Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ανθρώπινες στιγμές

Η δεινότητα της Μαντέλ να επινοεί αναπάντεχες ιστορίες με αφορμή συνήθως έναν πραγματικό σπινθήρα ή αυτοβιογραφική αναγωγή

Μ.ΦΑΪΣ

Ανθρώπινες στιγμές

  • A-
  • A+

Hilary Mantel

«Η δολοφονία της Μάργκαρετ Θάτσερ»

Διηγήματα. Μετάφραση: Εριφύλη Μαρωνίτη

Πάπυρος, 2014, σελ. 151

Ο προβοκατόρικος τίτλος της συλλογής των δέκα αυτών διηγημάτων της πολυβραβευμένης Βρετανίδας συγγραφέως Χίλαρυ Μαντέλ είναι και ο τίτλος του τελευταίου διηγήματος της συλλογής. Ο τίτλος αλλά και το περιεχόμενο του εν λόγω διηγήματος ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων στον βρετανικό Τύπο.

Η συγγραφέας έτυχε να μένει στο Γουίντσορ, δίπλα στο νοσοκομείο, στο οποίο η τότε πρωθυπουργός της Βρετανίας, Μάργκαρετ Θάτσερ, υπεβλήθη σε εγχείρηση στα μάτια. Η Μαντέλ στο εν λόγω διήγημα προβάλλει την αρνητική σκέψη της, τη στιγμή που βλέπει τη «σιδηρά κυρία» να βγαίνει από το νοσοκομείο, στον ψυχισμό της ηρωίδας της.

Ετσι, η αφηγήτρια του διηγήματος, η οποία μένει δίπλα στο νοσοκομείο που χειρουργήθηκε η Θάτσερ, δέχεται στο διαμέρισμα της ένα μέλος του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού (ΙRΑ) θεωρώντας πως είναι ο υδραυλικός που περιμένει. Ο ξένος καταλαμβάνει το διαμέρισμα, κρατά όμηρο τη γυναίκα, καθώς σκοπεύει να δολοφονήσει τη Βρετανίδα πρωθυπουργό. Η όμηρος πάντως δεν φαίνεται να ενοχλείται από τις προθέσεις του εισβολέα, καθώς και η ίδια απεχθάνεται τη Θάτσερ.

Μια άλλου τύπου εισβολή συμβαίνει και στο πρώτο διήγημα της συλλογής με τίτλο «Ο επισκέπτης». Εδώ η γυναίκα ενός Βρετανού γεωλόγου στην Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας δέχεται την απρόσμενη επίσκεψη ενός Πακιστανού επιχειρηματία που της ζητά να χρησιμοποιήσει το τηλέφωνό της. Η γνωριμία τους όμως δεν σταματά εδώ, καθώς ο άγνωστος άνδρας συνεχίζει τις επισκέψεις προκαλώντας ολοένα και μεγαλύτερη δυσφορία στην οικοδέσποινα. Οι πολιτιστικές διαφορές, που αφορούν την επικοινωνία των δύο φύλων, αλλά και η μοναξιά της γυναίκας σ’ αυτήν την ανδροκρατούμενη, μουσουλμανική κοινωνία, μεταδίδουν άγχος και ταυτόχρονα γέλιο στον αναγνώστη. Μια ακόμη αυτοβιογραφική διάσταση της Μαντέλ, η οποία έζησε με τον άνδρα της για ένα διάστημα στην Τζέντα. Καθαρά αυτοβιογραφικό όμως είναι και το «Πώς να το ξέρω;» στο οποίο μια συγγραφέας επισκέπτεται μια επαρχιακή αγγλική πόλη προκειμένου να μιλήσει στη λέσχη ανάγνωσης της πόλης για το έργο της.

Τα διηγήματα της συλλογής έχουν γραφεί ανάμεσα στο 1993 και το 2012 και, εκτός από το ομότιτλο της συλλογής, τα υπόλοιπα έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά. Επόμενο είναι λοιπόν να παρατηρείται διαφοροποίηση στη θεματική και εκφραστική γραμμή τους.

Στο «Κόμμα» ένα ανάπηρο, δύσμορφο παιδί βασανίζεται προσωρινά από ένα άλλο βασανισμένο και ψυχικά διαταραγμένο παιδί. Στο «Σύνδρομο QT» ένας γάμος τελειώνει με παράξενο τρόπο, ενώ τα «Αδικήματα κατά προσώπου» αφηγούνται μια τετριμμένη ιστορία μοιχείας. Στις «Χειμερινές διακοπές» ένα άτεκνο ζευγάρι έρχεται στην Ελλάδα για διακοπές και γίνεται μάρτυρας της αθέλητης δολοφονίας ενός παιδιού. Η «Οδός Χάρλεϊ» καυτηριάζει το ιατρικό σύστημα, ενώ «Και η καρδιά σταματά» περιγράφει τη σχέση δύο αδελφών, η μία εκ των οποίων πάσχει από ανορεξία. Στο «Terminus», τέλος, η αφηγήτρια συναντά το φάντασμα του πατέρα της.

Συνδετικό νήμα και των δέκα διηγημάτων είναι η δεινότητα της Μαντέλ να επινοεί αναπάντεχες ιστορίες με αφορμή συνήθως έναν πραγματικό σπινθήρα ή αυτοβιογραφική αναγωγή. Οι χαρακτήρες της, συνήθως άνθρωποι μοναχικοί, καμιά φορά και γκροτέσκο, προκαλούν ή υπονομεύουν συλλογικές φαντασιώσεις ή ατομικά στερεότυπα. Στέρεη αφηγηματική αρχιτεκτονική, λοξό ψυχρό χιούμορ και μια τεχνηέντως τρυφερότητα και ανθρωπιά εκεί που δεν το αναμένεις. Ερεθιστικές ιστορίες, η απόλαυση των οποίων πολλαπλασιάζεται από την ανάγλυφη μετάφραση της Εριφύλης Μαρωνίτη.

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πολιτισμική απόλαυση της γραφής
Υπάρχει ένα μόνιμο εκκρεμές το οποίο καθορίζει τη στάση των βιβλιοκριτικών απέναντι στα βιβλία και ταλαντώνεται ανάμεσα στην αντικειμενικότητα και την υποκειμενικότητα. Ο Δημοσθένης Κούρτοβικ καταφέρνει να...
Πολιτισμική απόλαυση της γραφής
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
​Μέχρι το 2010, όταν ολοκλήρωσα τη διατριβή μου για το θέμα, η λογοτεχνία τεκμηρίων είχε ήδη κάνει αισθητή την παρουσία της με πολλούς συγγραφείς να είχαν γράψει πεζογραφήματα στηριγμένα σε εξωλογοτεχνικά...
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
Ο Φίλιπ Ροθ γεννήθηκε στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ τον Μάρτιο του 1933, ο μικρότερος από τους δυο γιους μιας οικογένειας Αμερικανοεβραίων που είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Σε...
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
Η επισήμανση μελετητών και κριτικών ότι ο Τάκης Παπατσώνης δεν έδωσε κριτική προσοχή στα νεοελληνικά γράμματα, ενώ, αντιθέτως, επέμεινε, με την ευχέρεια που του παρείχε η ευρυμάθειά του αλλά και η άριστη...
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η άμυνα των ιδεών
Ξαναπιάνοντας το νήμα του προηγούμενου Σαββάτου -όταν σας παρουσιάσαμε τα σημαντικότερα βιβλία φιλοσοφίας και ξένης λογοτεχνίας του 2017- σήμερα συνεχίζουμε με τους τίτλους που ξεχωρίζουν. Εδώ οι ιδέες από τον...
Η άμυνα των ιδεών
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου
Βιβλία που κέντρισαν τον ειδικό ή τον απλό αναγνώστη, βιβλία που διανοίγονται σ’ ένα ευρύ φάσμα ιδεών, έκφρασης, αλλά και συνομιλίας, υπέρβασης ή ρήξης με άλλα βιβλία, βιβλία νεότερων ή παλαιότερων συγγραφέων,...
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας