Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ενας αμαρτωλός άγιος

Ενας αμαρτωλός άγιος

  • A-
  • A+

Ο Γκράχαμ Γκριν έγραψε το μυθιστόρημά του « Η Δύναμις και η Δόξα» το 1940 μετά από ένα ταξίδι του στο Μεξικό το 1938. Εντυπωσιασμένος από την κατάσταση στη χώρα και την κυβερνητική απαξίωση της θρησκείας και των λειτουργών της, γράφει τις εμπειρίες του κατ’ αρχάς στο ταξιδιωτικό αφήγημα «The lawless Roads», που κυκλοφορεί το 1939, και στη συνέχεια εμπνέεται την ιστορία που διηγείται στο ανά χείρας μυθιστόρημα.

Το μυθιστόρημα εντάσσεται στα θρησκευτικά αφηγήματα του συγγραφέα, ο οποίος ασπάστηκε τον καθολικισμό το 1926. Ο Γκριν έγινε διάσημος κυρίως από τα αστυνομικής υφής μυθιστορήματά του, πολλά από τα οποία μεταφέρθηκαν με μεγάλη επιτυχία στον κινηματογράφο.

Δεκαετία του 1930, Μεξικό, η χριστιανική πίστη βρίσκεται υπό διωγμόν. Οι εκκλησίες γκρεμίζονται ή αλλάζουν χρήση, οι ιερείς αναγκάζονται να αποσχηματιστούν και οι πιστοί τελούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα κρυφά, με κίνδυνο της ζωής τους.

Ενας ανώνυμος καθολικός ιερέας, μέθυσος και πατέρας ενός εξώγαμου παιδιού, αρνείται να συμβιβαστεί. Κρύβεται, μετακινείται διαρκώς, τελεί λειτουργίες, θάβει νεκρούς και φροντίζει αρρώστους. Ατεγκτος διώκτης του ένας υπολοχαγός του κυβερνητικού στρατού, ένας Ιαβέρης που κυνηγά έναν Γιάννη Αγιάννη; Οχι ακριβώς.

Ο Γιάννης Αγιάννης ήταν ένας αθώος υπό διωγμόν· ο ιερέας δεν είναι. Ο «παπαμέθυσος», όπως ονομάζει ο Γκριν τον ιερέα τού «Η Δύναμις και η Δόξα», κερδίζει την αγιότητά του μέσα από τα βάσανα και τους διωγμούς. Οταν άρχισε να ιερουργεί ήταν αδιάφορος, αλαζόνας και βολεμένος, όπως και οι περισσότεροι κληρικοί.

Ο χαρακτήρας του, τουλάχιστον στην αρχή, μοιάζει να δικαιώνει την αντιπάθεια του διώκτη του προς τη θρησκεία και τους ιερείς της. Ο υπολοχαγός δεν είναι ο αρνητικός χαρακτήρας, ο τυπικά κακός. Αφού δεν έχει κάτι προσωπικό εναντίον του ιερέα, εναντίον της θρησκείας έχει, καθώς πιστεύει ότι ζημιώνει και καθηλώνει τον λαό.

Ο αντι-καθολικισμός του ανιχνεύεται από τα παιδικά του χρόνια, τότε που η εκκλησία ήταν τυπολατρική και αδιάφορη για το ποίμνιό της. Ενας διώκτης ανιδιοτελώς αφιερωμένος στο καλό του λαού και ένας διωκόμενος αμαρτωλός - αυτό είναι το δίπολο και το κάτοπτρο του Γκριν. Ο ιερέας έχει παραβεί τους όρκους που έδωσε όταν χειροτονήθηκε, καθώς είναι αλκοολικός και έχει εξώγαμο παιδί.

Παρά τις διαφορές τους, όμως, οι δύο άνδρες μοιάζουν πολύ. Είναι και οι δύο ανυποχώρητα ιδεαλιστές αλλά και οι δύο έτοιμοι να σκοτωθούν αλλά και να σκοτώσουν για τα «πιστεύω» τους. Αυτό ακριβώς το σημείο είναι που προσδίδει στο μυθιστόρημα αναπάντεχο, δραματικό βάθος και διεγείρει τον σύγχρονο αναγνώστη, στον βαθμό που όλα είναι μετέωρα, υβριδικά, ρευστά.

Ο Γκριν ανατέμνει δύο φανατικούς, τον ιερέα (που εμμένει στο να διατηρήσει το σχήμα του βάζοντας σε κίνδυνο τη ζωή του αλλά και τους ανθρώπους που τον βοηθούν να διαφύγει) και τον υπολοχαγό για τον οποίο η ανθρώπινη ζωή, παρ' όλο που τη σέβεται, αξίζει λιγότερο από τις ιδέες του. Ετσι, μέσα από την αντιδιαστολή των δύο αυτών κύριων χαρακτήρων, ο Γκριν αντιπαραθέτει τη θρησκεία με τον μαρξισμό, την πίστη και την αφοσίωση, τα επισφαλή όρια καλού και κακού.

Οι υπόλοιποι χαρακτήρες του πολυεπίπεδου αυτού βιβλίου κινούνται στην περιφέρεια αυτής της σύγκρουσης και αναπαριστούν διαφορετικούς τύπους ανθρώπων και συμπεριφορών. Παρά τον έντονο συμβολισμό και την αλληγορία, ο Γκριν δεν γράφει ένα ηθικοπλαστικό αφήγημα, καθώς αποφεύγει να δημιουργήσει χαρακτήρες ξεκάθαρα καλούς ή κακούς.

Μέσα από την τριτοπρόσωπη αφήγηση, ο αναγνώστης εισέρχεται στις σκέψεις και στα συναισθήματα των ανθρώπων του βιβλίου, ανακαλύπτει τα κίνητρά τους και τελικά τους συμπαθεί γιατί τους νιώθει αντιφατικούς, πειστικούς, ολοκληρωμένους. Αφανής πρωταγωνίστρια του παρόντος μυθιστορήματος και η ερημωμένη χώρα, την οποία διατρέχει ο περιπλανώμενος «παπαμέθυσος».

Πρόκειται ίσως για το καλύτερο μυθιστόρημα του διάσημου Βρετανού συγγραφέα και δικαίως κέρδισε το βρετανικό λογοτεχνικό βραβείο Hawthorn το 1941. Το 2005 το περιοδικό «Time» το συμπεριέλαβε στον κατάλογο των εκατό καλύτερων αγγλόφωνων μυθιστορημάτων τα οποία είχαν γραφεί από το 1923 μέχρι το 2005. Η ιδιαίτερα προσεγμένη ελληνική έκδοση μεριμνά για την απρόσκοπτη αναγνωστική απόλαυση ενός απαιτητικού μυθιστορήματος.

  

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
​Μέχρι το 2010, όταν ολοκλήρωσα τη διατριβή μου για το θέμα, η λογοτεχνία τεκμηρίων είχε ήδη κάνει αισθητή την παρουσία της με πολλούς συγγραφείς να είχαν γράψει πεζογραφήματα στηριγμένα σε εξωλογοτεχνικά...
Κολάζ και μοντάζ τεκμηρίων στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
Ο Φίλιπ Ροθ γεννήθηκε στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ τον Μάρτιο του 1933, ο μικρότερος από τους δυο γιους μιας οικογένειας Αμερικανοεβραίων που είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Σε...
Βάζοντάς τα με τον εαυτό
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
Η επισήμανση μελετητών και κριτικών ότι ο Τάκης Παπατσώνης δεν έδωσε κριτική προσοχή στα νεοελληνικά γράμματα, ενώ, αντιθέτως, επέμεινε, με την ευχέρεια που του παρείχε η ευρυμάθειά του αλλά και η άριστη...
Ο Τ.Κ. Παπατσώνης και η κριτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η άμυνα των ιδεών
Ξαναπιάνοντας το νήμα του προηγούμενου Σαββάτου -όταν σας παρουσιάσαμε τα σημαντικότερα βιβλία φιλοσοφίας και ξένης λογοτεχνίας του 2017- σήμερα συνεχίζουμε με τους τίτλους που ξεχωρίζουν. Εδώ οι ιδέες από τον...
Η άμυνα των ιδεών
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου
Βιβλία που κέντρισαν τον ειδικό ή τον απλό αναγνώστη, βιβλία που διανοίγονται σ’ ένα ευρύ φάσμα ιδεών, έκφρασης, αλλά και συνομιλίας, υπέρβασης ή ρήξης με άλλα βιβλία, βιβλία νεότερων ή παλαιότερων συγγραφέων,...
Στις βιβλιοθήκες του κόσμου
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Είναι πολλά τα μάτια της φαντασίας
Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης είναι καλός μπάρμαν. Παίρνει τα υλικά και τα βάζει σε πολύχρωμα σέικερ λογοτεχνικής ώσμωσης. Η διογκούσα φαντασία μετασχηματίζει λ.χ. τις μικρές αθερίνες σε τεράστια κήτη, αντιστρέφοντας...
Είναι πολλά τα μάτια της φαντασίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας