Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι ενοχλητικές αλήθειες υπό διωγμό
AP Photo/Matt Dunham, FILE
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι ενοχλητικές αλήθειες υπό διωγμό

  • A-
  • A+
«Η πληροφορία είναι ένα όπλο για τον έλεγχο της εξουσίας» λέει ο δημιουργός των WikiLeaks Τζούλιαν Ασάνζ. Σήμερα, οι ενοχλητικές αλήθειες που έχει αποκαλύψει με τη δημοσιοποίηση απόρρητων πληροφοριών για τη διακυβέρνηση στις ΗΠΑ τυλίγονται σαν θηλιά στον λαιμό του. Ωστόσο, όσες επιφυλάξεις και αν προκαλεί η δραστηριότητά του, στα σημερινά συμφραζόμενα το κρίσιμο ερώτημα είναι: ποιον εξυπηρετεί η σιωπή του Ασάνζ;

«Ποιο είναι το αγαπημένο σου φαγητό;» ρωτάει η Lady Gaga τον Julian Assange σε μια σκηνή του ντοκιμαντέρ «Risk» που του είναι αφιερωμένο.

«Ας μην υποκρινόμαστε πως είμαι ένας κανονικός άνθρωπος», απαντά ο δημιουργός του ιστότοπου WikiLeaks. «Εγώ έχω εμμονή με τον πολιτικό αγώνα. Δεν είμαι ένας νορμάλ τύπος». Η τραγουδίστρια όμως επιμένει: «Πες μου πώς νιώθεις». Ομως εκείνος ακλόνητος: «Μα, τι σημασία έχει; Ποιος χέστηκε; Δε με νοιάζει πώς νιώθω.»

«Μα, καλά, ποτέ ρε γαμώτο δεν σου έρχεται να κλάψεις;»

«Οχι.»

Προσωπικότητα αντιφατική, όπως φαίνεται και σ’ αυτήν την ταινία του 2017 που γύρισε η Λόρα Πόιτρας παρακολουθώντας τον επί έξι χρόνια, ο 48χρονος σήμερα Αυστραλός λειτουργεί συστηματικά ως σταυροφόρος της αλήθειας, ωστόσο παραμένει σε μεγάλο βαθμό φύση ανεξιχνίαστη. Εδώ και μια δεκαετία ενορχηστρώνει ένα αντάρτικο ενάντια σε ποικίλα κέντρα εξουσίας φέρνοντας στο φως τις αποσιωπημένες βρομιές τους. Και με τη δημοσιοποίηση απόρρητων μυστικών, εκθέτει κυβερνήσεις, μυστικές υπηρεσίες, πολυεθνικές εταιρείες και τα κρατικά, συνδικαλιστικά ή ιδιωτικά συμφέροντα που κρύβονται πίσω τους, ώστε επιτέλους η Εξουσία να λογοδοτήσει στη Δικαιοσύνη. Σήμερα όμως, είναι αυτός ο ίδιος στο στόχαστρο της Εξουσίας.

Ηρωας της «ριζοσπαστικής διαφάνειας» και μεσσίας του διαδικτύου για τους μεν, επικίνδυνος εχθρός και κυβερνο-τρομοκράτης για τους δε, ο Τζούλιαν Ασάνζ είχε βρει για επτά χρόνια πολιτικό άσυλο στην Πρεσβεία του Εκουαδόρ στο Λονδίνο και μετά από την άρση της ασυλίας του (11/4/2019) βρίσκεται στα χέρια της βρετανικής δικαιοσύνης και διατρέχει πλέον τον κίνδυνο να δικαστεί στις ΗΠΑ ως κατάσκοπος. Στη χώρα του Τραμπ εκκρεμούν 18 κατηγορίες εναντίον του (αλλά όχι ακόμα η συγκεκριμένη), και η παράδοσή του στην αμερικανική δικαιοσύνη θα μπορούσε να τον οδηγήσει στην ηλεκτρική καρέκλα. Η υπόθεσή του, σύμφωνα με τις βρετανικές αρχές, θα συζητηθεί τον Φεβρουάριο του 2020.

«Η αποκάλυψη εμπιστευτικών πληροφοριών δεν είναι απλώς μια πράξη, είναι μια στάση ζωής». Αυτό τονίζει ο Τζούλιαν Ασάνζ στην Μη εγκεκριμένη αυτοβιογραφία του (The Unauthorized Autobiography, εκδ. Canongate), που κυκλοφόρησε το 2011. «Ετσι όπως την αντιλαμβάνομαι εγώ, η αποκάλυψη ενέχει λογική και ευαισθησία. Είσαι αυτό που γνωρίζεις και κανένα κράτος δεν έχει δικαίωμα να σε περιορίσει σε κάτι λιγότερο από αυτό που είσαι».

Πράγματι, κανένας δεν μπορεί πλέον να αμφισβητήσει ότι τα εμπιστευτικά στοιχεία που έχει φέρει στο φως ο ιστότοπος WikiLeaks έδειξαν πόσο κρίσιμη είναι η σχέση ανάμεσα στην πληροφορία και στη διακυβέρνηση. Εδειξαν πόσο άμεση είναι η σύνδεση ανάμεσα σε πτυχές της πολιτικής διαχείρισης που κουκουλώνονται, και στη βιοπολιτική· έδειξαν πόσο η «απελευθερωμένη» πληροφορία που γίνεται δημόσιο κτήμα μπορεί να ακονίσει τη συλλογική συνείδηση.

Φυσικά -και χωρίς κανένας να ξεχνά τη σημασία του Γουότεργκέιτ- οι αποκαλύψεις δεν αρκούν για να προχωρήσει ο μετασχηματισμός ή η ανατροπή της ισχύουσας τάξης πραγμάτων, όπως ονειρευόταν ο νεαρός Ασάνζ όταν χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Μένταξ»: τότε που από το υπνοδωμάτιό του στη Μελβούρνη σέρφαρε με μια ομάδα έφηβων χάκερ στους απαγορευμένους ηλεκτρονικούς διαδρόμους μεγάλων εταιρειών τηλεπικοινωνίας. Αυτό το επιχείρημα αξιοποιούν σήμερα οι πολέμιοι και οι αμφισβητίες του Ασάνζ.

Το νεοφιλελεύθερο στρατόπεδο προσπαθεί να υποβαθμίσει τη συμβολή των WikiLeaks στην ενδυνάμωση της δημοκρατίας, καλλιεργώντας αμφιβολίες για τη σημασία ή και για την αλήθεια του απόρρητου υλικού που έρχεται στο φως. Το προοδευτικό δημοκρατικό στρατόπεδο σκαλίζει τα κίνητρα και το διακύβευμα της κάθε αποκάλυψης, επιμένοντας και στις παράπλευρες απώλειες που προκαλεί: στους ιδιώτες-θύματα της δημοσιοποίησης ορισμένων πληροφοριών.

Είναι γεγονός ότι όταν τα WikiLeaks ανάρτησαν το 2010 ενοχοποιητικό υλικό για τη δράση των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, δεν είχαν σβήσει τα ονόματα Αφγανών πολιτών που λειτούργησαν ως μάρτυρες, πράξη ανεύθυνη που ξεσήκωσε τη Διεθνή Αμνηστία, την Ανεξάρτητη Επιτροπή Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του Αφγανιστάν και άλλες οργανώσεις. Ανεύθυνη, αργότερα, και η ανάρτηση συνδέσμων (links) που παρέπεμπαν σε βάσεις δεδομένων ψηφοφόρων, με πληροφορίες πρόσβασης, ονόματα, και διευθύνσεις για όλες σχεδόν τις γυναίκες στην Τουρκία. Και προβληματικό το τάιμινγκ της παρέμβασης των WikiLeaks στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2016, παρέμβαση που εντέλει υπονόμευσε την υποψηφιότητα της Χίλαρι Κλίντον με τη δημοσιοποίηση μεταξύ άλλων της ιδιωτικής αλληλογραφίας του συμβούλου της, αλλά και πακέτων με ηλεκτρονικές διευθύνσεις που περιείχαν πλήθος προσωπικά δεδομένα (π.χ. αριθμούς τραπεζικών λογαριασμών) για τα μέλη της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών.

Ωστόσο, σε ένα πολιτικό τοπίο όπως το σημερινό στις ΗΠΑ και σε πολλές χώρες της Ευρώπης -μεταξύ τους και στην Ελλάδα- όπου όσοι φέρνουν στο φως ενοχλητικές αλήθειες διώκονται, η περίπτωση του Τζούλιαν Ασάνζ αποκτά ένα ιδιαίτερο συμβολικό βάρος που δεν είναι ανεξάρτητο από τα συμφραζόμενα της εποχής.

Αυτή την ώρα, το δόγμα της τάξης και της ασφάλειας που επικράτησε διεθνώς μετά την 11/9/2001, η μετα-δημοκρατική συνθήκη που εδραιώθηκε με την κρίση, και η ενδυνάμωση των ακροδεξιών και αντιδραστικών δυνάμεων στην πολιτική επικαιρότητα, σε συνδυασμό με τα δικονομικά τερτίπια, τις νομικές ασάφειες, τα διακρατικά αλισβερίσια, όλα ενορχηστρώνονται ώστε να συντριβεί ο δημιουργός των WikiLeaks και η δραστηριότητά του. Αλλά μέσα από αυτόν τον δρόμο υπονομεύεται γενικότερα και το εύρος και το βάθος της ελευθερίας του λόγου. Και από πίσω ήδη διαφαίνεται η προσπάθεια όχι μόνο να διατηρηθεί αλώβητη αλλά και να θωρακιστεί η εξουσία όσων διπλοκλειδώνουν τα ντουλάπια με τους σκελετούς, αδιαφορώντας για την εξυγίανση των κρατικών μηχανισμών όσο και για την κοινωνική δικαιοσύνη.

Τζούλιαν Ασάνζ:

Πίσω από τη σιωπή, μπροστά από τη φήμη

Ο Τζούλιαν Ασάνζ άρχισε να γράφει την αυτοβιογραφία του σε μυστική συνεργασία με τον πολύ καλό συγγραφέα Αντριου Ο’ Χέιγκαν. Το βιβλίο έχει μεγάλο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά τα παιδικά του χρόνια και τη διαμόρφωσή του, όμως είναι... κουτσό. Μιλά για την ακτιβίστρια μητέρα του, για τα 30 σχολεία στα οποία πήγε, για τον γιο του τον οποίο δεν πολυφρόντισε ποτέ, για το χακάρισμα ως πράξη αντίστασης στην καταστολή, για την επιθυμία του να αγωνιστεί για την ελευθερία, μιλά και για τα πρώτα βήματα των WikiLeaks που κατάφεραν τεχνολογικά να διασφαλίζουν το ανεξιχνίαστο των πηγών τους, αλλά σταματά απότομα το 2010, πριν από τη μεγάλη αποκάλυψη που απογείωσε τη φήμη του.

«Κάθε αυτοβιογραφία είναι εκπόρνευση» είχε δηλώσει τότε ο Ασάνζ και διέκοψε τη συνεργασία του με τις εκδόσεις Canongate, κρατώντας κλειστό το στόμα του για τα συναισθήματά του όσο και για τα σκοτεινά οικονομικά των WikiLeaks, και χωρίς να επιστρέψει τη μεγάλη προκαταβολή που είχε δεχτεί. Για να αντιμετωπίσουν την οικονομική ζημιά, οι εκδότες προχώρησαν στην έκδοση χωρίς την έγκρισή του, ενώ εκείνος συνέχισε να «αυτοβιογραφείται» στο ντοκιμαντέρ «Risk» (στις ελληνικές αίθουσες είχε τον ίδιο τίτλο).

«Το προφίλ μου δεν απογειώθηκε παρά όταν ξέσπασε το σεξουαλικό ζήτημα» σχολιάζει στον φακό, μιλώντας στη συνεργάτιδα και φιλενάδα του Σάρα Χάρισον.

Πράγματι, ο ιστότοπος WikiLeaks δημοσίευε σημαντικά εμπιστευτικά έγγραφα από το 2006 (για τη διαφθορά στην Κένυα, για τη φοροδιαφυγή των ελβετικών τραπεζών, το Γκουαντάναμο κ.ά.) αλλά επειδή επρόκειτο για ένα πρωτογενές υλικό δύσκολο να αποκρυπτογραφηθεί, οι αποκαλύψεις του δεν δημιουργούσαν θόρυβο. Το «μπαμ» έγινε το 2010 όταν συνεργάστηκε με πέντε κορυφαίες συστημικές εφημερίδες («Νιου Γιορκ Τάιμς», «Γκάρντιαν», «Ελ Παΐς», «Λε Μοντ», «Ντερ Σπίγκελ») για να δημοσιοποιήσει 250.000 εμπιστευτικά έγγραφα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σχετικά με τα εγκλήματα του αμερικανικού στρατού στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Ηταν πληροφορίες με μεγάλο ηθικό αντίκτυπο που επηρέασαν το ξεκίνημα των αραβικών εξεγέρσεων στην Τυνησία, είχαν αντίκτυπο στη Βρετανία, στην Ιρλανδία, στην Ινδία και στην Αιθιοπία, εξανάγκασαν αρκετούς Αμερικανούς πρέσβεις σε ταπεινωτικές απολογίες, κ.ο.κ.

Εκείνο το καλοκαίρι ο Ασάνζ, που κατοικούσε στη Βρετανία, ταξίδεψε στη Σουηδία όπου με μερικές ημέρες διαφορά συνευρέθηκε με δύο γυναίκες, οι οποίες στη συνέχεια εμφανίστηκαν δημόσια και κατήγγειλαν ότι αυτό που ξεκίνησε συναινετικά εξελίχθηκε επιθετικά. Ο Ασάνζ μίλησε για παγίδα ενορχηστρωμένη από τη CIA, ωστόσο η Σουηδία εξέδωσε διεθνές ένταλμα για να τον φέρει σε δίκη. Ο Ασάνζ έδωσε τα χρήματα της προκαταβολής σε δικηγόρους για να γλιτώσει από τη σουηδική δικαιοσύνη. Τώρα όμως που η Σουηδία έχει αποσύρει τις κατηγορίες, ο Ασάνζ βρίσκεται περισσότερο από ποτέ στριμωγμένος διότι έχει πλέον μπει στο στόχαστρο του Ντόναλντ Τραμπ. Ο καθένας τους θέλει να μείνει ο μοναδικός Αρχοντας των Πληροφοριών.

 

Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Το τανγκό των προσφύγων
Το τανγκό σε ένα χωριό της Ανατολικής Μακεδονίας, όπου κυριαρχούσαν οι ζουρνάδες, γίνεται το κλειδί με το οποίο ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης ζωντανεύει τη μορφή του πατέρα του και μια λοξή προσφυγική ιστορία που...
Το τανγκό των προσφύγων
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Νταβίντ Ντιοπ: «Φοβάμαι την αμνησία στο πολιτικό επίπεδο»
Ο Γαλλο-Σενεγαλέζος συγγραφέας και πανεπιστημιακός ανοίγει μια σκοτεινή σελίδα της αποικιοκρατίας και μιλά για τις μεταναστευτικές ροές από την Αφρική στην Ευρώπη και για τον σημερινό ρατσισμό.
Νταβίντ Ντιοπ: «Φοβάμαι την αμνησία στο πολιτικό επίπεδο»
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
«Ο οίκτος προς τους μετανάστες δεν είναι λύση»
Είναι έτοιμη να αρπαχτεί η Αλίς Ζενιτέρ όταν της πουν με μια συγκίνηση στη φωνή ότι το πολυβραβευμένο μυθιστόρημά της «Η τέχνη της απώλειας» δίνει τη «μάχη της αξιοπρέπειας» στο όνομα των μεταναστών από τις...
«Ο οίκτος προς τους μετανάστες δεν είναι λύση»
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
«Βλέπω τον εαυτό μου δυναμικά λυπημένο και σκεπτόμενα αισιόδοξο»
Η Μάρω Δούκα σταμάτησε να βάφει τα μαλλιά της και τ’ άφησε να φαίνονται άσπρα, αλατοπίπερο, όμως διατηρεί την πεισματικά νεανική εγρήγορσή της. Το μάτι της είναι κοφτερό, η γλώσσα της δηκτική, ειρωνική αλλά...
«Βλέπω τον εαυτό μου δυναμικά λυπημένο και σκεπτόμενα αισιόδοξο»
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Η βαλκανική φλόγα του Σέρσεν
Ζει στο Ζάγκρεμπ και έχει φίλους στη Λάρισα. Είναι Κροάτης εκδότης και συγγραφέας, παντρεμένος με Νιγηριανή, μιλά άψογα αγγλικά και γράφει ιστορίες σκοτεινές για την οδύσσεια των μεταναστών στη Δυτική Ευρώπη...
Η βαλκανική φλόγα του Σέρσεν
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Το μέλλον του βιβλίου είναι το βιβλίο
Ο εξομολογητικός, απολογιστικός και αισιόδοξος λόγος του σπουδαίου Γάλλου εκδότη Κριστιάν Μπουργκουά που έγραψε όταν τιμήθηκε το 2007 ως ο καλύτερος εκδότης, κυκλοφόρησε από την Αγρα ως επετειακή έκδοσ.
Το μέλλον του βιβλίου είναι το βιβλίο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας