• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.2°C / 29.7°C
    2 BF
    42%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.3°C / 24.6°C
    2 BF
    70%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 23.0°C / 27.6°C
    3 BF
    49%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    2 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.5°C / 24.9°C
    2 BF
    47%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 25.0°C / 25.0°C
    2 BF
    95%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.4°C / 21.4°C
    1 BF
    60%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 27.4°C / 27.4°C
    2 BF
    51%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.4°C / 24.7°C
    2 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 22.9°C / 28.9°C
    1 BF
    28%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 26.8°C
    2 BF
    50%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 24.6°C / 26.7°C
    1 BF
    44%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    94%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    3 BF
    68%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 24.5°C / 27.8°C
    2 BF
    50%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.2°C / 23.8°C
    4 BF
    69%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    29°C 24.9°C / 30.0°C
    3 BF
    29%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 22.3°C / 22.3°C
    2 BF
    56%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 23.7°C / 23.7°C
    2 BF
    90%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    62%

Εξω από τον χρόνο των άλλων...

ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΑΣΑΡΙΩΤΑΚΗ

Εξω από τον χρόνο των άλλων

  • A-
  • A+

«Θειάφι έπεσε απ’ το εργοστάσιο του ουρανού, βάφοντας το πεζοδρόμιο, [...] ήταν άμμος που τη μετέφερε βόρεια κάποιος από τους υπέροχους εκείνους ανέμους της ερήμου.» (σ. 93)

Ο Ντον ΝτεΛίλο (γεννημένος στη Νέα Υόρκη το 1936) κατέχει εξέχουσα θέση, μαζί με τον αινιγματικό Τόμας Πίντσον, στο ρεύμα των σύγχρονων εκπροσώπων του (μετα)μοντερνισμού — είναι μάλιστα ο πρώτος Αμερικανός συγγραφέας που τιμήθηκε με το βραβείο Jerusalem το 1999 (έχοντας τιμηθεί, μεταξύ άλλων, και με τα PEN/Faulkner και National Book Award για τα μυθιστορήματα «Μάο ΙΙ» και «Λευκός Θόρυβος», Εστία). Το κύριο χαρακτηριστικό της γραφής του ΝτεΛίλο είναι, μάλλον, η απόκοσμη —σχεδόν με όρους επιστημονικής φαντασίας— απόδοση της ζώσας πραγματικότητας, ενώ έχει ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς, όπως κάνει ο Στίβεν Πουλ για λογαριασμό της εφημερίδας «Guardian», πως από το ογκώδες «Υπόγειος κόσμος» (που γράφτηκε το 1997) και έπειτα ο όγκος και η πολυπλοκότητα των μυθιστορημάτων του ΝτεΛίλο φθίνει. Αυτό συμβαίνει προς όφελος μιας πιο πυκνής πρόζας της οποίας η ύφανση θυμίζει κάπως τις ζωγραφικές συνθέσεις του Μαρκ Ρόθκο: πολλαπλά στρώματα χρωμάτων διαφορετικής πυκνότητας και διαφάνειας πέφτουν το ένα επάνω στο άλλο και δομούν ένα υπερ-πολύπλοκο «σώμα» δίνοντας όμως ένα, σε πρώτη ματιά, μονοχρωματικό αποτέλεσμα.

Σε κάθε περίπτωση κάθε μυθιστορηματική σάγκα του ΝτεΛίλο θυμίζει μακρά νουβέλα, χωρίς πάντως κάποια να μοιάζει μονόχορδη ή φτενή. Δεν είναι λοιπόν έκπληξη που ο Αμερικανός συγγραφέας αποδεικνύεται μάστορας (και) της μικρής φόρμας. Στο ανά χείρας βιβλίο λοιπόν, με τον τίτλο «Αγγελος Εσμεράλντα», συστεγάζονται εννέα διηγήματα («εννέα ιστορίες» κατά τον υπότιτλο) γραμμένα από το 1979 έως το 2011 και διευθετημένα κατά χρονολογική, και μόνο, σειρά. Κι εδώ αξίζει να σημειωθεί πως παρά το εύρος ώς και 22 ετών που χωρίζει κάποια διηγήματα, παρά την προφανή διαφοροποίηση των συστατικών της γραφής του ΝτεΛίλο με τα χρόνια, η συλλογή μοιάζει σαν να γράφτηκε με σκοπό τη σύνθεση και όχι ως συμπτωματικό κολάζ ασύνδετων ιστοριών, ξεχασμένων σε κάποιο συρτάρι.

Υπάρχει και σε αυτό το έργο του συγγραφέα η αίσθηση της απομόνωσης. Οι πρωταγωνιστές, αν και ζουν, κυκλοφορούν κι αλληλεπιδρούν με τον γύρω κόσμο, μοιάζουν αποκομμένοι από την πραγματικότητα, η οποία με τη σειρά της τους κλονίζει (ή τους έχει κλονίσει) σχεδόν εν τη απουσία συναίσθησης — μια πολύ δύσκολη συνθήκη που ο ΝτεΛίλο φέρνει αβίαστα εις πέρας. Για παράδειγμα, στο τρίτο διήγημα, με τον τίτλο «Ο δρομέας» (γραμμένο το 1988), πατάμε στα χνάρια ενός ανθρώπου που κάνει τζόκινγκ σε ένα πάρκο ενώ λαμβάνει χώρα η απαγωγή ενός μικρού παιδιού. Ο αναγνώστης ανασαίνει ρυθμικά με τον δρομέα, στρίβει δεξιά κι αριστερά και περνά ανάμεσα από το σοκαρισμένο πλήθος πριν η κουβέντα —πάντα με τον λακωνικό, δηκτικό τρόπο των διαλόγων του ΝτεΛίλο— με μια παριστάμενη αποκαλύψει το δραματικό συμβάν.

Στο φουτουριστικό «Ανθρώπινες στιγμές στον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο» (γραμμένο το 1983) δύο αστροναύτες σε τροχιά προσπαθούν να αποφύγουν τις φιλοσοφίες περί ζωής και με τον τρόπο αυτό ο ΝτεΛίλο τους κάνει να φιλοσοφούν ακατάπαυστα. Στο αθηνοκεντρικό «Η φιλντισένια ακροβάτισσα» (γραμμένο το 1988) ο σεισμός του 1981 (ο συγγραφέας ζούσε στο Κολωνάκι εκείνη την περίοδο) γίνεται αφορμή ενδοσκόπησης για τους ήρωες μέσω μιας αφηγηματικής όπου η επιφανειακή ησυχία προμηνύει μια σειρά προσωπικών «μετασεισμών». Το εξαιρετικό «Μπάαντερ-Μάινχοφ» (γραμμένο το 2002) διαλέγεται με την ανάγκη του ανθρώπου για εξιλέωση, με την αναζήτηση (κάποιου είδους) παρηγοριάς και με την έννοια της αυτοεπιβαλλόμενης τιμωρίας, ενώ στο «Μεσάνυχτα με Ντοστογιέφσκι» (γραμμένο το 2009) οι δυο φοιτητές που παρακολουθούν έναν τυχαίο άντρα κατά τη διάρκεια του περιπάτου τους ανάγουν την παρακολούθηση σε έναν αυτοεπεξηγηματικό καμβά του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνονται τη ζωή.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί πως, παρά το γεγονός πως η αφήγηση στα ελληνικά είναι στρωτή και κοντά στο ύφος του πρωτότυπου, υπάρχει μια σειρά αβλεψιών κατά τη μετάφραση οι οποίες αλλοιώνουν την επίγευση της ανάγνωσης (π.χ. η απόδοση του «copy that» ως «αντιγράφουμε», αντί του ορθού «ελήφθη» στη σελίδα 48).

 

Μοναξιά, σιωπές, μια υπόγεια θλίψη, αυτά είναι τα συστατικά των εννέα διηγημάτων με τα οποία ο ΝτεΛίλο αναμετράται, πριν αποσυρθεί (μέσω των ηρώων του) στη γωνία για να φιλοσοφήσει πόσο μικρός είναι ο άνθρωπος στον καμβά της ανθρώπινης ιστορίας. (Κι ενώ αυτές οι γραμμές γράφονταν στον νου μου ο στίχος από την «Εσμεράλντα» του Νίκου Καββαδία, «Τρεις μέρες σπάγαν τα καρφιά και τρεις που σε καρφώναν/ και συ με τις παλάμες σου πεισματικά κλειστές/ στερνή φορά κι ανώφελα ξορκίζεις τον τυφώνα/ που μας τραβάει για τη στεριά με τους ναυαγιστές», μοιάζει να ταιριάζει γάντι στο βιβλίο.)

 

Info:

Ντον ΝτεΛίλο, «Αγγελος Εσμεράλντα».

Διηγήματα. Μετάφραση: Ελένη Γιαννακάκη Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2014, σελ. 143

Κυκλοφορεί 19 Δεκεμβρίου

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Μια στάλα ντροπής και λίγη ανθρωπιά»
H τριπλά βραβευμένη για το τελευταίο μυθιστόρημά της «Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι» η Νίκη Αναστασέα, αλλά και βραβευμένη από το περιοδικό Διαβάζω το 1998 ως πρωτοεμφανιζόμενη πεζογράφος με το «Αυτή η αργή...
«Μια στάλα ντροπής και λίγη ανθρωπιά»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πώς να πω;
«Το βιβλίο του Τζον» της Ελένης Σικελιανός εκδόθηκε στα αγγλικά το 2004, περίπου τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατο του πατέρα της Τζον, εγγoνού του ποιητή Αγγελου Σικελιανού. Πρόκειται για ένα ιδιότυπο χρονικό...
Πώς να πω;
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η ποιητική ωριμότητα των πρωτοεμφανιζόμενων
Στο «Ανταλλακτήριο ηδονών», την πρώτη ποιητική συλλογή της Δώρας Κασκάλη ύστερα από τρία πεζογραφικά βιβλία, η ερωτευμένη ποιητική φωνή διαλέγεται, σε ολόκληρο σχεδόν το βιβλίο, με το αγαπημένο πρόσωπο και...
Η ποιητική ωριμότητα των πρωτοεμφανιζόμενων
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τέχνη της μνήμης και τα ερείπια της πραγματικότητας
Ποιος ήταν ο Β. Γκ. Ζέμπαλντ; Το ερώτημα φαίνεται βιογραφικό αλλά δεν μπορεί να απαντηθεί με τα εργαλεία της συμβατικής βιογραφίας. Μιλώντας για τον Ζέμπαλντ, αναφερόμαστε φυσικά σε έναν συγγραφέα των...
Τέχνη της μνήμης και τα ερείπια της πραγματικότητας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Τα άγια και τα άγρια
Κάποτε υπήρχαν ιερά δένδρα, ιερές πέτρες κι ένα φίδι ιερό. Κι όμως, εγώ θυμάμαι μόνο το χαλάκι μπροστά στην πόρτα του διαμερίσματός του, αφημένο σίγουρα από προηγούμενο ενοικιαστή. Εκεί σκοντάφτει κάθε φορά ο...
Τα άγια και τα άγρια
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το επιστολο-γραφικό ήθος του Συκουτρή
«Η ηλικία είναι κάτι σχετικόν δεν μετρείται πάντως με την διάρκειαν, με το περιεχόμενόν της μετρείται» σημείωνε ο Ιωάννης Συκουτρής στην «Φιλοσοφία της Ζωής». Και στη 15ετή δημιουργική πορεία του, εξασφάλισε...
Το επιστολο-γραφικό ήθος του Συκουτρή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας