Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ποιητικές φωνές στον βρασμό του καιρού…
ΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Ποιητικές φωνές στον βρασμό του καιρού…

  • A-
  • A+

Αν, σχηματικά, ένα μέρος της γενιάς του ’70 επηρεάζεται από τον Γκίνσμπεργκ και τους μπιτ εν γένει (βλ. ενδεικτικά Λ. Πούλιο) και ένα υπόλοιπο από τη δημοτική παράδοση στην πρόσμιξή της με τον μοντερνισμό (Χ. Μπράβος, Μ. Γκανάς, Π. Κυπαρίσσης), οι νεότεροι ποιητές μας Γ. Ανδρέου (Σέρρες, 1961) και Γ. Στίγκας (Αθήνα, 1977) συναιρούν δημιουργικά τα δύο αυτά ρεύματα συγχρονίζοντας την εκφραστική της τρέχουσας ποίησής μας με νέες μορφικές και θεματικές αναζητήσεις.

Με λόγο λιτό, δραστικό και εν τέλει παραμυθητικό, οι εν λόγω ποιητές, όπως και οι Γ. Πρεβεδουράκης (1977), Μ. Παπαντωνόπουλος (1980) και Ζ.Δ. Αϊναλής (1982), πατούν πάνω στο ιστορικό στοιχείο και μιλώντας άλλοτε με τρόπο «παραπονετικό» κι άλλοτε με βιαιότητα, εναντίον των κατεστημένων, προκρίνουν μια αυθεντική φωνή και στάση στα αδιέξοδα του κόσμου και της εποχής μας.

Πρόκειται για ποιητές που «αποφασίζουν» ―συνειδητά και ασυνείδητα― να καταγράψουν μεταποιώντας σε ποίημα τον παλμό της ιστορικής στιγμής και της τρέχουσας περιόδου, συνηχώντας παράλληλα και την πλούσια ποιητική μας παράδοση στις διακλαδώσεις της.

Ο Ανδρέου ξεκινώντας από τον Ομηρο περνά στη δημοτική και σμυρναίικη παράδοση, για να βγει μέσω του μπιτ και του Καβάφη σε μετα-υπερρεαλιστικές επιφάνειες, ενώ ο Στίγκας από την αμεσότητα και τη φυσικότητα του Γουίτμαν περνά μέσα από τον σύγχρονο αστικό μετασχηματισμό και τον Πόε, τον Καρούζο και τη Μαστοράκη, σε μια μετα-μπιτ δυναμική, προσωπικά κατορθωμένη και αναγνωρίσιμη, εκφραστική.

Πρόκειται για μια ποίηση εν βρασμώ, όχι δηλαδή του αποστάγματος και της περισυλλογής (βλ. ενδεικτικά αυτή του Σεφέρη), ούτε όμως για μια ποίηση της απομόνωσης και της δύσθυμης εσωστρέφειας (της γραμμής Καρυωτάκη), αλλά μια ποίηση κατεβασμένη στον δρόμο και στην Ιστορία, στον «δρόμο προς το περίπτερο» του σύγχρονου αστικού μας τοπίου.

Μια ποίηση που κινείται πέρα από τις γνωστές συνταγές, κομίζοντας κάτι το φρέσκο και αναπάντεχο· στίχοι που γράφονται ως γκράφιτι στους τοίχους των χαμόσπιτων και των εγκαταλειμμένων βιοτεχνικών μας χώρων.

Ενώ ο Παλαμάς, ας μας επιτραπεί, προσπαθεί να προπορευτεί της εποχής του και προτρέχει παίρνοντας θέση, λειτουργώντας ως δημοτικοφανής και ως αισθηματίας που αποβλέπει στον τίτλο του «εθνικού ποιητή», αν και τσακίζεται τελικά παρασυρμένος πάνω στα ερείπια της Μικρασιατικής Καταστροφής, αντίστοιχα ο Στίγκας και ο Ανδρέου εμπλέκονται, καθρεφτίζονται, μεταποιούν σε δυναμικούς στίχους τη νέα πολύπλευρη ιστορική μας κατάρρευση.

Ο Στίγκας «διδάσκοντας» και μια κάποιου τύπου αισιοδοξία, αλλά και αξιοπρέπεια: «Κι ενώ όλα ήταν έτοιμα/ στουπί, βενζίνη και ο άνεμος/ με τη φορά της λύπης μου/ να μπει ένα τέλος οπωσδήποτε// το όνειρο δεν κάνει πλέον ούτε για προσάναμμα […] "Μη!" φωνάζει/ κι αρπάζει τα σπίρτα […] "μπήκαμε στο θαύμα γονατισμένοι/ τουλάχιστον να βγούμε σαν κύριοι"» («Κόμης Λωτρεαμόν»).

Χαιρετά και συνομιλεί με τους νεκρούς ποιητές με οικειότητα, με ευγένεια και με φιλική προδιάθεση και εργάζεται με σπάνια προσήλωση και αποφασιστικότητα έως τέλους, προσπαθώντας να προσκομίσει μηνύματα από έναν κόσμο όπου οι δονήσεις του είναι άλλες, άλλα τα χρώματα και άλλη η υφή του.

Ο Ανδρέου με το προσωπικό, ώριμο, πικραμένο και ενίοτε θυμωμένο «τραγούδι» του, με την κόκκινη, σύγχρονη παραλογή του, μας παραδίδει ένα άγριο βιβλίο όπου ο θάνατος και το αίμα είναι διαρκώς παρόντα.

Οι εσχατολογικές εικόνες μιας αγροτικής και αστικής μυθολογίας, φέροντας το παραμιλητό ενός κεντρικού προσώπου-αφηγητή, επαναπροσδιορίζουν τη σχέση μας με το τρομακτικά κοντινό και συμβαίνον παρελθόν και το αμετάκλητο απομακρυνόμενο παρόν.

Διαβάζουμε: «Κι απόμεινα εγώ/ να λειτουργώ την ετοιμόρροπη εκκλησία», «Δύσκολο ρούχο η μοναξιά, κακός μπελάς, αδιάβατος» και:

«Μάνα, μάνα γλυκιά, γιατί με γέννησες/ Γιατί με πέταξες σαν ξεροκόμματο στου αγριεμένου κόσμου το συμπόσιο;/ Βαθιά σου όφειλες να με κρατήσεις/ Μέσα στης μήτρας τα σεντόνια να με πνίξεις/ Υστερα να διαλέξεις δυο σκυλιά φυματικά/ Στη μαύρη γης να ορμήσουνε γαβγίζοντας γινάτι/ Σέρνοντας το κουφάρι μου το αγέννητο/ Ετσι όπως το άρμα του Πηλείδη σκύλεψε/ Το αδειανό του Εκτορα πουκάμισο».

  

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ποιητικό ψηφιδωτό 2018
Ποικιλία μορφικών επιλογών, τολμηροί πειραματισμοί ή ωρίμανση κλασικότερων τάσεων, πολιτικές, ενδοσκοπικές ή ενδοποιητικές σκοπιές, τόνοι παιγνιώδεις, δραματικοί, αφηγηματικότεροι ή θραυσματικοί, αλλά και...
Ποιητικό ψηφιδωτό 2018
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πεζογραφία vs ποίηση, ή και κάτι παραπάνω;
​Το τι παρακολουθούν οι μελετητές της λογοτεχνίας μάς δείχνει ποιον Κανόνα κατασκευάζουμε και συντηρούμε ως έθνος. Δείχνει δηλαδή ποια ονόματα και ποια έργα εξακολουθούν να έχουν απήχηση στη σκέψη του...
Πεζογραφία vs ποίηση, ή και κάτι παραπάνω;
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ποιητικός «τόπος αδέκαστης ουτοπίας»
Τα ποιήματα που περιλαμβάνονται στην ανθολογία «Η Πρέβεζα στη νεοελληνική ποίηση» φανερώνουν τόσο τη σύνδεση του Καρυωτάκη με την πόλη όσο και την επίμονη διάρκεια της απήχησής του. Το πρώτο —πλην του...
Ποιητικός «τόπος αδέκαστης ουτοπίας»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η Κόλαση και ο Παράδεισος στο έργο του Διονυσίου Σολωμού (1798-1857)
Σήμερα, για τον Σολωμό, γράφουν οι πανεπιστημιακοί Μιχαήλ Πασχάλης και Δημήτρης Πολυχρονάκης φωτίζοντας όψεις, πτυχές και συμφραζόμενα μιας εξακολουθητικής θεματικής, ποιητικής και οντολογικής εμμονής του...
Η Κόλαση και ο Παράδεισος στο έργο του Διονυσίου Σολωμού (1798-1857)
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Από το Καθαρτήριο στην Κόλαση
Εισαγωγικά διευκρινίζω ότι στην ερμηνεία σημασία δεν έχει μόνο το σώμα του κειμένου αλλά και το αποκαλούμενο «παρακείμενο», που συγκροτείται κατά περίπτωση από τίτλους, προμετωπίδες, προλόγους, επιλόγους κ.ά....
Από το Καθαρτήριο στην Κόλαση
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«ξυπνώντας μέσα σ’ αυτό το φως/μαύρο σαν ένα μελίσσι/που μου έτρωγε τα μάτια»
Η δραματική λυρική ποίηση του Γιώργη Παυλόπουλου. Πρόκειται για μια ερμηνευτική προσέγγιση του ιδιαίτερου ειδολογικού χαρακτήρα του ποιητικού έργου του Παυλόπουλου, θεωρημένου στο πεδίο του δραματικού λυρικού...
«ξυπνώντας μέσα σ’ αυτό το φως/μαύρο σαν ένα μελίσσι/που μου έτρωγε τα μάτια»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας