• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.1°C / 31.3°C
    3 BF
    47%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 25.9°C / 29.4°C
    5 BF
    40%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.0°C / 30.5°C
    3 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    3 BF
    36%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    2 BF
    88%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.9°C / 27.0°C
    4 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 21.8°C / 23.4°C
    4 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.8°C / 31.8°C
    2 BF
    35%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.1°C / 27.2°C
    2 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.7°C / 25.9°C
    3 BF
    50%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.4°C / 26.8°C
    2 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    3 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    2 BF
    78%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    31°C 29.0°C / 30.9°C
    2 BF
    29%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.5°C / 29.5°C
    1 BF
    55%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.3°C / 24.8°C
    2 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Θύελλα
    29°C 27.3°C / 31.0°C
    2 BF
    34%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 23.3°C / 23.8°C
    3 BF
    70%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.6°C / 27.7°C
    3 BF
    63%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 21.6°C
    3 BF
    57%

Ο 37χρονος Δημήτρης Ελευθεράκης έγραψε τη «Δύσκολη Τέχνη»

Η αδύνατη τέχνη

  • A-
  • A+

Πριν από μερικούς μήνες ένα γκράφιτι πάνω στους τοίχους του Πολυτεχνείου έφερε στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, συχνά με τρόπο πρόχειρο και απλουστευτικό, τις έννοιες της τέχνης, του βανδαλισμού, του σεβασμού του δημόσιου χώρου και των ιστορικών του αναφορών.

Επιχειρήματα ανταλλάχθηκαν, χαρακτηρισμοί αποδόθηκαν και, παρά τις μεμονωμένα νηφάλιες φωνές, η συνολική εικόνα που σχηματίστηκε ήταν αυτή της σύγχυσης: ένα είδος συλλογικής σύγχυσης, που πηγάζει από τόσο βαθιές ιστορικές, πολιτισμικές και κοινωνικές αιτίες, ώστε ίσως δεν είναι καν εφικτό ή δίκαιο να καταλογιστεί σε κανέναν ατομικά.

Αυτή τη μορφή της σύγχυσης τοποθετεί ο ποιητής Δημήτρης Ελευθεράκης στο κέντρο της πρώτης του πεζογραφικής απόπειρας, μιας ολιγοσέλιδης νουβέλας υπό τον τίτλο «Η δύσκολη τέχνη».

Ως μεγάφωνο και προσωποποίηση αυτής της θολότητας, ο συγγραφέας επιλέγει τον «δάσκαλο», μια σχεδόν υπερβατική φιγούρα, ο χειμαρρώδης και παραληρηματικός μονόλογος του οποίου καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου.

Είναι λιγότερο μέσα από τα αποσπασματικά βιογραφικά του ίχνη που δίνονται μέσα στο κείμενο (και κυρίως στο δεύτερο, επιλογικό κομμάτι της νουβέλας) και περισσότερο μέσα από την εκφραστική του μονολόγου του, που κατανοούμε και γνωρίζουμε τον «δάσκαλο» ως χαρακτήρα –αν μπορούμε βεβαίως να κάνουμε λόγο για λογοτεχνικό χαρακτήρα με την κλασική έννοια του όρου.

Ο Ελευθεράκης, σε ένα εγχείρημα που φανερώνει βαθιά τριβή με πεζογραφικές τεχνικές και μαρτυρεί τη διαισθητική σχέση του με τη γλώσσα, δομεί μια περίτεχνη και πειστική αφηγηματική φωνή, χρησιμοποιώντας τα μοτίβα και τις επαναλήψεις σαν ένα είδος παράλληλης στίξης του κειμένου, μιας στίξης που δίνει στο κείμενο τον εσωτερικό του ρυθμό και ταυτόχρονα αποτυπώνει τη σύγχυση και την αγωνία του «δασκάλου» –τα δύο συναισθήματα που είναι τόσο έντονα στον μονόλογο, ώστε δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί ότι ο «δάσκαλος» αποτελεί περισσότερο προϊόν τους παρά φορέα τους.

Σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο του μονολόγου, τις απόψεις του «δασκάλου», ο συγγραφέας επιφυλάσσει στον αναγνώστη μόνο νύξεις. Γιατί αυτό που φαίνεται να προέχει είναι περισσότερο η αποτύπωση της ροής του θυμικού του «δασκάλου», παρά η διατύπωση κάποιων σαφών και ψυχρά τεκμηριωμένων απόψεων για τα υπό πραγμάτευση θέματα.

Ο Ελευθεράκης δεν δείχνει διατεθειμένος να πάρει θέση στον δημόσιο διάλογο για το ζήτημα του γκράφιτι (που έτσι κι αλλιώς φέρει εντελώς επικαιρικό χαρακτήρα) ή για τις προεκτάσεις του, γράφοντας, για παράδειγμα, ένα δοκίμιο –αντίθετα, πρόθεσή του είναι να ενσωματώσει αυτόν τον διάλογο (με τις υπερβολές του, τις αντιφάσεις του και τη σύγχυση που αναπαράγει) μέσα στην προσωπικότητα και τη φωνή του μυθοπλαστικού χαρακτήρα που χτίζει.

Μέσα από τις διαρκείς αναφορές στην προβληματική –φοβική, υποκριτική ή βαθιά συντηρητική– σχέση της χώρας του ή της γενιάς του με την τέχνη, ο συγγραφέας μοιάζει να υπονοεί ότι, στο συγκεκριμένο νοσηρό πλαίσιο, η διατύπωση μιας συγκροτημένης άποψης είναι όχι απλώς «δύσκολη» αλλά ίσως αδύνατη -είναι αδύνατον να είναι απαλλαγμένη από τις εγγενείς παθογένειες της κοινωνίας μέσα στην οποία εξελίσσεται ο διάλογος.

  

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στο μεταίχμιο έρωτα και απώλειας
Oσοι προσέρχονται στη λογοτεχνία από άλλες τέχνες, φέρουν μαζί τους τις δεξιότητες και την εμπειρία τους από άλλα πεδία και μ’ αυτές εμβολιάζουν τη γραφή και την πλουτίζουν με ξέχωρη ποιότητα.
Στο μεταίχμιο έρωτα και απώλειας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μια αντιφατική διαδρομή
Ο πόλεμος μεταξύ Ιρλανδών και Βρετανών το 1921 και οι επακόλουθες συμφωνίες οδήγησαν στην ίδρυση της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, από την οποία όμως έμεινε έξω η επαρχία του Ολστερ, που παρέμεινε στη βρετανική...
Μια αντιφατική διαδρομή
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η αμφιθυμία του χρόνου
Η νέα συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Σκαμπαρδώνη υποβάλλει εξαρχής στον αναγνώστη μια ιδιαίτερη και παράξενη γοητεία.
Η αμφιθυμία του χρόνου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Θραύσματα μνήμης και Ιστορίας
«Η πλατεία Διαμαντιού, 1962» είναι το ευρύτερα γνωστό μυθιστόρημα της Καταλανής Μερσέ Ροδορέδα αλλά «Ο σπασμένος καθρέφτης,1974» θεωρείται το πιο ώριμο και τεχνικά άρτιο μυθιστόρημά της.
Θραύσματα μνήμης και Ιστορίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πρώτα βήματα και σταθερές πορείες
«Γιατί ζωή είναι οι άλλοι και η ζωή είναι όταν οι άλλοι σ’ ακουμπάν κι όταν γυρνούν προς εσένα τα σώματα των ανθρώπων», γράφει στο Μυθιστόρημά του ο Γιώργος Χειμωνάς. Και τι περιπέτεια είναι αυτή. Η περιπέτεια...
Πρώτα βήματα και σταθερές πορείες
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η γραφή της διασποράς
Ο άγνωστος στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό Abdulrazak Gurnah, ο φετινός νικητής του Νόμπελ Λογοτεχνίας, έχει στο ενεργητικό του δέκα μυθιστορήματα και έναν μεγάλο αριθμό διηγημάτων και δοκιμίων.
Η γραφή της διασποράς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας