• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.2°C / 31.9°C
    3 BF
    35%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 25.9°C / 29.9°C
    3 BF
    38%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.0°C / 29.8°C
    3 BF
    51%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.2°C / 29.2°C
    2 BF
    38%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    4 BF
    47%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 31.0°C
    0 BF
    47%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 24.5°C / 27.6°C
    0 BF
    24%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.7°C / 30.7°C
    3 BF
    38%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 21.0°C / 27.2°C
    5 BF
    57%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 26.8°C / 28.9°C
    1 BF
    34%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.4°C / 26.8°C
    2 BF
    41%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 27.7°C
    2 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    88%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.7°C / 31.9°C
    3 BF
    22%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    31°C 26.5°C / 31.6°C
    3 BF
    31%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.2°C / 23.8°C
    5 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 28.4°C / 32.1°C
    2 BF
    20%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.3°C / 24.9°C
    3 BF
    48%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.5°C / 28.9°C
    3 BF
    59%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.0°C / 28.0°C
    0 BF
    39%

Ευρηματικός σεναριογράφος και ευφάνταστος πεζογράφος ο Νίκος Παναγιωτόπουλος

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Αγαπημένος μου συγγραφέας είναι ο Φίλιπ Ροθ

  • A-
  • A+

Σελίδες της Τετάρτης

Βιβλία στο προσκέφαλο

Πολυαγαπημένα, πολυδιαβασμένα, βιβλία που μας διαμόρφωσαν ή μας στήριξαν σε δύσκολες στιγμές. Πρόσωπα της γραφής ξεφυλλίζουν την «αυτοβιογραφική» βιβλιογραφία τους.

Επιμέλεια: Μισέλ Φάις

Ευρηματικός σεναριογράφος (πρόσφατα γύρισε και την πρώτη του μικρού μήκους ταινία - τα «Ρέστα») και ευφάνταστος πεζογράφος ο Νίκος Παναγιωτόπουλος στο τελευταίο του βιβλίο («Γραφικός χαρακτήρας») με νηφάλιες, συγκινητικές αυτοβιογραφικές μικροϊστορίες σκιαγραφεί εαυτόν και την εποχή.

Κι εδώ, όμως, αντανακλάται σε βιβλία που τον καθόρισαν ως αναγνώστη και συγγραφέα, βιβλία που ξεφυλλίζουν εκ των έσω τις μέρες του, το πέρασμα του χρόνου - πραγματικού και αφηγηματικού. Από τις «20.000 λεύγες υπό την θάλασσα» έως τις «Ιστορίες από την Κολιμά», με πολλούς ενδιάμεσους αναγνωστικούς σταθμούς, αλλά τη σφραγίδα του Αμερικανοεβραίου Ροθ εμμονική και αδιάπτωτη.

❖ ❖ ❖ ❖ ❖ 

Μία από τις ιστορίες στον «Γραφικό χαρακτήρα» (το τελευταίο μου βιβλίο) περιγράφει πότε και πώς ξεκίνησε το πιο πλούσιο, το πιο αποκαλυπτικό, το πιο συναρπαστικό ταξίδι της ζωής μου – η περιπέτεια της ανάγνωσης: Τα πρώτα μου βιβλία τα αγόρασε ο πατέρας από έναν πλανόδιο βιβλιοπώλη, που τον πλήρωνε με εβδομαδιαίες δόσεις. Για καλή μου τύχη, στην πρώτη παρτίδα ο δοσάς συμπεριέλαβε το «20.000 λεύγες υπό την θάλασσα» του Ιουλίου Βερν.

Επιβιβάστηκα συγκλονισμένος στον θρυλικό Ναυτίλο και με οδηγό τον σκοτεινό κι ανεξιχνίαστο πλοίαρχο Νέμο ανοίχτηκα στον ανεξάντλητο ωκεανό της μυθοπλασίας.

Στο Γυμνάσιο πια, έχοντας καταβροχθίσει τον Βερν και τον Λουντέμη κι έχοντας τσαλαβουτήσει στον Καζαντζάκη, διαπίστωσα ότι η ποίηση μπορεί να είναι πολύ πιο βαθιά, προκλητική και ενδιαφέρουσα από τις ρίμες του Πολέμη, του Παπαντωνίου και του Δροσίνη. Η αφηγηματικότητα σε κάποια από τα «Ποιήματα» του Καβάφη υπήρξε αποκαλυπτική. Ο Σεφέρης και ο Ελύτης ακολούθησαν, αλλά βρήκαν τον δρόμο μέσα μου στρωμένο. Προσπάθησα να τους μιμηθώ αλλά, ευτυχώς, σχετικά γρήγορα κατάλαβα πως δεν ήταν αυτό που αναζητούσα.

Το «1984» του Οργουελ υπήρξε η δεύτερη –πιο ώριμη– επαφή μου με την επιστημονική φαντασία. Αν η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, τότε εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς την εξέλιξη. Το παιχνίδι τού να επινοείς κόσμους για να κατανοήσεις τον πραγματικό αποδείχτηκε συναρπαστικό. Το αποκορύφωμά του ήταν «Το ηλεκτρικό πρόβατο» του Φίλιπ Κ. Ντικ, που το ξανασυνάντησα χρόνια αργότερα, διασκευασμένο για τον κινηματογράφο, στο καθηλωτικό «Blade runner» του Ρ. Σκοτ.

Τα τέσσερα βιβλία του J.D. Sallinger για μένα ήταν πάντα ένα, ασχέτως αν «Ο φύλακας στη σίκαλη» παραγκωνίζει συστηματικά τα άλλα τρία σε κάθε σχετική αναφορά. Το ιδιότυπο συγγραφικό του σύμπαν και η μυθοπλαστική κατασκευή που κρύβει αποτελεσματικά τις δημιουργικές ωδίνες νομίζω πως με διαμόρφωσαν καθοριστικά τόσο ως αναγνώστη όσο και ως συγγραφέα.

Κάτι ανάλογο μου συνέβη με το -τόσο διαφορετικό κι όμως εξίσου γοητευτικό- αφηγηματικό τοπίο μέσα στο οποίο τοποθετεί τους ήρωές του ο Γουίλιαμ Φόκνερ. Παρά το ότι τον γνώρισα με το «Καθώς ψυχορραγώ» από τα πολλά αριστουργήματά του, κρατώ το «Η βουή και το πάθος».

Η ευρηματικότητα και η κομψότητα των ιστοριών του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, το απόλυτο συνταίριασμα ύφους και περιεχομένου, αποτέλεσαν ένα διαρκές, αξεπέραστο πρότυπο. Θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να διαλέξω ένα από τα βιβλία του, αλλά, ευτυχώς, ήρθε ο Αχιλλέας Κυριακίδης να μεταφράσει Απαντα τα Πεζά του και έλυσε το πρόβλημα.

Η γνωριμία μου, ωστόσο, με τον λογοτεχνικό θησαυρό της Λατινικής Αμερικής έγινε χάρη στο «Εκατό χρόνια μοναξιά» (τότε ακόμα που στον τίτλο περίσσευε ένα σίγμα) του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες. Ακολούθησαν όλα τα άλλα βιβλία του. Εξαιτίας του διάβασα τον Χοσέ Δονόσο, τον Μανουέλ Σκόρσα, τον Χουάν Ρούλφο και τον Κάρλος Φουέντες.

Χάρη σε εκείνον γνώρισα τον Μάριο Βάργκας Λιόσα, έναν από τους σπουδαιότερους εν ζωή συγγραφείς στον κόσμο. Παρ’ όλο που η τεχνική του αγγίζει δυσθεώρητα όρια στο «Πότε πήραμε την κάτω βόλτα», από το τεράστιο έργο του εγώ κρατώ «Το πράσινο σπίτι», μια αργόσυρτη, μεθυστική αλληγορία για το Περού. Οταν το πρωτοδιάβασα έκανα μήνες να ανοίξω άλλο βιβλίο.

Κάτι αντίστοιχο μου συνέβη και με την «Εμμονη αγάπη» του Ιαν Μακγιούαν, ενός σπουδαίου τεχνίτη που δεν παύει να εκπλήσσει με την ευρύτητα της θεματολογίας του και τους λογοτεχνικούς του τρόπους. Νομίζω πως στο «Σάββατο» ο συνδυασμός των δύο κυριολεκτικά απογειώνεται.

Προσφάτως ανακάλυψα τον Βαρλάμ Σαλάμοφ, έναν συγγραφέα για τον οποίο μέχρι τότε δεν γνώριζα το παραμικρό – καθώς το σκήπτρο του αντικαθεστωτικού είχε παραδοθεί στον Αλεξάντερ Σολτζενίτσιν.

Οι «Ιστορίες από την Κολιμά», που τόλμησαν να βγάλουν οι εκδόσεις Ινδικτος, είναι από τα σπουδαιότερα βιβλία που διάβασα ποτέ. Βρίσκεται μονίμως στο κομοδίνο μου, και κάθε τόσο το ανοίγω και διαβάζω κάποια από τις ιστορίες στην τύχη, για να μην ξεχνάω από τι είναι φτιαγμένοι οι άνθρωποι.

Ο αγαπημένος μου συγγραφέας είναι ο Φίλιπ Ροθ. Νιώθω τυχερός που μου επιτράπηκε να μεταφράσω ένα από τα βιβλία του, τον «Καθηγητή του πόθου». Το έργο του είναι τεράστιο και σημαντικό.

Από τα δεκάδες αριστουργήματά του ξεχωρίζω «Το σύνδρομο Πόρτνοϊ», γιατί ήταν το πρώτο του βιβλίο που διάβασα και μου έμαθε εκτός των άλλων πως το χιούμορ είναι πολύ σοβαρή υπόθεση, και το «Αμερικάνικο ειδύλλιο» που είναι, κατά τη γνώμη μου, το σπουδαιότερο μεγάλο αμερικανικό μυθιστόρημα που έχω διαβάσει.

Αν ήμουν όμως υποχρεωμένος να διαλέξω σώνει και καλά ένα από τα βιβλία του, θα επέλεγα «Το θέατρο του Σάμπαθ», για το θέμα του, για την πολυπλοκότητά του, και γιατί συνδυάζει με τον καλύτερο τρόπο όλες τις αρετές του σημαντικότερου εν ζωή συγγραφέα στον κόσμο.

Τελευταίο βιβλίο του Ν. Παναγιωτόπουλου είναι η συλλογή διηγημάτων «Γραφικός χαρακτήρας» (Μεταίχμιο, 2016)

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η Τριλογία του Θέμελη στους νέους καιρούς
Η αφήγηση του Θέμελη έχει μια συγκεκριμένη στρατηγική. Εκκινεί από τον ανοιχτό χώρο των αυτοκρατοριών και ακολουθώντας την ιστορική κίνηση συγκλίνει σταδιακά στα όρια του νεοελληνικού εθνικού κράτους, στο...
Η Τριλογία του Θέμελη στους νέους καιρούς
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στη δίνη της Ιστορίας
Τι απομένει πια από την τραγική εποποιία του κομμουνισμού, εκτός από την ανάμνηση των διώξεων που υπέστησαν στο όνομά του τόσο οι καλόπιστοι υποστηρικτές του όσο και οι πολίτες των «λαϊκοδημοκρατικών»...
Στη δίνη της Ιστορίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μια στέρεη πεζογραφική φωνή
Η Μαρία Κουγιουμτζή, η συγγραφέας με τον μαστορικά δουλεμένο λόγο και την ιδιότυπη αφηγηματική ματιά, εμφανίστηκε ώριμη στη λογοτεχνία με κατακτημένα τα εκφραστικά της μέσα. Τριάντα δύο ιστορίες που εστιάζουν...
Μια στέρεη πεζογραφική φωνή
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μια εμβληματική ηρωίδα
Η Marilynne Summers Robinson, διακεκριμένη συγγραφέας και δοκιμιογράφος, γεννήθηκε στο Αϊντάχο των ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 1943. Πρωτοεμφανίστηκε στην αμερικανική πεζογραφία το 1980 με το μυθιστόρημα The...
Μια εμβληματική ηρωίδα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η μακρά διάρκεια του ιστορείν
Ο Λε Γκοφ υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους της δεύτερης γενιάς της ιστοριογραφικής σχολής των Annales, ήταν διεθνώς δημοφιλής και σημαντικό μέρος του έργου του είναι μεταφρασμένο και στα...
Η μακρά διάρκεια του ιστορείν
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η βίωση μιας «ξενιτιάς»
Υπάρχουν κάποιες πτυχές της τοπικής ιστορίας που δεν είναι απλώς στα απόσκια της επίσημης ιστορίας, αλλά ανήκουν τρόπον τινά και στα απόσκια των όποιων αναπαραστάσεων του παρελθόντος στις ίδιες τις κοινότητες.
Η βίωση μιας «ξενιτιάς»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας