εργαστήρι πολιτισμού» και στο «Κέντρο για το παιδί» στον Σταθμό Λαρίσης.

Αυτό είναι το σημείο αναφοράς των «φωνών» του βιβλίου, και οι σχετικές αφηγήσεις προέκυψαν από τις εκτεταμένες συνεντεύξεις που πήρε το δεύτερο εξάμηνο του 2015 η ιστορικός Αιμιλία Σαλβάνου, εφαρμόζοντας στις ερωτήσεις της τη μεθοδολογία της «προφορικής ιστορίας».

Το Από τα τρία σημεία του ορίζοντα δεν είναι λοιπόν ούτε μια δημοσιογραφική έρευνα ούτε μια αποστειρωμένη ακαδημαϊκή μελέτη, αλλά ένα επιδραστικό βιβλίο υψηλής θερμοκρασίας, ένα «διαβαστερό» βιβλίο αλληλεγγύης, και ταυτόχρονα ένα βιβλίο-αρχείο για τη μετανάστευση κατά τον 21ο αιώνα.

Σχεδιάστηκε και προλογίζεται από τη Μυρσίνη Ζορμπά, δραστήρια ιδρύτρια-πρόεδρο του Δικτύου, με θητεία στον χώρο του βιβλίου και της πολιτικής, και έχει σήμερα το ειδικό βάρος του Κοινού Λόγου (εκδ. Ερμής) με τις μαρτυρίες των Ελλήνων προσφύγων από τη Μικρασία, τις οποίες είχε συγκεντρώσει πριν από το 1930 η Ελλη Παπαδημητρίου.

Οι δεκαπέντε πρόσφυγες και μετανάστες που ακούγονται εδώ, κατάγονται από το Αφγανιστάν, το Ιράν, το Ιράκ, το Πακιστάν, τη Συρία και την Παλαιστίνη, ή από τη Νιγηρία, τη Σομαλία, το Κονγκό, την Αίγυπτο, το Μαρόκο, τη Μαυριτανία αλλά και από τη Μολδαβία ή τη Ρουμανία. Ομως από τις συνεντεύξεις τους, όπως σημειώνει η Σαλβάνου στην εισαγωγή της, προκύπτει μια σημαντική διαπίστωση: ότι αυτοί οι άνθρωποι ορίζονται πλέον από τα ανθρωποδίκτυα στα οποία εντάσσονται και από τις βιωμένες διαδρομές τους στον χώρο αλλά και στον χρόνο.

Με άλλα λόγια, οι ταυτότητές τους είναι υβριδικές και υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα. Το Από τα τρία σημεία του ορίζοντα φωτίζει αυτό το γεγονός και αλλάζει το παράδειγμα προσεγγίζοντάς τους με βάση τα νέα δεδομένα.

Μην ξεχνάμε ότι μέχρι πρόσφατα οι δήθεν πραγματιστές επέμεναν πεισματικά και αδιακρίτως στον χαρακτηρισμό «λαθρομετανάστες», ελεεινολογώντας και προκαλώντας ηθικό πανικό, κι έπειτα έκαναν τούμπα επιδεικνύοντας μια προσχηματική συμπόνια και φιλανθρωπία.

Ομως οι μαρτυρίες σε τούτο το βιβλίο ξεμπροστιάζουν την υποκρισία και την ξενοφοβία και αποκαλύπτουν την αναπάντεχη, πλατιά και διακριτική κοινωνική αλληλεγγύη.

Και, κυρίως, αναδεικνύουν όχι την ακρίβεια των γεγονότων αλλά την αλήθεια των ανθρώπων. Το νόημα, δηλαδή, που είχαν για τους ίδιους τα βιώματά τους, οι προσδοκίες τους για τον προορισμό τους, οι απανωτές διαψεύσεις τους. Ισως αυτό ακριβώς να χρειαζόμαστε για να τους κατανοήσουμε και για να αναστοχαστούμε το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας, χωρίς περιθωριοποιήσεις και αποκλεισμούς.

Χρειάζεται να επανασχεδιάσουμε τις κοινωνίες μας

«Πουθενά στο προσωπικό περιβάλλον μου δεν είδα τόσες ανατροπές και ριζικές αλλαγές ζωής όσες είδα και έζησα σ’ αυτή την αόρατη και άγνωστη στους πιο πολλούς συμπολίτες μας κοινωνία, που ζει κάτω από την επιφάνεια της κανονικής ζωής της πόλης», σημειώνει η Μυρσίνη Ζορμπά στον πρόλογό της.

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Η προσφυγιά και η μετανάστευση», σημειώνει, «είναι το αποτέλεσμα μιας παγκοσμιοποιημένης εποχής, όπου επικρατούν πολιτικές επιλογές οι οποίες οδηγούν σε πολέμους, ανισότητες, διαφθορά, υπερκέρδη και στην ανάπτυξη της πολεμικής βιομηχανίας σε βάρος της αειφόρου. Γι’ αυτό δεν αποτελεί συγκυριακή τάση. Είναι μια τάση σταθερή που θα πρέπει ως τέτοια να μας οδηγεί να σκεφτόμαστε όχι τους τρόπους να κλείσουμε την πόρτα, αλλά τους τρόπους να επανεξετάσουμε και να επανασχεδιάσουμε τις οικονομίες και τις κοινωνίες μας, ώστε να ζήσουμε μαζί με ελευθερία, διαφορετικοί και ισότιμοι, ξεπερνώντας τα όποια προβλήματα με συνοχή και αλληλεγγύη».

Αυτό κάνουν οι «φωνές» σε τούτο το βιβλίο: δεν κρύβουν τα τραύματά τους, τις διαλυμένες οικογένειές τους, τις νομικές εκκρεμότητές τους, αλλά με την απίστευτη δύναμη επιβίωσης που τους κινεί, με τη στάση ζωής τους, γεφυρώνουν την απόσταση ανάμεσα στους δύο κόσμους μας.

«Πρέπει να ξεχάσω γιατί οι δυσκολίες είναι ακόμη μπροστά μας. […]Δεν έχω μυαλό να σκεφτώ τίποτα άλλο. Μόνο να τελειώνει αυτή η μεταβατική κατάσταση και να εγκατασταθώ κάπου», μονολογεί ο Παλαιστίνιος πρόσφυγας τρίτης γενιάς Abdul Moin Slon, που γεννήθηκε σε καταυλισμό στη Συρία κοντά στη Χομς, άνοιξε μαγαζί με ηλεκτρονικά στον καταυλισμό, παντρεύτηκε μια δασκάλα αραβικών, κι ενώ δεν είχε ποτέ πολιτικά δικαιώματα δεν παραπονιόταν. Οταν όμως φούντωσε ο πόλεμος κυβερνητικών-αντικυβερνητικών κι άρχισαν οι τυφλές συλλήψεις, πούλησε τα πάντα για να γλιτώσει την οικογένειά του, κατάφερε να φτάσει το 2014 στην Κάλυμνο, έστειλε τη γυναίκα του στη Δανία και ενάμιση χρόνο τώρα, άνεργος και άπραγος, μόνος με τα παιδιά του στην Αθήνα, περιμένει την επανένωση της οικογένειας στη Δανία.

«Ακούσαμε ότι έπεσε βόμβα στην περιοχή, αλλά δεν πιστεύαμε ότι ήταν στο σπίτι μας. Πήγαμε, το είδαμε, τράβηξα φωτογραφίες και βίντεο και φύγαμε», θυμάται ο Σύρος μαραγκός Ghassan Naoura, μουσουλμάνος που παντρεύτηκε χριστιανή και κατέφυγε όχι μία αλλά δυο φορές στην Αθήνα, το 1989-1996 και το 2013, με διάλειμμα μία δεκαετία, όπου έμενε στη Ρουμανία, πατρίδα της γυναίκας του. Τώρα εκείνη έχει άδεια παραμονής στην Ελλάδα, ενώ εκείνος μονάχα άδεια εργασίας.

Στις πανελλαδικές

«Δεν έχει σημασία τι πιστεύω εγώ. Σημασία έχει τι πιστεύουν οι άλλοι για μένα» λέει ο Halit που έφτασε πέντε χρόνων με τους γονείς του από το Ιράκ και τώρα ετοιμάζεται για τις πανελλαδικές εξετάσεις με στόχο την Ιατρική. Εχει πολλούς φίλους κι ας μην πίνει αλκοόλ όταν βγαίνουν μαζί, αλλά δεν έχει αυταπάτες. Ο «εθνικισμός», όπως λέει, καραδοκεί: «Το να ακούς τον άλλον να λέει ότι έχει όπλο ή ότι θα γίνει αστυνόμος για να μην κλέβουν οι ξένοι, ακούς τη λέξη “ξένος” και λες εντάξει, τώρα κάτι παίζεται από πίσω».

Ανθεκτικές γυναίκες

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Το μόνο που τους άφησα να κάνουν ήταν η κλειτοριδεκτομή, και αυτό για να σώσω την οικογένειά μου», εξομολογείται η αγγλικανή Blessing Ibeakam από τη 

Νιγηρία, η οποία από τότε που έφτασε με μια βάρκα στην Ελλάδα έζησε πέντε χρόνια σε ένα διαμέρισμα τρομοκρατημένη από τον άντρα της που την κακοποιούσε, μεγαλώνοντας τα παιδιά της χωρίς δεκάρα και χωρίς να τολμά να επικοινωνήσει με τον έξω κόσμο. Μέχρι που εξεγέρθηκε και αυτονομήθηκε το 2010 χάρη σε μια φίλη που γνώρισε στο Αλλοδαπών, και τώρα επιβιώνει μαγειρεύοντας τούρτες για γιορτές και γενέθλια της γειτονιάς.

«Στο πλοίο ο καπετάνιος, τα μέλη του πληρώματος, ήμουν το γεύμα το πρωινό και το δείπνο τους», λέει η Ngozi από τη Νιγηρία που έπεσε σε κύκλωμα trafficking το 2004 και σώθηκε από έναν περαστικό Αφρικανό που την είδε να κλαίει στην Ομόνοια. Τώρα είναι παντρεμένη μαζί του και έχει τρία παιδιά στο ελληνικό σχολείο.

«Αυτό που νιώθω δεν μπορώ να το βάλω σε λόγια», λέει η Σομαλή Farhia N., που έχει περάσει έναν γολγοθά από τότε που απορρίφθηκε από τη Νορβηγία η αίτησή της για άσυλο, άφησε εκεί τον άντρα και τα παιδιά της, κι έφτασε το 2015 στην Ελλάδα. Τώρα προσπαθεί να επιστρέψει στη χώρα της πρώτης εισόδου της στην Ευρώπη για να ξαναβρεί την οικογένειά της.

«Θα βρω τη λύση, γιατί υπάρχουν λύσεις. Θα βρω τη λύση να δουλέψω, να έχω τα παιδιά μου καλά, να έχω φαγητό στο τραπέζι», λέει η Marianna Bordea από τη Μολδαβία, που κινδυνεύει να δει την οικογένειά της να διαλύεται για δεύτερη φορά επειδή δεν μπορεί να πάρει πολιτικό άσυλο όπως ο άντρας της, ένας Κούρδος του Ιράκ εγκατεστημένος 25 χρόνια στην Ελλάδα.

«Και είπα και γω να πάω να αλλάξω τη ζωή μου», δικαιολογείται η 35άρα Μαροκινή Fatiha Benradwan που πέρασε από διακινητή σε διακινητή κυνηγώντας τη χίμαιρα μιας ζωής με άλλο νόημα, και κατέληξε στην Αθήνα μέσω Ιστανμπούλ, Σμύρνης, Σύμης και Ρόδου για να φτάσει στην Ιταλία.

«Εχω αυτό το πρόβλημα. Και στην Ελλάδα είμαι μετανάστρια και, άμα γυρίσω στο Ιράκ, πάλι μετανάστρια θα είμαι», συνειδητοποιεί η Mirvet P., που το 2000 πέρασε τον Εβρο με τον άντρα της, λιποτάκτη από τον στρατό του Σαντάμ Χουσεΐν, μαζί με τα δυο πρώτα παιδιά της, που σήμερα μιλούν ελληνικά μεταξύ τους και αραβικά με τη μητέρα τους.

«Τα παιδιά μου δεν θέλουν να μάθουν τη γλώσσα, τα αραβικά», παραπονιέται από την πλευρά της η Αιγύπτια Mariam, από οικογένεια χριστιανών, που σπούδασε δασκάλα, ακολούθησε τον άντρα της στην Ελλάδα το 2003, έχει τέσσερα παιδιά, από τα οποία τα τρία έχουν ελληνική υπηκοότητα, και νιώθει εχθρικά απέναντι στους μουσουλμάνους.

Εφηβοι ασυνόδευτοι

«Με αυτά που είδα εγώ στη ζωή μου όταν ήμουν μικρός, εντάξει… Δεν έχω καρδιά από τότε. Σκληρή καρδιά», σχολιάζει ο Amin Farahat από τη Μαυριτανία, που είδε τη μάνα του να πνίγεται, ζει μοναχός από τα 14 του (2011), έχει μείνει στον δρόμο σε χαρτόνια, γλίτωσε παρά τρίχα το στρατόπεδο μεταναστών γιατί μπήκε σε ξενώνα στο Μοσχάτο, πήγε στο λύκειο, έκανε φίλους εκεί, έμαθε γαλλικά, πήρε πολιτικό άσυλο και τώρα επειδή δεν βρίσκει δουλειά αγοράζει και μεταπωλεί παράνομα τσιγάρα.

«Νιώθω πολύ μόνος μου. Θέλω να έχω κάποιον και, μάλλον, μέχρι να γίνω είκοσι χρόνων, θέλω να κάνω ένα παιδί», λαχταρά ο Engenheiro Κ., ασυνόδευτος κι αυτός. Γιος στρατηγού που δολοφονήθηκε, με καταγωγή από το Κονγκό και την Αγκόλα, με έναν αδελφό που πνίγηκε περνώντας ένα ελληνικό ποτάμι, έμεινε τρεις μήνες σε στρατόπεδο, έζησε σε εγκαταλειμμένα ετοιμόρροπα σπίτια, έτρωγε ψωμί από τα σκουπίδια, δούλευε σαν τους καρτονέρος της Αργεντινής μαζεύοντας και πουλώντας χαρτόνια προς 6 ευρώ τα 100 κιλά, μέχρι που το Δίκτυο τον βοήθησε να μπει σε έναν ξενώνα.

«Οταν έχεις προβλήματα, σκέφτεσαι μόνο πού μπορείς να πας για να βοηθήσεις τον εαυτό σου, την οικογένειά σου και τα μικρότερα αδέλφια σου», επιμένει ο Suneel Nadin Masi από τη μοναδική χριστιανική οικογένεια στο χωριό του Πακιστάν όπου μεγάλωσε.

Η οικογένειά του πούλησε το σπίτι της για να τον στείλει μακριά από τους φανατικούς μουσουλμάνους κι εκείνος βρέθηκε μόνος στα 16 του να περνά ασυνόδευτος στην Ελλάδα με διακινητές που τον εκμεταλλεύτηκαν, ώσπου τον βοήθησε ένας Ελληνας παπάς. Και τώρα, μόλις 19 χρόνων, ψάχνει δουλειά για να βοηθήσει τους δικούς του

«Εγώ θέλω μόνο τα χαρτιά μου, να είμαι ελεύθερος να κάνω αυτό που θέλω στη ζωή μου, σαν όλους τους ανθρώπους που είναι ελεύθεροι», ζητάει από την πλευρά του ο 22χρονος Ibraim K. από την Ακτή Ελεφαντοστού, που έφυγε 14χρονος με τα αδέλφια του να σωθεί από τις εμφύλιες συγκρούσεις, αφήνοντας πίσω του στο Αμπιτζάν δρόμους σπαρμένους με πτώματα. και ένα χρόνο αργότερα, το 2009, παραλίγο να πνιγεί έξω από κάποιο ελληνικό νησί.

 

Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Πέντε «Μεγάλα Εργα» αναπλάθουν το λογοτεχνικό τοπίο
Ο κριτικός και βραβευμένος ποιητής Παντελής Μπουκάλας, η φιλόλογος και δοκιμιογράφος Κατερίνα Κρίκου-Davis, η βραβευμένη μεταφράστρια Μελίνα Παναγιωτίδου, ο βραβευμένος μεταφραστής και αν.καθηγητής φιλοσοφίας...
Πέντε «Μεγάλα Εργα» αναπλάθουν το λογοτεχνικό τοπίο
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
«Είμαι φιλήδονος και σοσιαλιστής»
Ο Ανδρέας Εμπειρίκος αυτοπαρου-σιάζεται ιδεολογικά-λογοτεχνικά-μυθοποιητικά και πρωταγωνιστεί σε εννέα ανέκδοτα πεζά κείμενα του 1940-1946, που μόλις κυκλοφόρησαν. Είναι οι «Κύκλοι του Ζωδιακού» (Αγρα) που ο...
«Είμαι φιλήδονος και σοσιαλιστής»
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Ο διάφανος κύριος Γιάλομ
Ο διάσημος ψυχίατρος και κορυφαίος εισηγητής της ομαδικής ψυχοθεραπείας ξυπνά το ενδιαφέρον και των πιο δύσπιστων αναγνωστών εξηγώντας πώς έγινε ο εαυτός του και πώς, μετά το 2001, έγινε… Ελληνας, με τεράστιο...
Ο διάφανος κύριος Γιάλομ
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Διαμάντια στις στάχτες
Ρωμαλέος Ιρλανδός παραμυθάς, που ανατρέπει το επίσημο εθνικό αφήγημα της πατρίδας του, ο Σεμπάστιαν Μπάρι επιστρέφει στο κέντρο της λογοτεχνικής σκηνής με ένα σπουδαίο μυθιστόρημα το οποίο διαδραματίζεται στην...
Διαμάντια στις στάχτες
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
«Μαθαίνεις ποιος είσαι, τη μέρα που λες το μεγάλο “Οχι”»
Συγγραφέας από τους πιο καίριους και τους πιο πολιτικούς στην Ευρώπη, ο Ισπανός Χαβιέρ Θέρκας ταράζει τα διεθνή λογοτεχνικά ύδατα με το νέο του μυθιστόρημα-χωρίς- μυθοπλασία «Ο απατεώνας», που ανατέμνει τη...
«Μαθαίνεις ποιος είσαι, τη μέρα που λες το μεγάλο “Οχι”»
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Στοιχεία ταυτότητας: Θυμός Τυφλός
Κείμενο σύντομο, πυκνό και επιδραστικό, η «Γη του θυμού» του Χρήστου Χρυσόπουλου πρωτοεκδόθηκε στα γαλλικά το 2015, παρουσιάστηκε στο γαλλικό FestHiver, κυκλοφόρησε μόλις στην Ελλάδα, και το καλοκαίρι θα...
Στοιχεία ταυτότητας: Θυμός Τυφλός

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας